{"id":12836,"date":"2025-09-27T12:45:09","date_gmt":"2025-09-27T10:45:09","guid":{"rendered":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=12836"},"modified":"2025-09-27T12:45:09","modified_gmt":"2025-09-27T10:45:09","slug":"o-sztucznosci-sztucznej-inteligencji-pofilozofujmy-raz-jeszcze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=12836","title":{"rendered":"O sztuczno\u015bci sztucznej inteligencji.<\/br>PoFILOZOFUJmy raz jeszcze\u2026"},"content":{"rendered":"

Kilka tygodni temu ukaza\u0142 si\u0119 w czasopi\u015bmie FILOZOFUJ!<\/strong> m\u00f3j kolejny tekst z serii \u201eO sztucznej inteligencji z filozofi\u0105 w tle<\/strong>\u201d: Inteligencja sztuczna, czyli jaka?<\/a>
\nZastanawiam si\u0119 w nim nad kilkoma filozoficznymi zagadnieniami, do kt\u00f3rych postawienia prowokuje pierwszy cz\u0142on nazwy \u201esztuczna inteligencja<\/strong>\u201d.
\nNie zdradzaj\u0105c wszystkich szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, przytaczam ni\u017cej trzy pierwsze akapity artyku\u0142u i zach\u0119cam do przeczytania ca\u0142o\u015bci.
\nNie zmartwi\u0119 si\u0119, rzecz jasna, gdy pod wpisem pojawi\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne krytyczne komentarze i potoczy si\u0119 dyskusja<\/strong> \ud83d\ude0a.<\/p>\n

W\u00a0przysz\u0142ym roku minie 70 lat, odk\u0105d termin\u00a0sztuczna inteligencja<\/em>\u00a0(ang.\u00a0artificial intelligence<\/em>) wszed\u0142 na\u00a0dobre do\u00a0naukowego obiegu. W\u00a0roku 1956 zaproponowa\u0142 go\u00a0ameryka\u0144ski informatyk, John McCarthy, jeden z\u00a0organizator\u00f3w s\u0142ynnej konferencji w\u00a0Dartmouth, kt\u00f3ra\u00a0zgromadzi\u0142a doborowe grono uczonych, zaanga\u017cowanych w\u00a0badania nad\u00a0nowego rodzaju maszynami. By\u0142y to\u00a0maszyny\u00a0obliczeniowe<\/em>, kt\u00f3re potrafi\u0142y wykonywa\u0107 czynno\u015bci zarezerwowane dotychczas dla\u00a0ludzkiego intelektu<\/em>, np.\u00a0przeprowadza\u0107 logiczne wnioskowania, rozwi\u0105zywa\u0107 problemy geometryczne czy\u00a0gra\u0107 w\u00a0szachy. Sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 (SI) nazwano zar\u00f3wno badania nad\u00a0tego rodzaju maszynami, jak i\u00a0same maszyny \u2013 uk\u0142ady z\u00a0jednej strony fizyczne, z\u00a0drugiej za\u015b, sterowane za\u00a0pomoc\u0105 sformalizowanych algorytm\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Wprowadzony przez\u00a0McCarthy\u2019ego termin przyj\u0105\u0142 si\u0119 i\u00a0dzisiaj tylko\u00a0sporadycznie u\u017cywa si\u0119 okre\u015ble\u0144 alternatywnych, takich jak inteligencja maszynowa czy\u00a0obliczeniowa. W\u00a0zwi\u0105zku z\u00a0jego popularno\u015bci\u0105 mo\u017cemy postawi\u0107 pierwsz\u0105, zabarwion\u0105 filozoficznie, hipotez\u0119: by\u0107 mo\u017ce za\u00a0atrakcyjno\u015b\u0107 nazwy\u00a0sztuczna inteligencja<\/em>\u00a0odpowiada jej semantyczna, a\u00a0w\u00a0szerszym planie filozoficzna\u00a0otwarto\u015b\u0107<\/em>. No\u00a0w\u0142a\u015bnie \u2013 inteligencja sztuczna, czyli jaka? Czy\u00a0nazywamy j\u0105\u00a0tak\u00a0dlatego, \u017ce\u00a0stanowi nasz wytw\u00f3r, a\u00a0wi\u0119c\u00a0jest\u00a0syntetyczna<\/em>? Czy\u00a0mo\u017ce dlatego, \u017ce\u00a0chcemy jej odm\u00f3wi\u0107 waloru\u00a0autentyczno\u015bci<\/em>? A\u00a0zatem: czy\u00a0jest bardziej jak sztuczna nerka, czy\u00a0bardziej jak sztuczny, udawany u\u015bmiech?<\/span><\/p>\n

Tego rodzaju dwuznaczno\u015b\u0107 prowadzi do\u00a0za\u017cartych filozoficznych spor\u00f3w o\u00a0to, czy\u00a0b\u0119d\u0105ca naszym wytworem, syntetyczna\u00a0SI\u00a0mo\u017ce uzyska\u0107 status prawdziwej, autentycznej inteligencji? Czy\u00a0nie\u00a0pozostanie na\u00a0zawsze jej symulacj\u0105, imitacj\u0105 i\u00a0niedoskona\u0142\u0105 kopi\u0105? Czy\u00a0sztuczno\u015b\u0107 w\u00a0znaczeniu pierwszym nie\u00a0poci\u0105ga za\u00a0sob\u0105 sztuczno\u015bci w\u00a0sensie drugim?<\/span><\/p>\n

(\u2026)<\/span><\/p>\n

Zach\u0119cam do dyskusji, zar\u00f3wno nad powy\u017cszym fragmentem, jak i ca\u0142ym tekstem<\/a> \u2013 Pawe\u0142 Stacewicz<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kilka tygodni temu ukaza\u0142 si\u0119 w czasopi\u015bmie FILOZOFUJ! m\u00f3j kolejny tekst z serii \u201eO sztucznej inteligencji z filozofi\u0105 w tle\u201d: Inteligencja sztuczna, czyli jaka? Zastanawiam si\u0119 w nim nad kilkoma filozoficznymi zagadnieniami, do kt\u00f3rych postawienia prowokuje pierwszy cz\u0142on nazwy \u201esztuczna … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,46,20,42,8,49],"tags":[],"class_list":["post-12836","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii","category-dydaktyka","category-filozofia-informatyki","category-filoz-nauki","category-informatyzm","category-racjonalizm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12836","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12836"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12836\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12841,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12836\/revisions\/12841"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12836"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12836"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12836"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}