{"id":1280,"date":"2012-02-22T10:56:42","date_gmt":"2012-02-22T10:56:42","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.marciszewski.eu\/?page_id=1280"},"modified":"2014-03-18T12:02:24","modified_gmt":"2014-03-18T10:02:24","slug":"informatyzm-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?page_id=1280","title":{"rendered":"\u015awiatopogl\u0105d Informatyczny"},"content":{"rendered":"

My\u015blenie w kategoriach przetwarzania informacji,<\/span>
\nz\u0142o\u017cono\u015bci problem\u00f3w i skali alef\u00f3w<\/span><\/p>\n

\u00a71. \u00a0<\/strong> Druga cz\u0119\u015b\u0107 tytu\u0142u stanowi jakby skr\u00f3tow\u0105 definicj\u0119 pierwszej:\u00a0 ten jest posiadaczem \u015bwiatopogl\u0105du informatycznego,\u00a0 kto chce i umie my\u015ble\u0107 o wszystkich tego \u015bwiata sprawach w trzech\u00a0 wymienionych kategoriach.<\/i><\/p>\n

Co to s\u0105 alefy, nie musz\u0119 w tym miejscu t\u0142umaczy\u0107, bo wy\u0142o\u017cy\u0142 to „na ch\u0142opski rozum<\/a>” Pawe\u0142 Stacewicz w nosz\u0105cym ten tytu\u0142 dialogu.\u00a0 Pozostaje tylko wyja\u015bni\u0107 \u00f3w niuans pisowni, \u017ce — inaczej ni\u017c w tytule blogu — rezygnujemy z pedantycznej transkrypcji z hebrajskiego:\u00a0 czynimy to, by u\u0142atwi\u0107 odmienianie tej nazwy w polskiej deklinacji.\u00a0 Kto zechce bardziej zg\u0142\u0119bi\u0107 osobliw\u0105 natur\u0119 alef\u00f3w,\u00a0 niech si\u0119 zapozna z tajemnic\u0105 Hotelu „Hilbert”.\u00a0Akcja tej sensacyjnej opowie\u015bci <\/a> dotyczy tylko najmniejszego alefa, zwanego alef zero,\u00a0 ale to wystarczy na pocz\u0105tek.\u00a0 Krok dalej zaprowadzi\u00a0\u00a0 \u00a0 klikni\u0119cie na tytu\u0142 strony CAFE ALEPH (wy\u017cej, na pasku),\u00a0 \u017ceby wej\u015b\u0107 na \u015bcie\u017ck\u0119 link\u00f3w\u00a0 prowadz\u0105cych do\u00a0 naszego manifestu „Czemu Aleph?”.<\/p>\n

\u015awiatopogl\u0105d informatyczny\u00a0 jest na mapie pogl\u0105d\u00f3w faktem stosunkowo nowym, zaistnia\u0142ym w drugiej po\u0142owie XX wieku. Jak to nieraz bywa, nazwanie zjawiska przychodzi p\u00f3\u017aniej ni\u017c\u00a0 samo jego zaistnienie. Bardziej nad\u0105\u017ca w tym wzgl\u0119dzie terminologia angielska,\u00a0 natomiast w polskim\u00a0 taka propozycja\u00a0 (na ile mi wiadomo) pojawi\u0142a si\u0119 dopiero\u00a0 w wydanej w roku 2011 ksi\u0105\u017cce Witolda Marciszewskiego i Paw\u0142a Stacewicza: Umys\u0142 – komputer – \u015bwiat<\/a>.<\/a> O zagadce umys\u0142u z informatycznego punktu widzenia.<\/em><\/p>\n

\u017beby uchwyci\u0107 natur\u0119 \u015bwiatopogl\u0105du informatycznego, zestawmy go z mechanistycznym. Ten drugi pojawi\u0142 si\u0119 w my\u015bli europejskiej u progu nowo\u017cytno\u015bci i trzyma\u0142 si\u0119 mocno przez par\u0119 wiek\u00f3w. R\u00f3\u017cnic\u0119 mo\u017cna, najbardziej z grubsza, uj\u0105\u0107 tak, \u017ce mechanicyzm wyja\u015bnia \u015bwiat wy\u0142\u0105cznie w kategoriach hardware’u, podczas gdy informatyzm wprowadza software jako drugi czynnik, i to bardziej fundamentalny. Genetyka np. jest mocnym wsparciem dla informatyzmu jako idei, \u017ce \u017cycie polega na przetwarzaniu informacji. Kosmologiczna teoria ewolucji naprowadza na pomys\u0142, \u017ce wszech\u015bwiat jest komputerem, kt\u00f3rego oprogramowaniem s\u0105 prawa fizyki; nie ka\u017cdy si\u0119 podpisze si\u0119 pod tak radykalnym przypuszczeniem, ale dobrze ono ilustruje w\u0142a\u015bciwy informatyzmowi trend ku modelowaniu \u015bwiata w kategoriach przetwarzania informacji, a wi\u0119c procesu sterowanego przez algorytmy. Gdy idzie o procesy spo\u0142eczne, obserwujemy, jak np. w ekonomii podej\u015bcie w kategoriach obliczalno\u015bci, a wi\u0119c informatycznych, g\u00f3ruje skuteczno\u015bci\u0105 nad podej\u015bciem ideologicznym. I tak dalej.<\/p>\n

\u00a72.<\/b> Podczas gdy mechanicyzm jest \u015bwiatopogl\u0105dem stosunkowo prostym, daj\u0105cym si\u0119 stre\u015bci\u0107 w paru akapitach, jak to pokazuje artyku\u0142 w wikipedii,\u00a0 <\/a>informatyzm jest niepomiernie bardziej z\u0142o\u017cony i poj\u0119ciowo wyrafinowany. Nie jest wi\u0119c przesad\u0105, gdy jego aspektom, za\u0142o\u017ceniom i konsekwencjom po\u015bwi\u0119ca si\u0119 specjalny blog akademicki. W jego zasi\u0119gu tematycznym, aparacie poj\u0119ciowym i skali z\u0142o\u017cono\u015bci mo\u017cna si\u0119 wst\u0119pnie zorientowa\u0107, maj\u0105c jak\u0105\u015b reprezentatywn\u0105 (co nie znaczy kompletn\u0105) list\u0119 pyta\u0144. Wprawdzie od pyta\u0144 do pe\u0142nej wiedzy jest daleko, ale i one nios\u0105 poka\u017an\u0105 porcj\u0119 wiadomo\u015bci. Pytanie jest swoist\u0105 mieszank\u0105 wiedzy z niewiedz\u0105. \u017beby postawi\u0107 pytanie, musz\u0119 wiedzie\u0107, czego nie dostaje mojej wiedzy, a wi\u0119c jak\u0105\u015b porcj\u0105 wiedzy dysponowa\u0107. Na ten stan umys\u0142u mamy zr\u0119czne okre\u015blenie \u0142aci\u0144skie docta ignorantia<\/i> — uczona niewiedza.<\/p>\n

Docta ignorantia<\/i> prowadzi do nast\u0119puj\u0105cej serii pyta\u0144, na kt\u00f3re sukcesywnie b\u0119dziemy szuka\u0107 odpowiedzi na naszym forum.<\/p>\n

(1) Sk\u0105d si\u0119 bierze potrzeba, \u017ceby na list\u0119 \u015bwiatopogl\u0105d\u00f3w wpisa\u0107 jeszcze ten z przydawk\u0105 „informatyczny”? — (2) Jak si\u0119 on ma do informatyki jako teorii logicznej i matematycznej powsta\u0142ej w wyniku bada\u0144 Hilberta, G\u00f6dla, Turinga i innych? — (3) A jak si\u0119 ma do informatyki jako dyscypliny in\u017cynierskiej dotycz\u0105cej produkcji sprz\u0119tu i program\u00f3w? — (4) W jakiej jest relacji do filozofii: czy nie nale\u017ca\u0142oby raczej m\u00f3wi\u0107 „filozofia informatyczna”?\u00a0 — (5) Czy istotnie da si\u0119 tym terminem obj\u0105\u0107 tradycyjne dzia\u0142y \u015bwiatopogl\u0105d\u00f3w lub filozofii, jak metafizyka, kosmologia, epistemologia, etyka, oraz filozofie r\u00f3\u017cnych obszar\u00f3w rzeczywisto\u015bci przyrodniczej i spo\u0142ecznej; w przypadku spo\u0142ecznej – takich, jak nauka, polityka, sztuka, religia itd.? — (6) Czy zachodzi zwi\u0105zek, a je\u015bli, to jaki, mi\u0119dzy \u015bwiatopogl\u0105dem informatycznym i er\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa informatycznego (inaczej, informacyjnego), kt\u00f3re rozwija si\u0119 r\u00f3wnoleg\u0142e w tym samym czasie?<\/p>\n

Wreszcie, mamy pytania (7) b\u0119d\u0105ce u samych podstaw \u015bwiatopogl\u0105du informatycznego, dotycz\u0105ce wymienionych w tytule kategorii; s\u0105 to, przypomnijmy: (a) przetwarzanie informacji; (b) z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 obliczeniowa problem\u00f3w, przede wszystkim matematycznych (gdzie da si\u0119 j\u0105 precyzyjnie mierzy\u0107), lecz tak\u017ce kwestii innej natury; (c) skala alef\u00f3w, w kt\u00f3rej najmocniej interesuj\u0105 nas dwa pierwsze: alef zero czyli moc zbioru niesko\u0144czonego przeliczalnego, to jest ta kt\u00f3r\u0105 reprezentuje klasa liczb naturalnych, oraz alef jeden czyli moc zbioru kontinuum cechuj\u0105ca klas\u0119 liczb rzeczywistych.<\/p>\n

Poj\u0119ciu alef\u00f3w zawdzi\u0119czamy precyzyjne odr\u00f3\u017cnienie oblicze\u0144 cyfrowych, dokonuj\u0105cych si\u0119 w sferze alef zero, od oblicze\u0144 analogowych, wymagaj\u0105cych mocy kontinuum. Zawdzi\u0119czamy mu r\u00f3wnie\u017c odkrycie, \u017ce istnieje tajemniczy matecznik liczb nieobliczalnych nale\u017c\u0105cy do dziedziny liczb rzeczywistych. Jakie rodz\u0105 si\u0119 z tych zrozumie\u0144 problemy \u015bwiatopogl\u0105dowe, jakich trzeba w ich rozwi\u0105zywaniu intuicji czy za\u0142oze\u0144, oraz jakie z uzyskanych rozwi\u0105za\u0144 by\u0142yby konsekwencje \u015bwiatopogl\u0105dowe, zw\u0142aszcza w kwestii stosunku umys\u0142-a-maszyna? Stajemy wobec bujnego i trudnego do pokonania g\u0105szczu zagadnie\u0144. Warto si\u0119 jednak przeze\u0144 przedziera\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

My\u015blenie w kategoriach przetwarzania informacji, z\u0142o\u017cono\u015bci problem\u00f3w i skali alef\u00f3w \u00a71. \u00a0 Druga cz\u0119\u015b\u0107 tytu\u0142u stanowi jakby skr\u00f3tow\u0105 definicj\u0119 pierwszej:\u00a0 ten jest posiadaczem \u015bwiatopogl\u0105du informatycznego,\u00a0 kto chce i umie my\u015ble\u0107 o wszystkich tego \u015bwiata sprawach w trzech\u00a0 wymienionych kategoriach. Co … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1280","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1280","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1280"}],"version-history":[{"count":191,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1280\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7103,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1280\/revisions\/7103"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}