Cz\u0119\u015b\u0107 drug\u0105 planowanej serii wpis\u00f3w o maszynie Turinga rozpoczn\u0119 od kr\u00f3tkiego streszczenia cz\u0119\u015bci pierwszej, kt\u00f3ra traktowa\u0142a o samych maszynach Turinga, a tak\u017ce o zwi\u0105zku tych\u017ce automat\u00f3w z komputerami cyfrowymi.
\nOto najwa\u017cniejsze stwierdzenia z odcinka poprzedniego.<\/p>\n
1) Maszyna Turinga (MT) jest to pewien abstrakcyjny automat, kt\u00f3ry precyzuje ide\u0119 algorytmu.<\/p>\n
2) Automat ten ma pewien opis fizyczny (sk\u0142ada si\u0119 m.in. z podzielonej na kom\u00f3rki ta\u015bmy oraz g\u0142owicy do odczytu\/zapisu danych), ale tak\u017ce wa\u017cniejszy od niego opis logiczny (przetwarza symbole pewnego kodu, a przetwarzaniem steruje \u015bci\u015ble okre\u015blony program).<\/p>\n
2a) Z uwagi na opis fizyczny maszyn\u0119 MT mo\u017cna rozumie\u0107 jako realny mechanizm, kt\u00f3ry mo\u017cna faktycznie skonstruowa\u0107 i faktycznie stosowa\u0107 do przetwarzania danych.<\/p>\n
2b) Z uwagi na opis logiczny maszyn\u0119 MT wolno uto\u017csami\u0107 z jej programem.<\/p>\n
3) Maszyny Turinga dziel\u0105 si\u0119 na: (a) konkretne \u2013 wyposa\u017cone w konkretne programy, do realizacji konkretnych zada\u0144, (b) uniwersalne \u2013 wyposa\u017cone w specjalne programy do symulacji dowolnych maszyn konkretnych (czyli realizacji dowolnych program\u00f3w).<\/p>\n
3a) Wszystkie maszyny MT \u2013 i konkretne, i uniwersalne \u2013 podpadaj\u0105 pod ten sam opis fizyczny; elementem r\u00f3\u017cnicuj\u0105cym jest opis logiczny.<\/p>\n
3b) Wszystkie maszyny uniwersalne s\u0105 sobie r\u00f3wnowa\u017cne pod wzgl\u0119dem mo\u017cliwo\u015bci symulacyjnych; w teorii zatem wolno je zast\u0105pi\u0107 jednym poj\u0119ciem uniwersalnej maszyny Turinga (UMT).<\/p>\n
4) Je\u015bli chodzi o moc obliczeniow\u0105, a wi\u0119c zakres mo\u017cliwych do realizacji zada\u0144, to maszyny Turinga s\u0105 r\u00f3wnowa\u017cne komputerom cyfrowym.
\nZnaczy to, \u017ce ka\u017cdy program dla maszyny cyfrowej mo\u017cna zakodowa\u0107 w postaci wykonalnej dla pewnej konkretnej maszyny MT, a zatem i dla maszyny UMT.<\/p>\n
————-<\/p>\n
Przytoczywszy wyra\u017anie kluczowe punkty z cz\u0119\u015bci pierwszej, mo\u017cemy przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej interesuj\u0105cej nas formule, kt\u00f3ra g\u0142osi, \u017ce to \u201eumys\u0142 jest maszyn\u0105 Turinga\u201d.<\/p>\n
Cho\u0107 zawarty w powy\u017cszym zdaniu (i w tytule wpisu) filozoficzny skr\u00f3t stwierdza, \u017ce to umys\u0142 w\u0142a\u015bnie, a nie komputer cyfrowy, jest maszyn\u0105 Turinga, to skr\u00f3t ten staje si\u0119 zrozumia\u0142y dopiero w kontek\u015bcie tzw. \u201ekomputerowej metafory umys\u0142u\u201d. Zgodnie z t\u0105\u017ce metafor\u0105 ludzki umys\u0142 ma przypomina\u0107 pewnego rodzaju komputer lub nawet by\u0107 takim komputerem. To za\u015b znaczy, \u017ce umys\u0142 niczym komputer przetwarza docieraj\u0105ce do\u0144 informacje (wizualne, d\u017awi\u0119kowe itp.), i tak jak komputer steruje (gdy zachodzi taka potrzeba) fizycznymi czynno\u015bciami sprz\u0119\u017conego z nim urz\u0105dzenia, czyli cia\u0142a.<\/p>\n
Je\u015bli metafor\u0119 t\u0119 przyj\u0105\u0107 (po czemu istniej\u0105 do\u015b\u0107 dobre argumenty), a nast\u0119pnie za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce por\u00f3wnywany z umys\u0142em komputer nale\u017cy do gatunku cyfrowych, to wspomniana metafora przechodzi g\u0142adko w rozpatrywane tu stwierdzenie, \u017ce \u201eumys\u0142 jest maszyn\u0105 Turinga\u201d. A przechodzi dlatego, \u017ce maszyny cyfrowe \u2013 w my\u015bl sformu\u0142owanego wy\u017cej punktu 4 \u2013 s\u0105 r\u00f3wnowa\u017cne automatom Turinga. <\/p>\n
Co to jednak znaczy konkretnie? I jak si\u0119 maj\u0105 cz\u0119\u015bci sk\u0142adowe komputera (np. cyfrowego) do znanej z nauki struktury umys\u0142u? <\/p>\n
Odpowiednio\u015bci wydaj\u0105 si\u0119 oczywiste.
\nOt\u00f3\u017c, po pierwsze, biologiczny fundament umys\u0142u czyli m\u00f3zg (b\u0119d\u0105cy jednocze\u015bnie umys\u0142owym podsystemem) odpowiada fizycznej sk\u0142adowej komputera, czyli temu, co zwie si\u0119 z angielska \u201ehardware\u201d. Po drugie za\u015b, informacyjna zawarto\u015b\u0107 umys\u0142u, a wi\u0119c swoiste mentalne oprogramowanie, kt\u00f3re wymusza takie a nie inne dzia\u0142anie m\u00f3zgu, znajduje sw\u00f3j komputerowy odpowiednik po stronie oprogramowania w\u0142a\u015bnie, zwanego po angielsku \u201esoftware\u201d.<\/p>\n
A prze\u0142o\u017cywszy te relacje na j\u0119zyk turingowski, trzeba by powiedzie\u0107, co nast\u0119puje. Biologicznej cz\u0119\u015bci umys\u0142u, czyli m\u00f3zgowi, odpowiada fizyczne wyposa\u017cenie maszyny Turinga (ta\u015bma, g\u0142owica itd.), natomiast wykonywanemu przez m\u00f3zg mentalnemu oprogramowaniu \u2013 tablica instrukcji maszyny. Nie twierdzi si\u0119 przy tym, \u017ce umys\u0142 jest maszyn\u0105 Turinga w dos\u0142ownym sensie (a wi\u0119c, \u017ce faktycznie istnieje jaka\u015b m\u00f3zgowa g\u0142owica czy te\u017c steruj\u0105cy t\u0105 g\u0142owic\u0105 zestaw umys\u0142owych instrukcji).
\nM\u00f3wi si\u0119 TYLKO tyle, \u017ce istniej\u0105 powy\u017csze odpowiednio\u015bci.
\nAle nadto A\u017b tyle, \u017ce moc obliczeniowa ludzkiego umys\u0142u pokrywa si\u0119 z moc\u0105 obliczeniow\u0105 automat\u00f3w Turinga (reprezentowanych zbiorczo przez maszyn\u0119 uniwersaln\u0105 UMT).<\/p>\n
Ostatnie zdanie jest bardzo wa\u017cne, bo wyjawia istotny sens zabiegu sprowadzenia i komputer\u00f3w cyfrowych i umys\u0142\u00f3w ludzkich do poziomu skrajnie prostej maszyny, sterowanej skrajnie prostymi co do formy instrukcjami. \u00d3w sens polega na uproszczeniu analizy. Okazuje si\u0119 bowiem, \u017ce poprzez analiz\u0119 tak prostej konstrukcji jak automat Turinga stosunkowo \u0142atwo jest okre\u015bli\u0107 granice mo\u017cliwo\u015bci umys\u0142u por\u00f3wnywanego wst\u0119pnie z komputerem cyfrowym. <\/p>\n
To jednak nie wszystko.
\nDalsze subtelno\u015bci rozprawiania o zjawiskach mentalnych w kategoriach maszyn Turinga kryj\u0105 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych mo\u017cliwych rozumieniach poj\u0119cia umys\u0142u. Co bowiem do konstrukcji Turinga chcemy sprowadzi\u0107? Konkretny umys\u0142 jakiego\u015b my\u015bl\u0105cego indywiduum, czy te\u017c og\u00f3lnie poj\u0119ty umys\u0142 gatunku homo sapiens? A mo\u017ce jeszcze co\u015b innego?
\nDo subtelno\u015bci tych przejdziemy w trzeciej cz\u0119\u015bci wpisu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Cz\u0119\u015b\u0107 drug\u0105 planowanej serii wpis\u00f3w o maszynie Turinga rozpoczn\u0119 od kr\u00f3tkiego streszczenia cz\u0119\u015bci pierwszej, kt\u00f3ra traktowa\u0142a o samych maszynach Turinga, a tak\u017ce o zwi\u0105zku tych\u017ce automat\u00f3w z komputerami cyfrowymi. Oto najwa\u017cniejsze stwierdzenia z odcinka poprzedniego. 1) Maszyna Turinga (MT) jest … Czytaj dalej