{"id":7089,"date":"2013-12-20T19:47:55","date_gmt":"2013-12-20T17:47:55","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.marciszewski.eu\/?page_id=7089"},"modified":"2016-12-31T09:13:46","modified_gmt":"2016-12-31T08:13:46","slug":"lectorium-cafe-aleph-wprowadzenie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?page_id=7089","title":{"rendered":"Lectorium Cafe Aleph &#8211; wprowadzenie"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: x-large;\"><span style=\"font-size: medium;\"> <img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/calculemus.org\/CA\/gal\/book-moving.gif\" alt=\"\" align=\"left\" hspace=\"30\" vspace=\"10\" \/><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\">W naszej Czytelni, czyli <b>Lectorium<\/b>, obj\u0119te jego <b>KATALOGIEM<\/b> teksty s\u0105 dobierane pod k\u0105tem dyskusji toczonych w blogu <i>Polemiki i Rozm\u00f3wki w Cafe Aleph,<\/i> powi\u0105zanym z Lectorium poprzez identyczn\u0105 struktur\u0119 temat\u00f3w oraz sie\u0107 link\u00f3w. Razem z zamieszczanymi w tym blogu wpisami i komentarzami teksty w Lectorium stanowi\u0105 baz\u0119 tekstow\u0105 dla ka\u017cdego, kto interesuje si\u0119 takimi zagadnieniami, jak nast\u0119puj\u0105ce (wymieniam przyk\u0142adowo):<\/p>\n<ul>\n<li>filozofia nauki, w szczeg\u00f3lno\u015bci informatyki i matematyki, oraz ich podstawy w teorii poznania i ontologii.<\/li>\n<li>uprawiana informatycznie filozofia umys\u0142u i poznania (kognitywistyka, sztuczna inteligencja itp.),<\/li>\n<li>uprawiana informatycznie retoryka i problemy argumentacji,<\/li>\n<li>uprawiana informatycznie filozofia polityczna i gospodarcza,<\/li>\n<li>\u015bwiatopogl\u0105d zorientowany informatycznie, racjonalny i liberalny.<\/li>\n<\/ul>\n<p align=\"justify\"><i>Uprawia\u0107 informatycznie<\/i> jakie\u015b pole wiedzy to znaczy wyja\u015bnia\u0107 i przewidywa\u0107 zachodz\u0105ce na tym polu zjawiska w kategoriach informatyki oraz, ewentualnie, za pomoc\u0105 formalnych modeli informatycznych (ich kanonicznym przyk\u0142adem jest maszyna Turinga). Podstawowe kategorie informatyczne to poj\u0119cia: <i>przetwarzanie informacji<\/i> oraz <i>obliczanie<\/i>, tak cyfrowe jak analogowe. Z nich si\u0119 wywodz\u0105: algorytm (program obliczania), z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 algorytmiczna, obliczalno\u015b\u0107 teoretyczna (rozstrzygalno\u015b\u0107), obliczalno\u015b\u0107 praktyczna, moc obliczeniowa etc.<\/p>\n<p align=\"justify\">Zachodz\u0105 obustronne zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy dziedzinami takimi jak 1-4 i \u015bwiatopogl\u0105dem informatycznym, czyli nowoczesn\u0105 wersj\u0105 \u015bwiatopogl\u0105du racjonalistycznego. Racjonalizm informatyczny owocuje liberalizmem w sferze polityczno-gospodarczej; np. tez\u0105, \u017ce moc obliczeniowa wolnego rynku (nawet bez u\u017cycia komputer\u00f3w) przewy\u017csza moc obliczeniow\u0105 centralnego planowania socjalistycznego (nawet gdyby je wyposa\u017ca\u0107 w superkomputery najnowszej generacji).<\/p>\n<p align=\"justify\">Opr\u00f3cz terminu ,,\u015bwiatopogl\u0105d informatyczny&#8221;, stosowanego np. przez Hectora Zenila (<i>informational worldview<\/i>) pojawia si\u0119 w literaturze zwrot ,,filozofia informatyczna&#8221;, np. w tytule kompendium <a href=\"http:\/\/lea.hamradio.si\/%7Es51em\/book\/Handbook.pdf\" target=\"_blank\"> <i> Handbook of Elementary Informational Philosophy<\/i>.<\/a> Mimo blisko\u015bci znaczeniowej, tre\u015bci tych poj\u0119\u0107 r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 niuansami, kt\u00f3re w obecnym kontek\u015bcie nie s\u0105 bagatelne. Poj\u0119cie swiatopogladu jest zorientowane bardziej, swiatopogl\u0105d ma by\u0107 przewodnikiem \u017cycia praktycznego a nie tylko wynikiem docieka\u0144 teoretycznych. Takim jest \u015bwiatopoglad informatyczny np. jako racjonalna motywacja (obecna w Austriackiej Szkole Ekonomicznej i in.) wolnego rynku. Ponadto, \u015bwiatopogl\u0105d bardziej ni\u017c akademicka filozofia jest kwesti\u0105 wyboru, w wi\u0119kszym wi\u0119c stopniu spraw\u0105 jakby wiary. Ale wiary racjonalnej, kt\u00f3ra nie jest dogmatyczna lecz \u015bwiadoma swej hipotetyczno\u015bci oraz motywowana pragmatycznie np. tym , \u017ce dana hipoteza dostarcza owocniejszej strategii badawczej w dyscyplinach m.in. takich jak wymienione w punktach 1-4.<\/p>\n<p align=\"justify\">Oto kilka przyk\u0142ad\u00f3w, jak funkcjonuje \u015bwiatopogl\u0105d informatyczny.<\/p>\n<p align=\"justify\">(1) Dostaniemy inne wyja\u015bnienia, jak powsta\u0142a zorganizowana z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 kosmosu, gdy za\u0142o\u017cymy w naszym \u015bwiatopogl\u0105dzie, \u017ce \u015bwiat jest cyfrowy, a inne przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce analogowy &#8212; argumentuje Hector Zenil w studium <a href=\"http:\/\/arxiv.org\/pdf\/1109.2237.pdf\" target=\"_blank\"> <i>The World is Either Algorithmic or Mostly Random.<\/i><\/a><\/p>\n<p align=\"justify\">(2) Ten sam problem, czy preferowa\u0107 obliczanie cyfrowe czy analogowe pojawia si\u0119 w pr\u00f3bach wyja\u015bnienia natury \u017cycia, np. w pracach Freemana Dysona jak ta pt. <a href=\"http:\/\/www.edge.org\/conversation\/is-life-analog-or-digital\" target=\"_blank\"> <i>Is Life Analog or Digital?<\/i><\/a><\/p>\n<p align=\"justify\">(3) Gdy idzie o strategi\u0119 rozwijania matematyki, jak i strategi\u0119 tworzenia sztucznej inteligencji, b\u0119d\u0105 one inne na gruncie G\u00f6dlowskiego pogl\u0105du, \u017ce umys\u0142 przewy\u017csza sw\u0105 moc\u0105 tw\u00f3rcz\u0105 moc obliczeniow\u0105 maszyny Turinga, a inn\u0105 przy za\u0142o\u017ceniu redukuj\u0105cym umys\u0142 do maszyny. To zas, kt\u00f3re stanowisko si\u0119 zajmie jest kwesti\u0105 wyboru \u015bwiatopogladowego, bo nie mamy tu (jak dot\u0105d) dostatecznych danych empirycznych ani wynik\u00f3w matematycznych.<\/p>\n<p align=\"justify\">Jak wida\u0107 ju\u017c z tych przyk\u0142ad\u00f3w, nie mamy do czynienia z jednym, lecz z ca\u0142\u0105 klas\u0105 \u015bwiatopogl\u0105d\u00f3w. Ich tytu\u0142 do wsp\u00f3lnej przydawki &#8222;informatyczny&#8221; bierze si\u0119 nie st\u0105d, i\u017cby dawa\u0142y one te same rozwi\u0105zania, lecz st\u0105d, \u017ce r\u00f3\u017cne rozwi\u0105zania s\u0105 proponowane zawsze w tych samych kategoriach informatycznych: obliczenia cyfrowe, obliczenia analogowe, z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 obliczeniowa, maszyna Turinga etc. I \u017ce kategorie te okazuj\u0105 si\u0119 uniwersalne, podobnie jak kategorie Arystotelesa, Kanta etc. Tradycyjn\u0105 zatem ontologi\u0119 i tradycyjn\u0105 epistemologi\u0119 mo\u017cemy zast\u0105pi\u0107 ontologi\u0105 i epistemologi\u0105 informatyczn\u0105.<\/p>\n<p><center><span style=\"font-size: x-large;\"><b> * <\/b><\/span><\/center><\/p>\n<p align=\"justify\">Po tym merytorycznym wprowadzeniu w ide\u0119 \u015bwiatopogl\u0105du informatycznego oraz zwi\u0105zane z ni\u0105 kategorie, pora na kilka uwag natury technicznej. Mianowicie, w sprawie sposobu funkcjonowania Cafe Aleph jako interaktywnej bazy danych tekstowych, utworzonej z pary: blog+lectorium.<\/p>\n<p align=\"justify\">Interaktywno\u015b\u0107 naszej bazy tekstowej niech odda nast\u0119puj\u0105cy obrazek. Z Lectorium prowadz\u0105 drzwi &#8212; symbol powi\u0105za\u0144 przez linki &#8212; wprost do kawiarni, a w niej bawi\u0105 autorzy tekst\u00f3w dyskutowanych w blogu, bardzo ch\u0119tni podejmowa\u0107 na ich temat rozmowy z czytelnikami. W kawiarnianym blogu omawia si\u0119 te\u017c tematy, kt\u00f3re nie maj\u0105 odpowiednika w Lectorium, lecz s\u0105 na \u017cywo, wprost w blogu, inicjowane np. przez badaczy lub nauczycieli. Badacz, pracuj\u0105c nad jak\u0105\u015b kwesti\u0105, rad by dostawa\u0142 uwagi od zainteresowanych ni\u0105 rozm\u00f3wc\u00f3w. Nauczyciel mo\u017ce zach\u0119ca\u0107 s\u0142uchaczy do komentowania w blogu dostarczonych im do Lectorium wyk\u0142ad\u00f3w. Zagajenie dyskusji nazywa si\u0119 w blogowym dialekcie <b>wpisem<\/b> (<i>post<\/i>), a reakcja na nie &#8212; <b>komentarzem<\/b> (<i>comment<\/i>).<\/p>\n<p align=\"justify\">Na zawarto\u015b\u0107 Lectorium sk\u0142ada si\u0119 kilkana\u015bcie dzia\u0142ow, z kt\u00f3rych ka\u017cdy ma odpowiednik w jednym z poj\u0119\u0107 kategoryzuj\u0105cych wpisy do blogu; np. &#8222;Filozofia Nauki&#8221; jest w Blogu nazw\u0105 kategorii tematycznej, a w Lectorium nazw\u0105 dzia\u0142u grupuj\u0105cego teksty z tej dyscypliny. To wzajemnie jednoznaczne odwzorowanie czyni z Cafe Aleph sp\u00f3jn\u0105 baz\u0119 danych. W\u015br\u00f3d kilkunastu dzia\u0142\u00f3w tematycznych wyr\u00f3\u017cniamy jeden, kt\u00f3ry ogniskuje wok\u00f3\u0142 siebie pozosta\u0142e, mianowicie <b> \u015awiatopogl\u0105d Informatyczny.<\/b> Jak maj\u0105 si\u0119 do\u0144 te pozosta\u0142e, wyja\u015bniamy we wprowadzeniu do Lectorium. Dlaczego za logo ca\u0142ej problematyki i nazw\u0119 naszej wirtualnej kawiarni, bierzemy symbol <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/calculemus.org\/CA\/gal\/aleph-black.jpeg\" alt=\"\" width=\"13\" height=\"13\" \/>? Zob. szkic <i><a href=\"http:\/\/blog.marciszewski.eu\/?page_id=7020\">Czemu Aleph<\/a>?<\/i><\/p>\n<p><b>LINKI do witryn powiazanych tematycznie z nast\u0119puj\u0105cym dalej katalogiem,<\/b> obejmuj\u0105cym: A. Wybrane dzia\u0142y filozofii, B. \u015awiatopogl\u0105dy filozoficzne.<\/p>\n<ul>\n<li><b><i>&#8222;Our Pub&#8221; &#8212; The Rationalist Core of European Dream. <\/i><\/b><i><br \/>\n<a href=\"http:\/\/blog.calculemus.org\"> An academic blog <\/a> on Rational Discourse as a Benchmark of European Identity. <\/i><br \/>\nEdited by Witold Marciszewski<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><b>The Catalog of Virtual Library for <i>&#8222;Our Pub&#8221; <\/i><\/b><br \/>\n<a href=\"http:\/\/calculemus.org\/pub-libr\/index.html\" target=\"_blank\"> calculemus.org\/pub-libr <\/a><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W naszej Czytelni, czyli Lectorium, obj\u0119te jego KATALOGIEM teksty s\u0105 dobierane pod k\u0105tem dyskusji toczonych w blogu Polemiki i Rozm\u00f3wki w Cafe Aleph, powi\u0105zanym z Lectorium poprzez identyczn\u0105 struktur\u0119 temat\u00f3w oraz sie\u0107 link\u00f3w. Razem z zamieszczanymi w tym blogu wpisami &hellip; <a href=\"https:\/\/marciszewski.eu\/?page_id=7089\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-7089","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/7089","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7089"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/7089\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8949,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/7089\/revisions\/8949"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7089"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}