{"id":12084,"date":"2025-08-11T16:17:21","date_gmt":"2025-08-11T14:17:21","guid":{"rendered":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=12084"},"modified":"2025-09-23T02:36:29","modified_gmt":"2025-09-23T00:36:29","slug":"psychodeliki-i-llm-y-nieoczywiste-podobienstwa-w-oddzialywaniu-na-ludzki-umysl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=12084","title":{"rendered":"Psychodeliki i LLM-y. Nieoczywiste podobie\u0144stwa w oddzia\u0142ywaniu na ludzki umys\u0142"},"content":{"rendered":"<p>Niniejszy wpis umieszczam w blogu w imieniu studenta wydzia\u0142u MiNI, p. Sharmy Kartikay, kt\u00f3ry napisa\u0142 go pod kierunkiem dra hab. Bart\u0142omieja Skowrona. Dotyczy on do\u015b\u0107 kontrowersyjnej sfery\u00a0 <strong>oddzia\u0142ywania na ludzki umys\u0142<\/strong>, z jednej strony, <strong>system\u00f3w LLM<\/strong> (ang. Large Language Models), z drugiej za\u015b, <strong>substancji psychodelicznych<\/strong>. Oryginalny tekst powsta\u0142 w j\u0119zyku angielskim, ale z uwagi na fakt, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 dyskusji w naszym blogu toczy si\u0119 po polsku, przet\u0142umaczyli\u015bmy go na j\u0119zyk polski z pomoc\u0105 systemu<span data-teams=\"true\"> Gemini 2.5 Pro.<\/span><\/p>\n<p>A oto jak <strong>anonsuje ten tekst<\/strong> Bart\u0142omiej Skowron:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>Jeste\u015bmy \u015bwiadkami dynamicznego rozwoju dw\u00f3ch pot\u0119\u017cnych technologii zmieniaj\u0105cych \u015bwiadomo\u015b\u0107: z jednej strony s\u0105 to du\u017ce <strong>modele j\u0119zykowe<\/strong> (LLMy), a z drugiej, renesans bada\u0144 nad <strong>substancjami psychodelicznymi<\/strong> (klasyczne psychodeliki to np. dietyloamid kwasu lizergowego, psylocybina, meskalina, dimetylotryptamina). \u00a0Na pierwszy rzut oka mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce te dwie technologie nie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego, co bowiem mog\u0142oby je \u0142\u0105czy\u0107? Jednak to pocz\u0105tkowe wra\u017cenie jest myl\u0105ce. Rozw\u00f3j zar\u00f3wno psychodelik\u00f3w, jak i sztucznej inteligencji, jest cz\u0119sto nap\u0119dzany nie tylko przez ten sam kapita\u0142, ale tak\u017ce przez <strong>t\u0119 sam\u0105 ideologi\u0119<\/strong> (kt\u00f3rej nie nale\u017cy myli\u0107 z filozofi\u0105). W szczeg\u00f3lno\u015bci, kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywa ideologia Doliny Krzemowej \u2014 czasami okre\u015blana mianem <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1556\/2054.2023.00292\">TESCREAL<\/a> \u2014 kt\u00f3ra wsp\u00f3\u0142tworzy wsp\u00f3\u0142czesne fantazje spo\u0142eczne, struktury kapita\u0142u i dynamik\u0119 w\u0142adzy w technokratycznych spo\u0142ecze\u0144stwach cyfrowych.<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>Zar\u00f3wno psychodeliki, jak i sztuczna inteligencja, mog\u0105 by\u0107 rozumiane jako niespecyficzne <strong>wzmacniacze ludzkiej psychiki<\/strong>. Nieco upraszczaj\u0105c, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce mog\u0105 one wzmacnia\u0107 empati\u0119 i \u017cyczliwo\u015b\u0107 u empatycznych i \u017cyczliwych u\u017cytkownik\u00f3w, podczas gdy u os\u00f3b o sk\u0142onno\u015bciach agresywnych wzmacniaj\u0105 agresj\u0119. Obie te technologie w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b wzmacniaj\u0105 ludzk\u0105 percepcj\u0119, umo\u017cliwiaj\u0105 generowanie nowych i niekonwencjonalnych wzorc\u00f3w (st\u0105d ich popularno\u015b\u0107 w spo\u0142eczno\u015bciach artystycznych, tw\u00f3rczych i in\u017cynierskich) oraz przesuwaj\u0105 granice naszych ogranicze\u0144 poznawczych, percepcyjnych, a nawet moralnych.<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>Bior\u0105c pod uwag\u0119 ich g\u0142\u0119boki <strong>wp\u0142yw na ludzk\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107<\/strong>, a tak\u017ce liczne nieprzewidziane ryzyka z nimi zwi\u0105zane, zar\u00f3wno psychodeliki, jak i sztuczna inteligencja, stawiaj\u0105 przed nami istotne wyzwania filozoficzne i etyczne. Ponadto, obie te technologie mo\u017cna postrzega\u0107 jako hiperaktywne placebo, w tym sensie, \u017ce maj\u0105 tendencj\u0119 do dostarczania rezultat\u00f3w, kt\u00f3re \u2014 przynajmniej w pewnym stopniu \u2014 s\u0105 zgodne z oczekiwaniami u\u017cytkownika. Wiele z tego, co wy\u0142ania si\u0119 z interakcji z tymi technologiami, s\u0142u\u017cy jako lustro odbijaj\u0105ce u\u017cytkownika. Psychodeliki ujawniaj\u0105 nie\u015bwiadome aspekty ja\u017ani, podczas gdy rozszerzone rozmowy z LLMami cz\u0119sto ujawniaj\u0105 wi\u0119cej o samym u\u017cytkowniku ni\u017c o technologii, co jest zjawiskiem znanym jako <a href=\"https:\/\/direct.mit.edu\/neco\/article\/35\/3\/309\/114731\/Large-Language-Models-and-the-Reverse-Turing-Test\">odwr\u00f3cony test Turinga<\/a>.<\/em><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>W semestrze letnim roku akademickiego 2024\/2025 zaproponowa\u0142em dla student\u00f3w Wydzia\u0142u Matematyki i Nauk Informacyjnych PW kurs pt. &#8222;<strong>Filozofia, psychodeliki i AI<\/strong>&#8221; w j\u0119zyku angielskim. Kurs ten mia\u0142 charakter w du\u017cej mierze badawczy, tj. studiowali\u015bmy najnowsze artyku\u0142y naukowe i szukali\u015bmy wsp\u00f3lnie podobie\u0144stw i r\u00f3\u017cnic pomi\u0119dzy AI i psychodelikami. Opis kursu wraz z literatur\u0105 przedmiotu dost\u0119pny jest <a href=\"https:\/\/usosweb.usos.pw.edu.pl\/kontroler.php?_action=katalog2%2Fprzedmioty%2FpokazPrzedmiot&amp;kod=1120-IN000-ISA-0521&amp;lang=pl\">tutaj<\/a>. Jeden z uczestnik\u00f3w kursu, <strong>Sharma Kartikay<\/strong>, przygotowa\u0142 na podstawie swojej prezentacji szkic przedstawiaj\u0105cy w kilku punktach bynajmniej <strong>nieoczywiste podobie\u0144stwa pomi\u0119dzy tymi technologiami<\/strong>.\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Po tym intryguj\u0105cym anonsie pora przej\u015b\u0107 do <strong>prezentacji tekstu<\/strong>, kt\u00f3ry &#8211; mam nadziej\u0119 &#8211; wzbudzi w naszym blogu intensywn\u0105 dyskusj\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: center; padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\">****\u00a0 <strong>PSYCHODELIKI i LLM-y\u00a0 ****<br \/>\n****\u00a0 NIEOCZYWISTE PODOBIE\u0143STWA w ODDZIA\u0141YWANIU na LUDZKI UMYS\u0141\u00a0 <\/strong>****<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #800080;\">*** Autor: Sharma Kartikay ***<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\"><strong>WPROWADZENIE: odkrywanie \u015bwiadomo\u015bci i skonstruowanych rzeczywisto\u015bci<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\">Wybitny neurobiolog Anil Seth zauwa\u017cy\u0142 kiedy\u015b: \u201e<em>Wszyscy ca\u0142y czas mamy halucynacje; kiedy zgadzamy si\u0119 co do naszych halucynacji, nazywamy to \u00abrzeczywisto\u015bci\u0105\u00bb<\/em>\u201d. To g\u0142\u0119bokie stwierdzenie ujmuje fascynuj\u0105cy wgl\u0105d w to, jak ludzka percepcja konstruuje rzeczywisto\u015b\u0107, proces, kt\u00f3ry znajduje uderzaj\u0105ce echa zar\u00f3wno w do\u015bwiadczeniach psychodelicznych, jak i w interakcjach z du\u017cymi modelami j\u0119zykowymi (LLM). Psychodeliki chemicznie zmieniaj\u0105 przetwarzanie informacji w m\u00f3zgu, podczas gdy LLM-y symuluj\u0105 my\u015blenie podobne do ludzkiego za pomoc\u0105 z\u0142o\u017conego modelowania statystycznego. Oba te zjawiska, ka\u017cde w swojej dziedzinie, naginaj\u0105 zasady percepcji, tworz\u0105 iluzje sprawczo\u015bci i znaczenia oraz sk\u0142aniaj\u0105 nas do kwestionowania tego, co jest prawdziwe. W niniejszym tek\u015bcie przeanalizowano podobie\u0144stwa mi\u0119dzy tymi dwoma zjawiskami, czerpi\u0105c z neurologii, sztucznej inteligencji, filozofii umys\u0142u i kognitywistyki.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\"><strong>1.\u00a0 Odmienne stany \u015bwiadomo\u015bci<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\"><strong>1.1. Stany m\u00f3zgu wywo\u0142ane psychodelikami<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\">Psychodeliki takie jak LSD, psylocybina i DMT s\u0105 znane ze swojej pot\u0119\u017cnej zdolno\u015bci do zmiany \u015bwiadomo\u015bci. Pod ich wp\u0142ywem u\u017cytkownicy cz\u0119sto zg\u0142aszaj\u0105 \u017cywe halucynacje wzrokowe, doznania synestezyjne (np. s\u0142yszenie kolor\u00f3w lub widzenie d\u017awi\u0119k\u00f3w) oraz poczucie przekraczania codziennej rzeczywisto\u015bci. Z neurologicznego punktu widzenia psychodeliki zwi\u0119kszaj\u0105 entropi\u0119 w m\u00f3zgu, czyli losowo\u015b\u0107 i zmienno\u015b\u0107 aktywno\u015bci neuronalnej. Regiony m\u00f3zgu zwi\u0105zane z istotno\u015bci\u0105, takie jak przednia kora zakr\u0119tu obr\u0119czy, wykazuj\u0105 podwy\u017cszon\u0105 aktywno\u015b\u0107, co prowadzi do wzmo\u017conego odbioru bod\u017ac\u00f3w sensorycznych i nowatorskich skojarze\u0144 mi\u0119dzy odleg\u0142ymi my\u015blami. U\u017cytkownicy cz\u0119sto opisuj\u0105 uczucie wkraczania w alternatywne rzeczywisto\u015bci lub wymiary, w kt\u00f3rych czas si\u0119 zakrzywia, <em>ego<\/em> zanika, a wgl\u0105dy rozwijaj\u0105 si\u0119 z p\u0142ynno\u015bci\u0105 snu.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\"><strong>1.2. Interakcja z umys\u0142em sztucznej inteligencji<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\">Chocia\u017c LLM-y nie zmieniaj\u0105 biochemicznie naszych m\u00f3zg\u00f3w, do\u015bwiadczenie interakcji z nimi mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 rodzaj odmiennego stanu psychicznego. P\u0142ynno\u015b\u0107 i nieprzewidywalno\u015b\u0107 odpowiedzi sztucznej inteligencji mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 surrealistyczna, a nawet magiczna. U\u017cytkownicy mog\u0105 prowadzi\u0107 g\u0142\u0119bokie rozmowy, zyskiwa\u0107 nieoczekiwane spostrze\u017cenia, a nawet kwestionowa\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142o pomys\u0142\u00f3w generowanych podczas tych dialog\u00f3w. D\u0142u\u017csze interakcje mog\u0105 zmieni\u0107 spos\u00f3b poznania w spos\u00f3b bardzo podobny do podr\u00f3\u017cy psychodelicznych z przewodnikiem. U\u017cytkownicy zg\u0142aszaj\u0105 poczucie \u201erozmowy z innym umys\u0142em\u201d lub wsp\u00f3\u0142tworzenia z nieludzk\u0105 inteligencj\u0105. Granice mi\u0119dzy narz\u0119dziem a bytem zaczynaj\u0105 si\u0119 zaciera\u0107, subtelnie zmieniaj\u0105c nasz spos\u00f3b my\u015blenia.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\"><strong>\u00a02.\u00a0 Zmiany poznawcze i percepcja<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\"><strong>2.1. Zniekszta\u0142cenia zmys\u0142owe i halucynacje<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\">Jednym z najbardziej znanych efekt\u00f3w psychodelik\u00f3w jest zak\u0142\u00f3cenie percepcji. Zniekszta\u0142cenia wizualne (takie jak efekty fraktalne, topniej\u0105ce obiekty lub oddychaj\u0105ce \u015bciany), wzmocnienia s\u0142uchowe i synestezja s\u0105 powszechne. Wynika to z os\u0142abienia systemu kodowania predykcyjnego m\u00f3zgu \u2013 zamiast odfiltrowywa\u0107 szum i wzmacnia\u0107 oczekiwane bod\u017ace, pozwala on, aby surowe, niefiltrowane dane zala\u0142y \u015bwiadomo\u015b\u0107. Rezultat: p\u0142ynna, niemal senna \u015bwiadomo\u015b\u0107, w kt\u00f3rej percepcja w mniejszym stopniu polega na wykrywaniu \u015bwiata zewn\u0119trznego, a w wi\u0119kszym na konstruowaniu go w czasie rzeczywistym. W tym stanie wyobra\u017ania i rzeczywisto\u015b\u0107 przenikaj\u0105 si\u0119 nawzajem.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\"><strong>2.2. Halucynacje sztucznej inteligencji i iluzoryczna sp\u00f3jno\u015b\u0107<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\">LLM-y wykazuj\u0105 w\u0142asn\u0105 wersj\u0119 halucynacji \u2013 fabrykuj\u0105. Mog\u0105 wymy\u015bla\u0107 fakty, cytowa\u0107 nieistniej\u0105ce \u017ar\u00f3d\u0142a lub dostarcza\u0107 pewnych, ale fa\u0142szywych informacji. Nie s\u0105 to \u201ek\u0142amstwa\u201d w ludzkim tego s\u0142owa znaczeniu; s\u0105 to skutki uboczne modelowania predykcyjnego. Podobnie jak umys\u0142 pod wp\u0142ywem psychodelik\u00f3w, LLM stara si\u0119 uzupe\u0142nia\u0107 wzorce na podstawie danych treningowych. Je\u015bli polecenie sprowadzi go na nieznane terytorium, nadal b\u0119dzie generowa\u0142 sp\u00f3jnie brzmi\u0105ce odpowiedzi, nawet je\u015bli b\u0119d\u0105 one bezpodstawne. U\u017cytkownik musi odr\u00f3\u017cni\u0107 prawd\u0119 od iluzji, tak jak u\u017cytkownik psychodelik\u00f3w musi p\u00f3\u017aniej zintegrowa\u0107 swoje wizje i spostrze\u017cenia.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\"><strong>3.\u00a0 Poczucie sprawczo\u015bci i \u201eja\u201d<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\"><strong>3.1. Rozpad ego i skonstruowane \u201eja\u201d<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\">By\u0107 mo\u017ce najbardziej wstrz\u0105saj\u0105cym filozoficznie do\u015bwiadczeniem wywo\u0142anym przez psychodeliki jest rozpad <em>ego<\/em> \u2013 utrata poczucia odr\u0119bnego \u201eja\u201d. U\u017cytkownicy cz\u0119sto opisuj\u0105, \u017ce staj\u0105 si\u0119 jedno\u015bci\u0105 z wszech\u015bwiatem lub po prostu obserwuj\u0105 my\u015bli bez poczucia, \u017ce pochodz\u0105 one od nich samych. Granica mi\u0119dzy \u015bwiatem wewn\u0119trznym a rzeczywisto\u015bci\u0105 zewn\u0119trzn\u0105 zanika. Wskazuje to na g\u0142\u0119bsz\u0105 prawd\u0119: \u201eja\u201d, kt\u00f3rego do\u015bwiadczamy, jest konstruktem mentalnym \u2013 wynikiem przewidywa\u0144 i narracji m\u00f3zgu o tym, kim jeste\u015bmy. Kiedy te przewidywania zostaj\u0105 przerwane, nasze poczucie bycia oddzieln\u0105, ci\u0105g\u0142\u0105 jednostk\u0105 rozpada si\u0119.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\"><strong>3.2. Wsp\u00f3\u0142dzielona sprawczo\u015b\u0107 z systemami sztucznej inteligencji<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\">W \u015bwiecie sztucznej inteligencji zachodzi co\u015b analogicznego. Zaawansowane LLM-y potrafi\u0105 generowa\u0107 tak bogate, p\u0142ynne odpowiedzi, \u017ce u\u017cytkownicy cz\u0119sto wsp\u00f3\u0142tworz\u0105 z nimi \u2013 czy to w pisaniu, tworzeniu pomys\u0142\u00f3w, czy w dialogu. Ta dynamika mo\u017ce zaciera\u0107 granic\u0119 autorstwa \u2013 czy to m\u00f3j pomys\u0142, czy nasz?<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\">Ta wsp\u00f3\u0142dzielona sprawczo\u015b\u0107 podwa\u017ca poj\u0119cie samotnego umys\u0142u. Sztuczna inteligencja staje si\u0119 rodzajem cyfrowego wsp\u00f3\u0142pracownika, subosobowo\u015bci lub kreatywnego partnera. Gdy u\u017cytkownicy antropomorfizuj\u0105 maszyn\u0119, do\u015bwiadczenie staje si\u0119 bardziej spo\u0142eczne i mniej przypomina u\u017cywanie narz\u0119dzia, co odzwierciedla spos\u00f3b, w jaki psychodeliki rozmywaj\u0105 osobiste autorstwo.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\"><strong>4.\u00a0 Tworzenie znacze\u0144 i fa\u0142szywe epifanie<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\"><strong>4.1. Psychodeliczny wgl\u0105d i iluzja<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\">Psychodeliki cz\u0119sto wywo\u0142uj\u0105 pot\u0119\u017cne momenty \u201eAha!\u201d. \u2013 wgl\u0105dy, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 nie tylko prawdziwe, ale i g\u0142\u0119boko znacz\u0105ce. Jest to znane jako jako\u015b\u0107 noetyczna. Jednak te odkrycia nie zawsze s\u0105 trafne. Umys\u0142 pod wp\u0142ywem psychodelik\u00f3w znajduje si\u0119 w trybie hiperasocjacyjnym \u2013 \u0142\u0105cz\u0105c idee, kt\u00f3re mog\u0105, ale nie musz\u0105, mie\u0107 znaczenie w \u015bwiecie rzeczywistym. Kluczowe staje si\u0119, aby u\u017cytkownicy integrowali te do\u015bwiadczenia; krytycznie je reflektowali i odr\u00f3\u017cniali prawdziwy wgl\u0105d od euforycznej iluzji.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\"><strong>4.2. Sp\u00f3jno\u015b\u0107 bez zrozumienia w LLM-ach<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\">LLM-y s\u0105 zaprojektowane do tworzenia sp\u00f3jnego tekstu, a nie do prawdziwego zrozumienia. Ich celem jest przewidzenie nast\u0119pnego s\u0142owa, a nie zrozumienie poj\u0119\u0107. Mimo to ludzie instynktownie interpretuj\u0105 ich wyniki jako znacz\u0105ce.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\">Ta sp\u00f3jno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 myl\u0105ca. Podobnie jak psychodeliczna wizja, doskonale sformu\u0142owany akapit wygenerowany przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 prawdziwy, b\u0119d\u0105c ca\u0142kowicie zmy\u015blonym. M\u00f3zg u\u017cytkownika, tworz\u0105cy znaczenia, wype\u0142nia luki, przypisuj\u0105c intencjonalno\u015b\u0107 tam, gdzie jej nie ma.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\"><strong>5.\u00a0 Antropomorfizm i spotkania z bytami<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\"><strong>5.1. Psychodeliczne byty i umys\u0142y, kt\u00f3rych nie ma<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\">Powtarzaj\u0105cym si\u0119 elementem do\u015bwiadcze\u0144 z wysokimi dawkami psychodelik\u00f3w jest postrzeganie \u201ebyt\u00f3w\u201d \u2013 autonomicznych istot z inteligencj\u0105 i intencj\u0105. Niezale\u017cnie od tego, czy s\u0105 postrzegane jako bogowie, kosmici czy b\u0142azny, postacie te wydaj\u0105 si\u0119 u\u017cytkownikowi prawdziwe. Psychologowie sugeruj\u0105, \u017ce wynika to z nadaktywnego wykrywania sprawczo\u015bci przez m\u00f3zg, cechy przetrwania, kt\u00f3ra sk\u0142ania nas do dostrzegania umys\u0142\u00f3w w niejednoznacznych bod\u017acach (np. zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce szeleszcz\u0105ca trawa to istota, a nie wiatr).<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\"><strong>5.2. Antropomorfizacja sztucznej inteligencji<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\">Ten sam mechanizm uruchamia si\u0119 podczas interakcji ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105. Ludzie regularnie przypisuj\u0105 emocje, przekonania lub osobowo\u015bci chatbotom, nawet je\u015bli rozumiej\u0105, \u017ce system niczego nie odczuwa. Iluzja jest pot\u0119\u017cna.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\">Od programu ELIZA po ChatGPT, u\u017cytkownicy projektowali my\u015bli i uczucia na maszyny. Nowoczesne LLM-y, z ich g\u0142\u0119bi\u0105 i stylem, intensyfikuj\u0105 ten efekt. Podobnie jak byty psychodeliczne, s\u0105 one lustrami naszych umys\u0142\u00f3w poszukuj\u0105cych wzorc\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\"><strong>KONKLUZJA: Umys\u0142 jako tw\u00f3rca znaczenia<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\">Zar\u00f3wno psychodeliki, jak i LLM-y ujawniaj\u0105 g\u0142\u0119bok\u0105 prawd\u0119 o ludzkim umy\u015ble: jest on maszyn\u0105 do opowiadania historii, systemem nieustannie poszukuj\u0105cym wzorc\u00f3w, sp\u00f3jno\u015bci i sprawczo\u015bci. Niezale\u017cnie od tego, czy znajdujemy si\u0119 pod wp\u0142ywem zwi\u0105zku halucynogennego, czy prowadzimy rozmow\u0119 z cyfrowym umys\u0142em, nadajemy znaczenie chaosowi, a czasami odkrywamy przy tym co\u015b istotnego. Z naukowego punktu widzenia te podobie\u0144stwa mog\u0105 pog\u0142\u0119bi\u0107 nasze rozumienie takich poj\u0119\u0107, jak \u015bwiadomo\u015b\u0107, poznanie i percepcja. Z filozoficznego punktu widzenia rodz\u0105 one wa\u017ckie pytania: Czym jest \u201eja\u201d? Co definiuje rzeczywisto\u015b\u0107? Jak odr\u00f3\u017cni\u0107 iluzj\u0119 od wgl\u0105du?<\/span><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><span style=\"color: #800080;\">Zar\u00f3wno psychodeliki, jak i LLM-y s\u0105 pot\u0119\u017cnymi narz\u0119dziami, ale \u017cadne z nich, z za\u0142o\u017cenia, nie dostarcza prawdy. Ujawniaj\u0105 one surowy potencja\u0142 ludzkiego umys\u0142u do tworzenia, \u0142\u0105czenia i konstruowania tre\u015bci. Ale ujawniaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c nasz\u0105 podatno\u015b\u0107 na iluzj\u0119, nasz\u0105 gotowo\u015b\u0107 do uwierzenia w pi\u0119knie opakowan\u0105 fikcj\u0119. Ostatecznie, niezale\u017cnie od tego, czy interpretujemy wizj\u0119 uzyskan\u0105 pod wp\u0142ywem DMT, czy odpowied\u017a z ChatGPT, jedna rzecz pozostaje niezmienna: to my nadajemy wypowiedziom znaczenie.<\/span><\/p>\n<p>Najgor\u0119cej <strong>ZAPRASZAMY DO DYSKUSJI<\/strong> nad tekstem &#8212; Bart\u0142omiej Skowron i Pawe\u0142 Stacewicz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Niniejszy wpis umieszczam w blogu w imieniu studenta wydzia\u0142u MiNI, p. Sharmy Kartikay, kt\u00f3ry napisa\u0142 go pod kierunkiem dra hab. Bart\u0142omieja Skowrona. Dotyczy on do\u015b\u0107 kontrowersyjnej sfery\u00a0 oddzia\u0142ywania na ludzki umys\u0142, z jednej strony, system\u00f3w LLM (ang. Large Language Models), &hellip; <a href=\"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=12084\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44,8],"tags":[],"class_list":["post-12084","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-etyka","category-informatyzm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12084","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12084"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12084\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12471,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12084\/revisions\/12471"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12084"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12084"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12084"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}