{"id":10651,"date":"2020-05-23T12:45:16","date_gmt":"2020-05-23T10:45:16","guid":{"rendered":"http:\/\/marciszewski.eu\/?p=10651"},"modified":"2025-09-23T03:00:59","modified_gmt":"2025-09-23T01:00:59","slug":"testy-testy-testy-na-sztuczna-inteligencje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=10651","title":{"rendered":"Testy, testy, testy\u2026 na sztuczn\u0105 inteligencj\u0119"},"content":{"rendered":"

Testy, testy, testy\u2026. Tym has\u0142em bombarduj\u0105 nas od tygodni lekarze, politycy i publicy\u015bci \u2013 nie celuj\u0105c, rzecz jasna, w wirusy komputerowe, a tym bardziej w sztuczn\u0105 inteligencj\u0119.\u00a0 My jednak, sprowokowani og\u00f3ln\u0105 atmosfer\u0105 testowania i diagnozowania (oczywi\u015bcie wa\u017cnego i potrzebnego),\u00a0 we\u017amiemy za przedmiot dyskusji w\u0142a\u015bnie sztuczn\u0105 inteligencj\u0119<\/strong>. Dok\u0142adniej za\u015b: mo\u017cliwe testy, kt\u00f3re mog\u0142yby potwierdzi\u0107, \u017ce co\u015b, to znaczy jaki\u015b program, system lub maszyna, j\u0105 posiada.<\/p>\n

W ramach rozgrzewki przed dyskusj\u0105 warto rozwa\u017cy\u0107 nast\u0119puj\u0105ce pytania:<\/p>\n

Czym w og\u00f3le jest inteligencja (w szczeg\u00f3lno\u015bci: ludzka)?<\/em><\/p>\n

Czy testuj\u0105c system informatyczny pod k\u0105tem inteligencji, wystarczy obserwowa\u0107 wyniki<\/strong> jego dzia\u0142ania (jakie problemy rozwi\u0105zuje, jak szybko to robi, w jaki spos\u00f3b komunikuje i wyja\u015bnia rozwi\u0105zania\u2026), czy mo\u017ce trzeba zajrze\u0107 do jego wn\u0119trza<\/strong>? <\/em><\/p>\n

A mo\u017ce potrzebny jest inny jeszcze rodzaj testu\u2026?<\/em><\/p>\n

Zagadnienie inteligencji maszyn, w szczeg\u00f3lno\u015bci za\u015b drugie z powy\u017cszych pyta\u0144, postawi\u0142 po raz pierwszy Alan Turing w s\u0142ynnym artykule Computing Machinery and Intelligence<\/a>. Przedstawi\u0142 w nim werbalny test nierozr\u00f3\u017cnialno\u015bci,\u00a0 nazywany dzisiaj Testem Turinga<\/strong> (TT).
\nM\u00f3wi\u0105c najkr\u00f3cej, idea testu jest nast\u0119puj\u0105ca: je\u015bli w wyniku swobodnej rozmowy z maszyn\u0105, rozmowy na dowolny temat, nie potrafimy odr\u00f3\u017cni\u0107<\/strong> maszyny od cz\u0142owieka, winni\u015bmy uzna\u0107 j\u0105 za inteligentn\u0105 (w sensie przypisywanym cz\u0142owiekowi).<\/p>\n

Sam Turing opisa\u0142 sw\u00f3j pomys\u0142 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n

Now\u0105 posta\u0107 problemu (PS: problemu testowania my\u015blenia lub inteligencji maszyn) mo\u017cna opisa\u0107 przy pomocy gry, kt\u00f3r\u0105 nazywamy \u201egr\u0105 w na\u015bladownictwo\u201d. W grze tej bior\u0105 udzia\u0142 trzy osoby: m\u0119\u017cczyzna (A), kobieta (B) i cz\u0142owiek zadaj\u0105cy pytania (C), kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 dowolnej p\u0142ci. Pytaj\u0105cy znajduje si\u0119 w pokoju oddzielonym od pokoju zajmowanego przez dwu pozosta\u0142ych. Jego zadaniem w grze jest rozstrzygni\u0119cie, kt\u00f3ry z dwu pozosta\u0142ych uczestnik\u00f3w gry jest m\u0119\u017cczyzn\u0105, a kt\u00f3ry kobiet\u0105. Zna ich on jako X i Y i przy ko\u0144cu gry m\u00f3wi: \u201eX jest A, a Y jest B\u201d lub \u201eX jest B, a Y jest A\u201d.<\/span><\/p>\n

Pytaj\u0105cemu wolno zadawa\u0107 pytania A i B w ten spos\u00f3b:<\/span><\/p>\n

C: Prosz\u0119 X, aby mi powiedzia\u0142 jak d\u0142ugie ma w\u0142osy?<\/span><\/p>\n

Teraz przypu\u015b\u0107my, \u017ce X jest faktycznie A, wobec czego A musi odpowiedzie\u0107. Celem A w grze jest do\u0142o\u017cenie wszelkich stara\u0144, aby C \u017ale go zidentyfikowa\u0142. Wobec tego jego odpowied\u017a mog\u0142aby by\u0107 nast\u0119puj\u0105ca: \u201eMoje w\u0142osy s\u0105 ostrzy\u017cone, a najd\u0142u\u017csze kosmyki maj\u0105 oko\u0142o dziewi\u0119\u0107 cali d\u0142ugo\u015bci\u201d.<\/span><\/p>\n

Aby brzmienie g\u0142osu nie mog\u0142o pom\u00f3c pytaj\u0105cemu w dokonaniu identyfikacji, odpowiedzi powinny by\u0107 pisane odr\u0119cznie, a jeszcze lepiej na maszynie. Idealnym \u015brodkiem porozumiewania si\u0119 mi\u0119dzy pokojami jest dalekopis. Pytania i odpowiedzi mog\u0105 by\u0107 te\u017c przekazywane przez po\u015brednika.<\/span><\/p>\n

(\u2026)<\/span><\/p>\n

Teraz zapytujemy si\u0119: \u201eCo stanie si\u0119, gdy maszyna zast\u0105pi A w tej grze?\u201d. Czy pytaj\u0105cy b\u0119dzie decydowa\u0142 b\u0142\u0119dnie tak samo cz\u0119sto jak wtedy, gdy w grze bierze udzia\u0142 m\u0119\u017cczyzna i kobieta? Pytania te zast\u0105pi\u0105 nasze pytanie pocz\u0105tkowe\u201d \u201eCzy maszyny mog\u0105 my\u015ble\u0107?\u201d.<\/span><\/p>\n

Zalet\u0105 nowego problemu jest ostre rozgraniczenie mi\u0119dzy fizycznymi i intelektualnymi mo\u017cliwo\u015bciami cz\u0142owieka. \u017baden in\u017cynier ani chemik nie twierdzi, \u017ce potrafi wyprodukowa\u0107 materia\u0142, kt\u00f3ry niczym by si\u0119 nie r\u00f3\u017cni\u0142 od sk\u00f3ry ludzkiej. Mo\u017cliwe, \u017ce kiedy\u015b mo\u017cna b\u0119dzie to zrobi\u0107, ale nawet gdyby\u015bmy rozporz\u0105dzali takim wynalazkiem, to i tak nie mia\u0142oby wi\u0119kszego sensu usi\u0142owanie ubrania my\u015bl\u0105cej maszyny w takie sztuczne cia\u0142o w celu uczynienia jej bardziej ludzk\u0105. To nasze przekonanie znajduje odbicie w sposobie postawienia problemu, a mianowicie w postaci zakazu, kt\u00f3ry nie pozwala pytaj\u0105cemu widzie\u0107, dotyka\u0107 i s\u0142ysze\u0107 pozosta\u0142ych uczestnik\u00f3w gry.<\/span><\/p>\n

Niekt\u00f3re inne zalety proponowanego kryterium mo\u017cna pokaza\u0107 na przyk\u0142adzie pyta\u0144 i odpowiedzi. A zatem:<\/span><\/p>\n

P: Napisz mi sonet na temat Forth Bridge.<\/span><\/p>\n

O: Nie licz na mnie. Nigdy nie umia\u0142em pisa\u0107 wierszy.<\/span><\/p>\n

P: Dodaj 34 957 do 70 764.<\/span><\/p>\n

O: (Po 30-sekundowym namy\u015ble odpowiada) 105 621.<\/span><\/p>\n

P: Czy grasz w szachy?<\/span><\/p>\n

O: Tak.<\/span><\/p>\n

P: Mam K na K1 i innych figur nie mam. Ty masz tylko K na K6 i R na R1. Jest tw\u00f3j ruch. Jakie zrobisz posuni\u0119cie?<\/span><\/p>\n

O: (Po 15-sekundowym namy\u015ble) R-R8 mat.<\/span><\/p>\n

Wydaje si\u0119, \u017ce metoda pyta\u0144 i odpowiedzi nadaje si\u0119 do wprowadzenia do prawie ka\u017cdej dziedziny ludzkiej dzia\u0142alno\u015bci<\/strong>, do kt\u00f3rej chcemy j\u0105 wprowadzi\u0107.<\/span><\/p>\n

Zaproponowana przez Turinga metoda – o\u00a0 kt\u00f3rej wi\u0119cej mo\u017cna przeczyta\u0107 w oryginalnym artykule<\/a> – nie wszystkich przekonuje. I dlatego w\u0142a\u015bnie poddajemy j\u0105 pod dyskusj\u0119 :).<\/p>\n

Z jednej strony ma wyra\u017ane zalety<\/strong>. Na przyk\u0142ad: abstrahuje od trudnouchwytnych zjawisk psychologicznych typu \u015bwiadomo\u015b\u0107 czy prze\u017cycia podmiotu poznaj\u0105cego; a ponadto, nawi\u0105zuje do faktu, \u017ce w przypadku ludzi to j\u0119zyk w\u0142a\u015bnie (wypowiedzi j\u0119zykowe) jest najlepszym wyrazem my\u015bli.
\nZ drugiej strony jednak, rodzi wiele pyta\u0144<\/strong>, te za\u015b mog\u0105 prowadzi\u0107 do przekonania o bezu\u017cyteczno\u015bci podej\u015bcia Turinga. \u00a0Przyk\u0142adowo: czy obserwacja zachowania maszyny (w tym przypadku: werbalnego), a nie jej wewn\u0119trznych struktur i operacji, jest wystarczaj\u0105ca? Czy sam wynik maszyny pozwala wnioskowa\u0107 o jej inteligencji?<\/p>\n

Ku kt\u00f3rej opinii Pa\u0144stwo si\u0119 sk\u0142aniacie: aprobuj\u0105cej TT,\u00a0 czy odrzucaj\u0105cej go<\/strong>?<\/em><\/p>\n

A je\u015bli to drugie, to jak nale\u017cy TT wzmocni\u0107<\/strong>?
\nLub og\u00f3lniej: jaki inny test<\/strong> nale\u017ca\u0142oby zastosowa\u0107, aby m\u00f3c zasadnie stwierdza\u0107 inteligencj\u0119 maszyn?<\/em><\/p>\n

A zatem: testy, testy, testy\u2026
\nCzekamy na pomys\u0142y i wspieraj\u0105ce je argumenty!
\nJakiego rodzaju testy na inteligencj\u0119 informatycznych maszyn wydaj\u0105 si\u0119 Pa\u0144stwu adekwatne?<\/p>\n

Zach\u0119camy gor\u0105co do rozmowy \u2013 Pawe\u0142 Stacewicz i Marcin Koszowy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Testy, testy, testy\u2026. Tym has\u0142em bombarduj\u0105 nas od tygodni lekarze, politycy i publicy\u015bci \u2013 nie celuj\u0105c, rzecz jasna, w wirusy komputerowe, a tym bardziej w sztuczn\u0105 inteligencj\u0119.\u00a0 My jednak, sprowokowani og\u00f3ln\u0105 atmosfer\u0105 testowania i diagnozowania (oczywi\u015bcie wa\u017cnego i potrzebnego),\u00a0 we\u017amiemy … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,46,20,42,8,49],"tags":[],"class_list":["post-10651","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii","category-dydaktyka","category-filozofia-informatyki","category-filoz-nauki","category-informatyzm","category-racjonalizm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10651","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10651"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10651\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12524,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10651\/revisions\/12524"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10651"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10651"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10651"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}