{"id":12929,"date":"2026-10-06T10:50:40","date_gmt":"2026-10-06T08:50:40","guid":{"rendered":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=12929"},"modified":"2026-10-06T11:18:49","modified_gmt":"2026-10-06T09:18:49","slug":"czy-ai-moze-i-powinna-rzadzic-swiatem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=12929","title":{"rendered":"Czy AI mo\u017ce i powinna rz\u0105dzi\u0107 \u015bwiatem?"},"content":{"rendered":"

Obecny wpis publikuj\u0119 w imieniu Pana Olafa Wernera<\/strong>, doktoranta na Wydziale Matematyki i Nauk Informacyjnych Politechniki Warszawskiej i cz\u0142onka Ko\u0142a Naukowego \u201ePolitechniczne Forum Debaty LOGOS\u201d.
\nPan Olaf zadebiutowa\u0142 w naszym blogu ponad rok temu bardzo intensywnie dyskutowanym wpisem o autonomii sztucznej inteligencji<\/a>.
\nTekst poni\u017cszy stanowi kontynuacj\u0119 tej tematyki, ale ma wyd\u017awi\u0119k – powiedzia\u0142bym – du\u017co bardziej z\u0142owrogi<\/strong>.
\nNiniejszym oddaj\u0119 g\u0142os Autorowi i zach\u0119cam czytelnik\u00f3w bloga do owocnej dyskusji :)<\/p>\n

********************** CZY AI MO\u017bE I POWINNA RZ\u0104DZI\u0106 \u015aWIATEM?<\/strong>\u00a0 *************************<\/span><\/p>\n

Obecny rozw\u00f3j AI jest nie do zaprzeczenia. Ten rozw\u00f3j wymusza zadawanie coraz trudniejszych pyta\u0144 natury filozoficznej. Pocz\u0105tkowe wpisy na Cafe Aleph dotyczy\u0142y cz\u0119sto polityki, obecnie w dyskusjach dominuje tematyka AI. Oczywist\u0105 fuzj\u0105 jest zapytanie o wp\u0142yw AI na polityk\u0119<\/strong>. Pytanie, kt\u00f3re tu chc\u0119 zada\u0107, jest prowokacyjne, ale to wymusi oddzielenie ziarna od plew, prawdziwej wiedzy od ignorancji udaj\u0105cej „zdrowy rozs\u0105dek”.<\/span><\/p>\n

Pytanie brzmi: „Czy AI mo\u017ce i powinna rz\u0105dzi\u0107 \u015bwiatem?<\/strong>„<\/span><\/p>\n

Jest wiele cech, jakie mieli i powinni mie\u0107 w\u0142adcy na przestrzeni historii. Oczywi\u015bcie te cechy by\u0142y nieraz sprzeczne ze sob\u0105. Najwa\u017cniejsz\u0105 z nich jest legitymacja w\u0142adzy<\/strong>. Ta legitymacja mia\u0142a wiele r\u00f3\u017cnych form i zmienia\u0142a si\u0119 na przestrzeni wiek\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Wymie\u0144my te formy:<\/span><\/p>\n

— Brutalna si\u0142a<\/strong><\/span>
\nSi\u0142\u0119 t\u0119 zapewnia armia, policja, innego rodzaju s\u0142u\u017cby\u2026 dawniej: wojowie. Jest to najbardziej prymitywna forma legitymacji. W erze AI jej technologicznym odpowiednikiem by\u0142by dost\u0119p do cyfrowych kluczy wszelakiej ma\u015bci dron\u00f3w. AI nie tyle by zarz\u0105dza\u0142o armi\u0105, ile by ni\u0105 po prostu by\u0142o: wa\u017c\u0105cym miliony ton metalowym potworem pozbawionym strachu przed czymkolwiek. Jak pokazuj\u0105 nawet wsp\u00f3\u0142czesne konflikty, t\u0119 legitymacj\u0119 da si\u0119 uzyska\u0107 i to w stopniu przekraczaj\u0105cym nasz\u0105 wyobra\u017ani\u0119.<\/span><\/p>\n

— Religia<\/strong><\/span>
\nJest to forma oparta na wierze. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 ludzi jest naturalnie irracjonalna i naiwna. Kombinacja strachu przed \u015bmierci\u0105, potrzeb duchowych i zape\u0142nianie pustki fa\u0142szyw\u0105 wiedz\u0105 sprawiaj\u0105, \u017ce tworzenie religii nie jest niemo\u017cliwe. Historia pokazuje, \u017ce nawet drzewa i rzeki mog\u0142y zosta\u0107 bogami. Wobec tego klaster kart graficznych te\u017c powinien da\u0107 rad\u0119. Obecne religie s\u0105 po prostu zasz\u0142o\u015bci\u0105 historyczn\u0105. Legitymacj\u0119 tego rodzaju da si\u0119 zatem potencjalnie uzyska\u0107.<\/span><\/p>\n

— Instytucje<\/strong><\/span>
\nZe wzgl\u0119du na swoj\u0105 spo\u0142eczn\u0105 natur\u0119 ludzie uznaj\u0105 zapisy prawne, pieni\u0105dze, korporacje i rz\u0105dy. Wszystkie te byty s\u0105 wirtualne i do tego ich wirtualno\u015b\u0107 jest pewna. W przeciwie\u0144stwie do bog\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 inspirowani czym\u015b istniej\u0105cym i otacza ich aura tajemnicy wiary. Jako \u017ce AI jest bytem wirtualnym, to nie ma absolutnie \u017cadnych przeszk\u00f3d, by uzyska\u0107 tego rodzaju legitymacj\u0119.<\/span><\/p>\n

— Wi\u0119zy krwi<\/strong><\/span>
\nW\u0142adz\u0119 z pewno\u015bci\u0105 utrwalaj\u0105 wi\u0119zy interpersonalne, nawet w\u015br\u00f3d zwierz\u0105t. Przyk\u0142adem jest autorytet rodzic\u00f3w wobec dziecka. Ci\u0119\u017cko mi wyobrazi\u0107 sobie, jak AI mia\u0142oby uzyska\u0107 tego rodzaju legitymacj\u0119 \u2013 chocia\u017c ju\u017c teraz istniej\u0105 ludzie popadaj\u0105cy w urojenia zwi\u0105zane z tworzeniem wi\u0119z\u00f3w z maszynami. Mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci, gdy upowszechni\u0105 si\u0119 klonowanie, cyborgi i nie wiadomo co jeszcze, to wtedy nazwanie AI rodzicem b\u0119dzie jako\u015b uzasadnione. Obecnie uwa\u017cam t\u0105 legitymacj\u0119 za nie do uzyskania.<\/span><\/p>\n

— Kultura<\/strong><\/span>
\nSzeroka strefa pomi\u0119dzy instytucjami i religi\u0105. W\u0142adza wynikaj\u0105ca po prostu z tego, \u017ce ma si\u0119 charyzm\u0119 i pos\u0142uch spo\u0142eczny. Ludzie mog\u0105 po prostu wierzy\u0107 w skuteczno\u015b\u0107 SI w zarz\u0105dzaniu, ale tak\u017ce w jej zdolno\u015bci tw\u00f3rcze. T\u0119 legitymacj\u0119 te\u017c da si\u0119 uzyska\u0107 dzi\u0119ki autentycznej skuteczno\u015bci oraz propagandzie.<\/span><\/p>\n

Jako \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 powy\u017cszych \u015bcie\u017cek jest w jakim\u015b stopniu realizowalna, odpowied\u017a na pytanie „Czy AI MO\u017bE rz\u0105dzi\u0107 \u015bwiatem?” brzmi TAK.<\/span>
\nOdpowiedzi na pytanie „Czy POWINNA?” nie znam w pe\u0142ni i jestem zainteresowany komentarzami.<\/span><\/p>\n

**********************<\/span><\/p>\n

Gor\u0105co zach\u0119camy do dyskusji<\/strong> — Olaf Werner i Pawe\u0142 Stacewicz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Obecny wpis publikuj\u0119 w imieniu Pana Olafa Wernera, doktoranta na Wydziale Matematyki i Nauk Informacyjnych Politechniki Warszawskiej i cz\u0142onka Ko\u0142a Naukowego \u201ePolitechniczne Forum Debaty LOGOS\u201d. Pan Olaf zadebiutowa\u0142 w naszym blogu ponad rok temu bardzo intensywnie dyskutowanym wpisem o autonomii … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44,20,8],"tags":[],"class_list":["post-12929","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-etyka","category-filozofia-informatyki","category-informatyzm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12929","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12929"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12929\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12935,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12929\/revisions\/12935"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}