{"id":10697,"date":"2020-10-06T11:59:07","date_gmt":"2020-10-06T09:59:07","guid":{"rendered":"http:\/\/marciszewski.eu\/?p=10697"},"modified":"2025-09-23T03:00:18","modified_gmt":"2025-09-23T01:00:18","slug":"wywiad-o-cafe-aleph-w-czasopismie-filozofuj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=10697","title":{"rendered":"Wywiad o Cafe Aleph w czasopi\u015bmie Filozofuj!"},"content":{"rendered":"<p>Witam wszystkich po d\u0142u\u017cszej wakacyjnej przerwie :)<\/p>\n<p>Mi\u0142o mi poinformowa\u0107, \u017ce we wrze\u015bniu ukaza\u0142 si\u0119 na \u0142amach czasopisma <strong>Filozofuj!<\/strong> wywiad na temat bloga Cafe Aleph, a szerzej: na temat zwi\u0105zk\u00f3w mi\u0119dzy informatyk\u0105 i filozofi\u0105.<br \/>\nRozmawia\u0142 ze mn\u0105 Jakub Jernajczyk, kt\u00f3ry od czasu do czasu wypowiada si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w naszym blogu &#8212; np. o <a href=\"http:\/\/marciszewski.eu\/?p=9777\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">cyfrowym idealizmie<\/a>.<\/p>\n<p>Wywiad zosta\u0142 podzielony na dwie cz\u0119\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 dost\u0119pne tutaj:<br \/>\n&#8212; <strong>cz\u0119\u015b\u0107 1<\/strong>:\u00a0 <a href=\"https:\/\/filozofuj.eu\/miedzy-informatyka-i-filozofia-internetowe-dyskusje-w-cafe-aleph-1-wywiad\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/filozofuj.eu\/miedzy-informatyka-i-filozofia-internetowe-dyskusje-w-cafe-aleph-1-wywiad\/<\/a><br \/>\n&#8212; <strong>cz\u0119\u015b\u0107 2<\/strong>:\u00a0 <a href=\"https:\/\/filozofuj.eu\/miedzy-informatyka-i-filozofia-internetowe-dyskusje-w-cafe-aleph-2-wywiad\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/filozofuj.eu\/miedzy-informatyka-i-filozofia-internetowe-dyskusje-w-cafe-aleph-2-wywiad\/<\/a><\/p>\n<p>Gor\u0105co zach\u0119cam do przeczytania calo\u015bci, a na rozgrzewk\u0119 wklejam dwa kr\u00f3tkie fragmenty rozmowy.<\/p>\n<div>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\"><b>JJ: Czy m\u00f3g\u0142by Pan kr\u00f3tko wyja\u015bni\u0107, dlaczego interakcja filozofii z informatyk\u0105 jest dla Pana taka istotna? Na pierwszy rzut oka mog\u0142oby si\u0119 przecie\u017c wydawa\u0107, \u017ce s\u0105 to dziedziny niezwykle od siebie odleg\u0142e.<\/b><\/span><\/p>\n<div style=\"padding-left: 40px;\">\n<p><span style=\"color: #800080;\">PS: Faktycznie, na pierwszy rzut oka informatyka z filozofi\u0105 r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie jak ogie\u0144 i woda. Informatyka to wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, zmiana, konkret, najnowsze technologie, miliony in\u017cynierskich zastosowa\u0144. Filozofia z kolei si\u0119ga swoimi korzeniami staro\u017cytno\u015bci, bada zagadnienia bardzo og\u00f3lne, stroni raczej od technologii i in\u017cynierskich zastosowa\u0144.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #800080;\">Jak wiadomo jednak, przeciwie\u0144stwa przyci\u0105gaj\u0105 si\u0119. Filozofowie czerpi\u0105 z\u00a0informatyki pe\u0142nymi gar\u015bciami: przyr\u00f3wnuj\u0105 umys\u0142 do\u00a0komputera, zastanawiaj\u0105 si\u0119 nad\u00a0tym, czy\u00a0maszyny mog\u0142yby my\u015ble\u0107, rozwa\u017caj\u0105 na\u00a0serio takie koncepcje, jak pankomputacjonizm, to\u00a0znaczy teori\u0119, wedle kt\u00f3rej wszelkie byty maj\u0105 natur\u0119 obliczeniow\u0105.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #800080;\">Informatycy z kolei coraz bardziej \u0142akn\u0105 zrozumienia istoty swoich podstawowych poj\u0119\u0107, takich jak algorytm czy informacja. Interesuj\u0105 ich tak\u017ce kwestie etyczne, zwi\u0105zane na przyk\u0142ad z coraz bardziej realn\u0105 sztuczn\u0105 inteligencj\u0105. Chc\u0105 te\u017c dobrze uchwyci\u0107, na czym polegaj\u0105 ograniczenia metod obliczeniowych. To wszystko za\u015b s\u0105 zagadnienia filozoficzne, stawiane zreszt\u0105 u zarania informatyki, na przyk\u0142ad przez Turinga&#8230;<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\"><b>JJ: Wybrana przez Pan\u00f3w nazwa bloga, <\/b><a style=\"color: #800080;\" href=\"http:\/\/marciszewski.eu\/\"><b>Cafe Aleph<\/b><\/a><b> nie\u00a0wskazuje jednak na\u00a0jakie\u015b silne zwi\u0105zki z\u00a0informatyk\u0105. Kojarzy si\u0119 raczej z\u00a0podstawami matematyki, w\u00a0szczeg\u00f3lno\u015bci z\u00a0teori\u0105 zbior\u00f3w. \u201eAlef zero\u201d, na\u00a0przyk\u0142ad, oznacza moc, a\u00a0wi\u0119c\u00a0liczno\u015b\u0107, niesko\u0144czonego zbioru liczb naturalnych\u2026<\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\">PS: Czy informatyka jednak nie zosta\u0142a zbudowana na fundamentach logicznych, a szerzej matematycznych? Alef zero mo\u017cemy uzna\u0107 za symbol zbioru liczb naturalnych, a tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce komputery cyfrowe operuj\u0105 na danych, kt\u00f3rym odpowiadaj\u0105 liczby naturalne. Ka\u017cdy kod binarny \u2013 niezale\u017cnie od tego, czy reprezentuje dane tekstowe, d\u017awi\u0119kowe czy jakiekolwiek inne \u2013 mo\u017cna rozumie\u0107 jako liczb\u0119 naturaln\u0105. Alef zero wskazuje zatem na matematyczny fundament oblicze\u0144 cyfrowych. Jednocze\u015bnie jednak, poniewa\u017c jest to symbol niesko\u0144czono\u015bci \u2013 niesko\u0144czono\u015bci przys\u0142uguj\u0105cej liczbom naturalnym \u2013 kieruje nasz\u0105 uwag\u0119 na pewne k\u0142opoty, kt\u00f3re dotykaj\u0105 oblicze\u0144 cyfrowych. Mianowicie: za pomoc\u0105 oblicze\u0144 tego typu nie mo\u017cna rozwi\u0105za\u0107 wielu istotnych problem\u00f3w, poniewa\u017c, m\u00f3wi\u0105c w uproszczeniu, wymaga\u0142oby to wykonania niesko\u0144czonej liczby krok\u00f3w w sko\u0144czonym czasie. Co ciekawe jednak, w matematyce istniej\u0105 inne jeszcze alefy, odpowiadaj\u0105ce innego rodzaju liczbom ni\u017c naturalne (np. liczbom rzeczywistym) i by\u0107 mo\u017ce dzi\u0119ki obliczeniom opisywanym za pomoc\u0105 tego rodzaju liczb, da\u0142oby si\u0119 rozwi\u0105za\u0107 zagadnienia nieobliczalne cyfrowo. Na blogu dyskutowali\u015bmy o tym wielokrotnie&#8230;<\/span><\/p>\n<p>Jeszcze raz zach\u0119cam do przeczytania ca\u0142o\u015bci :).<br \/>\nWszelkie komentarze mile widziane &#8212; zar\u00f3wno tutaj, pod wpisem, jak i pod wywiadem w Filozofuj!.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Pozdrawiam wszystkich &#8212; Pawe\u0142 Stacewicz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Witam wszystkich po d\u0142u\u017cszej wakacyjnej przerwie :) Mi\u0142o mi poinformowa\u0107, \u017ce we wrze\u015bniu ukaza\u0142 si\u0119 na \u0142amach czasopisma Filozofuj! wywiad na temat bloga Cafe Aleph, a szerzej: na temat zwi\u0105zk\u00f3w mi\u0119dzy informatyk\u0105 i filozofi\u0105. Rozmawia\u0142 ze mn\u0105 Jakub Jernajczyk, kt\u00f3ry &hellip; <a href=\"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=10697\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46,42,8,49],"tags":[],"class_list":["post-10697","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dydaktyka","category-filoz-nauki","category-informatyzm","category-racjonalizm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10697","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10697"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10697\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12521,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10697\/revisions\/12521"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10697"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10697"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}