{"id":10527,"date":"2020-02-01T21:01:59","date_gmt":"2020-02-01T20:01:59","guid":{"rendered":"http:\/\/marciszewski.eu\/?p=10527"},"modified":"2025-09-23T03:04:12","modified_gmt":"2025-09-23T01:04:12","slug":"granice-rozumienia-z-perspektywy-filozofii-in-silico","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=10527","title":{"rendered":"Granice rozumienia z perspektywy „filozofii in silico”"},"content":{"rendered":"

Niniejszy wpis przygotowa\u0142em w imieniu Pana Konrada Ma\u015blenickiego<\/strong>, kt\u00f3ry jest wieloletnim czytelnikiem i komentatorem naszego bloga, pisz\u0105cym pod pseudonimem k-m.<\/p>\n

Zgodnie z tytu\u0142em wpis dotyczy \u201efilozofii in silico<\/strong>\u201d,\u00a0 a zatem \u2013 o ile dobrze rozumiem \u2013 pewnego projektu uprawiania filozofii metod\u0105 informatyczn\u0105, tj. z wykorzystaniem poj\u0119\u0107, narz\u0119dzi i modeli informatycznych, takich np. jak sztuczne sieci neuronowe (SSN). Poniewa\u017c filozofia tego rodzaju, musi mie\u0107 u swoich podstaw informatyczny \u015bwiatopogl\u0105d, tym ch\u0119tniej witamy niniejszy wpis w Cafe Aleph.<\/p>\n

Za przedmiot swoich rozwa\u017ca\u0144 autor obra\u0142 rozumienie i znaczenie<\/strong> \u2013 poj\u0119cia, kt\u00f3re od stuleci sp\u0119dzaj\u0105 sen z oczu wszystkim niemal filozofom.<\/p>\n

Co to znaczy rozumie\u0107 co\u015b?<\/em>
\nJak dochodzi do zrozumienia czego\u015b?<\/em>
\nCo w przypadku cz\u0142owieka jest podstaw\u0105 nadawania, rozumienia i uzgadniania znacze\u0144?<\/em>
\nCo wsp\u00f3lnego maj\u0105 z tymi zagadnieniami sztuczne sieci neuronowe?<\/em><\/p>\n

Oto pr\u00f3bka pyta\u0144, kt\u00f3re autor stawia w przes\u0142anym tek\u015bcie.<\/p>\n

Aby zach\u0119ci\u0107 do jego przeczytania, wklejam ni\u017cej fragment zawieraj\u0105cy niekt\u00f3re argumenty i konkluzje.<\/p>\n

4.<\/strong>\u00a0 Z dw\u00f3ch \u201estron\u201d zale\u017cno\u015bci definiuj\u0105cej znaczenie (i rozumienie) poj\u0119\u0107 mamy zatem:<\/span>
\na. sposoby regularnego u\u017cycia poj\u0119cia w okre\u015blonych okoliczno\u015bciach<\/span>
\nb. prawid\u0142owo\u015bci w odpowiadaj\u0105cych tym okoliczno\u015bciom stanach\/przetwarzaniem w fizycznych strukturach neuronalnych m\u00f3zgu<\/span>
\ni to korespondencja pomi\u0119dzy a i b okre\u015bla znaczenia – w spos\u00f3b, kt\u00f3ry trudno odwzorowa\u0107 w definicji, w \u201etradycyjny\u201d dla formalnych system\u00f3w spos\u00f3b.<\/span><\/p>\n

Reasumuj\u0105c dotychczasowe rozwa\u017cania: Modele (in silico) filozofii funkcjonuj\u0105ce bez modelu proces\u00f3w, w ramach kt\u00f3rych realnie realizuj\u0105 si\u0119 procesy rozumienia (znacze\u0144), nie odzwierciedl\u0105 realnego znaczenia przetwarzanych poj\u0119\u0107, przez co w rzeczywisto\u015bci nie rozja\u015bniaj\u0105 filozoficznych kwestii<\/strong>.<\/span><\/p>\n

5.<\/strong>\u00a0 Nie ma powodu zak\u0142ada\u0107, \u017ce swoista \u201eformalizacja\u201d (czy wr\u0119cz model cyfrowy) w og\u00f3le nie jest mo\u017cliwa. – Wymaga ona jednak wprowadzenia w\u0142a\u015bciwej architektury. Programi\u015bci licz\u0105c na rewolucyjny post\u0119p m\u0105dro\u015bci (filozoficznej) nie powinni liczy\u0107 na modele \u201etransparentne poznawczo\u201d – a winni stara\u0107 si\u0119 odwzorowa\u0107 procesy funduj\u0105ce znaczenie z obu stron w\/w (punkt 4) korespondencji.<\/span>
\nMusieliby opracowa\u0107 model trafnie odzwierciedlaj\u0105cy \u201ew dzia\u0142aniu\u201d:<\/span>
\n– charakter r\u00f3wnoleg\u0142ego i rozproszonego przetwarzania (generuj\u0105cego ludzkie intuicje, prze\u015bwiadczenia itd.) zapewniaj\u0105c zastosowanie uk\u0142ad\u00f3w o odpowiedniej architekturze (\u201erozproszenie\u201d i r\u00f3wnoleg\u0142e przetwarzanie jak w SSN)<\/span>
\n– i to jak orygina\u0142 (ludzki m\u00f3zg) by\u0142 programowany: w procesach ewolucji naturalnej oraz w ramach Wittgenstein\u2019owskich rozgrywek s\u0142ownych (w rozumienie) – umo\u017cliwiaj\u0105c wirtualn\u0105 ewolucj\u0119 system\u00f3w steruj\u0105cych cyfrowymi bytami w warunkach konkurencji o przetrwanie, a w szczeg\u00f3lno\u015bci zawieraj\u0105c mo\u017cliwo\u015b\u0107 ogrywania rezultat\u00f3w dzia\u0142a\u0144 w\/w SSN w dziedzinie sterowania cyfrowymi ustrojami na polach gry odpowiadaj\u0105cych (co do istotnych w\u0142asno\u015bci) okoliczno\u015bciom, kt\u00f3re okre\u015bli\u0142y przetrwanie naszych przodk\u00f3w.<\/span>
\nWtedy mogliby\u015bmy stworzy\u0107 cyfrowy model \u201etrafnego\u201d rozumienia, w kt\u00f3rym dost\u0119pne by\u0142yby wszelkie komponenty pozwalaj\u0105ce uruchomi\u0107 (w jego ramach) \u201eprogram\u201d dowolnej teorii filozoficznej.<\/span>
\nFilozofia (nawet \u201ein silico\u201d) pozosta\u0142aby jednak nadal m\u0119tna\/zawik\u0142ana logicznie i \u201enieprzejrzysta poznawczo\u201d: je\u015bli model rozumienia ma trafnie uwzgl\u0119dnia\u0107 wszelkie definiuj\u0105ce \u2018znaczenie\u2019 elementy, to ludzkie zrozumienie polegnie wobec g\u0105szczu r\u00f3wnoleg\u0142ych uwarunkowa\u0144 systemu (nawet je\u015bli b\u0119dzie on z\u0142o\u017cony z funkcjonuj\u0105cych ze \u015bcis\u0142\u0105 konieczno\u015bci\u0105 \u201ecegie\u0142ek\u201d) , kt\u00f3ry odznacza\u0107 si\u0119 powinien z\u0142o\u017cono\u015bci\u0105 r\u00f3wnowa\u017cn\u0105 \u201eoryginalnym systemom nios\u0105cym znaczenie\u201d – aby zapewni\u0107 podobn\u0105 zdolno\u015b\u0107 zrozumienia.<\/span><\/p>\n

Gor\u0105co zach\u0119cam do dyskusji, przed kt\u00f3r\u0105 warto przeczyta\u0107 ca\u0142y tekst \u2013 w wersji skr\u00f3conej albo rozszerzonej.<\/p>\n

Oto niezb\u0119dne linki:<\/p>\n

\u2666\u00a0 Granice rozumienia…<\/em> \u2013 wersja skr\u00f3cona<\/a>
\n\u2666\u00a0 Granice rozumienia…<\/em> \u2013 wersja rozszerzona<\/a><\/p>\n

Otwieram zatem dyskusj\u0119 nad tekstem Pana Konrada Ma\u015blenickiego…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Niniejszy wpis przygotowa\u0142em w imieniu Pana Konrada Ma\u015blenickiego, kt\u00f3ry jest wieloletnim czytelnikiem i komentatorem naszego bloga, pisz\u0105cym pod pseudonimem k-m. Zgodnie z tytu\u0142em wpis dotyczy \u201efilozofii in silico\u201d,\u00a0 a zatem \u2013 o ile dobrze rozumiem \u2013 pewnego projektu uprawiania filozofii … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20,8,49],"tags":[],"class_list":["post-10527","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-filozofia-informatyki","category-informatyzm","category-racjonalizm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10527","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10527"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10527\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12540,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10527\/revisions\/12540"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10527"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10527"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10527"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}