{"id":11148,"date":"2021-12-20T11:53:27","date_gmt":"2021-12-20T10:53:27","guid":{"rendered":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=11148"},"modified":"2025-09-23T02:55:35","modified_gmt":"2025-09-23T00:55:35","slug":"turingowskie-inspiracje-czyli-o-mysleniu-ludzi-i-maszyn-raz-jeszcze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=11148","title":{"rendered":"Turingowskie inspiracje\u2026 czyli o my\u015bleniu ludzi i maszyn raz jeszcze"},"content":{"rendered":"<p>Szanowni Pa\u0144stwo!<\/p>\n<p>Proponuj\u0119 podj\u0105\u0107 raz jeszcze dyskusj\u0119 na temat omawiany w blogu co najmniej dwukrotnie\u2026<br \/>\nPolecam, na przyk\u0142ad, <a href=\"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=1901\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">dyskusj\u0119 z roku 2012<\/a>, a tak\u017ce nieco nowsz\u0105, <a href=\"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=10283\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">z roku 2019<\/a>.<\/p>\n<p>W obydwu rozmowach inspirowali\u015bmy si\u0119 niezwykle wa\u017cnym dla filozofii umys\u0142u tekstem Alana Turinga pt. \u201e<a href=\"https:\/\/stac.calculemus.org\/pdf\/at-mlai.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Maszyny licz\u0105ce a inteligencja<\/a>\u201d. W tek\u015bcie tym znajdujemy, po pierwsze, oryginalne sformu\u0142owanie <strong>testu na inteligencj\u0119 maszyn<\/strong>, nazywanego dzi\u015b <em>testem Turinga<\/em>, po drugie jednak, szereg polemicznych uwag Turinga do wysuwanych w jego czasach <strong>argument\u00f3w na rzecz niemo\u017cno\u015bci skonstruowania maszyn my\u015bl\u0105cych<\/strong>. S\u0105 one zawarte w rozdziale 7 wzmiankowanego tekstu.<\/p>\n<p>Proponuj\u0119 wzi\u0105\u0107 te uwagi za <strong>punkt wyj\u015bcia blogowej dyskusji<\/strong>.<\/p>\n<p><em>Czy argumenty przytaczane przez Turinga zachowa\u0142y swoj\u0105 aktualno\u015b\u0107? Kt\u00f3re z nich s\u0105 najsilniejsze? Kt\u00f3re z nich Turing odpiera w spos\u00f3b przekonywuj\u0105cy, a kt\u00f3re opieraj\u0105 si\u0119 jego krytyce? Czy mo\u017cemy dzisiaj, z perspektywy wsp\u00f3\u0142czesnych dokona\u0144 informatyki, <strong>wysun\u0105\u0107 argumenty inne lub rozbudowa\u0107 jako\u015b polemik\u0119 Turinga<\/strong>?<\/em><\/p>\n<p>Wszelkie wypowiedzi mile widziane. R\u00f3wnie\u017c takie, kt\u00f3re wychodz\u0105 poza do\u015b\u0107 w\u0105sk\u0105 definicj\u0119 my\u015blenia jako czynno\u015bci mo\u017cliwej do stwierdzenia za pomoc\u0105 (werbalnego i behawioralnego zarazem) testu Turinga.<\/p>\n<p><strong>Na rozgrzewk\u0119<\/strong> proponuj\u0119 \u00a0fragment mojego dawnego komentarza z dyskusji prowadzonej w roku 2012.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\">&lt;&lt;<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #800080;\">Interesuj\u0105cy nas temat, czyli [samo my\u015blenie] oraz [hipotetyczne my\u015blenie maszyn], jest niezwykle trudny, poniewa\u017c nie za bardzo potrafimy wyja\u015bni\u0107 jednoznacznie, a tak\u017ce zgodzi\u0107 si\u0119 co do tego, c\u00f3\u017c to znaczy \u201emy\u015ble\u0107\u201d.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #800080;\">Oczywi\u015bcie nie tylko my. Nad problemem tym \u0142ami\u0105 sobie g\u0142owy (i pi\u00f3ra) wybitni specjali\u015bci: psychologowie, neurobiologowie, filozofowie itd\u2026<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #800080;\">Sam Turing, podobnie jak b\u0119d\u0105cy dla niego pewnego rodzaju inspiracj\u0105 psychologowie-behawiory\u015bci (nie badajmy my\u015blenia jako takiego, badajmy korelacje mi\u0119dzy bod\u017acami i reakcjami organizmu), pr\u00f3bowa\u0142 ten temat omin\u0105\u0107 \u2013 pr\u00f3bowa\u0142 bowiem uto\u017csami\u0107 my\u015blenie z jego zewn\u0119trznymi przejawami (taka jest w istocie intencja testu Turinga).<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #800080;\">Dla Turinga zatem i godz\u0105cych si\u0119 z nim dyskutant\u00f3w \u201cmy\u015ble\u0107\u201d to chyba tyle co \u201eskutecznie rozwi\u0105zywa\u0107 problemy (kt\u00f3r\u0105 to skuteczno\u015b\u0107 daje si\u0119 jako\u015b mierzy\u0107)\u201d .<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #800080;\">Dla anty-turingowc\u00f3w z kolei \u201emy\u015ble\u0107\u201d to co\u015b wi\u0119cej, a mianowicie \u201eprze\u017cywa\u0107 (\u015bwiadomie) pewne wewn\u0119trzne stany, jak poczucie zrozumienia czy satysfakcji z uzyskanego rozwi\u0105zania, kt\u00f3re to stany niezwykle trudno opisa\u0107 obiektywnie\u201d.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #800080;\">Ci pierwsi \u0142atwiej zapewne zgodz\u0105 si\u0119 na mo\u017cliwo\u015b\u0107 skonstruowania my\u015bl\u0105cych maszyn, ci drudzy trudniej.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #800080;\">Do tego wszystkiego dochodzi jeszcze jedna sprawa. Ot\u00f3\u017c za odpowiedzi\u0105 pozytywn\u0105 na interesuj\u0105ce nas pytanie (\u201eTak. Maszyna mo\u017ce my\u015ble\u0107.\u201d) kryje si\u0119 do\u015b\u0107 cz\u0119sto czyje\u015b przekonanie (i podejrzenie zarazem), \u017ce umys\u0142 ludzki jest w istocie skomplikowan\u0105 maszyn\u0105, a pozornie tylko wydaje si\u0119, \u017ce ni\u0105 nie jest.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #800080;\">Czy nie tak w\u0142a\u015bnie \u2013 mniej lub bardziej \u015bwiadomie \u2013 mniema\u0142 Alan Turing (zauwa\u017cmy, \u017ce pada w tek\u015bcie kilkukrotnie dziwne okre\u015blenie \u201eludzka maszyna cyfrowa\u201d)?<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #800080;\">Dla os\u00f3b o takim nastawieniu zupe\u0142nie naturalne wydaje si\u0119, \u017ce maszyny b\u0119d\u0105 mog\u0142y kiedy\u015b dor\u00f3wna\u0107 mechanicznemu (z za\u0142o\u017cenia) umys\u0142owi. A zatem b\u0119d\u0105 mog\u0142y my\u015ble\u0107.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #800080;\">Osoby odpowiadaj\u0105ce przeciwnie zak\u0142adaj\u0105 z kolei, \u017ce \u201eumys\u0142 nie jest mechaniczny\u201d, a przyczyn\u0105 jego nie-mechaniczno\u015bci mo\u017ce by\u0107 np. specyficzne fizyczne tworzywo umys\u0142u-m\u00f3zgu (umys\u0142 zatem to nie tylko program, ale nadto substancja \u00f3w program implementuj\u0105ca) albo nie-materialna dusza jako\u015b sprz\u0119\u017cona z m\u00f3zgiem.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #800080;\">Ja proponuj\u0119, cho\u0107by na chwil\u0119, przyj\u0105\u0107 jeszcze inny punkt widzenia.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #800080;\">Ot\u00f3\u017c, by\u0107 mo\u017ce, bardziej istotne od pytania o to \u201cczy maszyny mog\u0105 my\u015ble\u0107?\u201d, jest pytanie o to \u201cczy maszyny pozwol\u0105 nam zrozumie\u0107 lepiej, na czym polega ludzkie my\u015blenie?\u201d. By\u0107 mo\u017ce taki w\u0142a\u015bnie najg\u0142\u0119bszy sens \u2013 tj. ch\u0119\u0107 lepszego zrozumienia fenomenu ludzkiej my\u015bli \u2013 ma konstruowanie i analizowanie maszyn (informatycznych) do sztucznej realizacji czynno\u015bci poznawczych.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #800080;\">&gt;&gt;<\/span><\/p>\n<p>Serdecznie zapraszam do swobodnej rozmowy!<\/p>\n<p>Pawe\u0142 Stacewicz<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Szanowni Pa\u0144stwo! Proponuj\u0119 podj\u0105\u0107 raz jeszcze dyskusj\u0119 na temat omawiany w blogu co najmniej dwukrotnie\u2026 Polecam, na przyk\u0142ad, dyskusj\u0119 z roku 2012, a tak\u017ce nieco nowsz\u0105, z roku 2019. W obydwu rozmowach inspirowali\u015bmy si\u0119 niezwykle wa\u017cnym dla filozofii umys\u0142u tekstem &hellip; <a href=\"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=11148\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,46,20,42,8],"tags":[],"class_list":["post-11148","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii","category-dydaktyka","category-filozofia-informatyki","category-filoz-nauki","category-informatyzm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11148","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11148"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11148\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12503,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11148\/revisions\/12503"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}