B\u0119d\u0105c zaproszony do panelu „Polska szko\u0142a argumentacji: wyzwania i perspektywy”,\u00a0 a nie mog\u0105c uczestniczy\u0107 w nim in persona,\u00a0 w\u0142\u0105czam si\u0119 do niego przez wypowied\u017a na blogu.\u00a0 Nie jestem obecnie w nurcie uprawianej\u00a0 w polskich \u015brodowiskach\u00a0 problematyki argumentacji, tote\u017c brak mi danych, \u017ceby odpowiedzie\u0107 na dwa zawarte w tytule pytania: jakie s\u0105 wyzwania? jakie perspektywy? Podstawowym wyzwaniem jest zawsze to,\u00a0 \u017ceby spe\u0142nia\u0107 standardy badawcze mi\u0119dzynarodowe. To wiadomo, ale \u017ceby odpowiedzie\u0107, jak sprawy maj\u0105 si\u0119 u nas,\u00a0 musia\u0142bym mie\u0107 wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c mam orientacj\u0119\u00a0 na temat obu cz\u0142on\u00f3w por\u00f3wnania.<\/p>\n
Ale ceni\u0105c sobie zaproszenie, spr\u00f3buj\u0119 co\u015b wnie\u015b\u0107 od innej strony,\u00a0 nawi\u0105zuj\u0105c do zwrotu „Polska szko\u0142a argumentacji”,\u00a0 z intencj\u0105 w\u0142\u0105czenia si\u0119 do rozmowy na temat, w jakim stopniu obecna sytuacja w polskich badaniach nad argumentacj\u0105 pozwala na ich charakterystyk\u0119 w kategoriach szko\u0142y.<\/p>\n
Zaczn\u0119 od parafrazy definicji w wikipedii<\/a>, do\u015b\u0107 dobrze oddaj\u0105cej zjawisko,\u00a0 jakim jest szko\u0142a naukowa. Ma to by\u0107\u00a0 wsp\u00f3lnota intelektualna sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z uczonych, kt\u00f3rych \u0142\u0105cz\u0105 pewne idee lub sposoby podej\u015bcia do okre\u015blonych problem\u00f3w. Pewne szko\u0142y s\u0105 zwi\u0105zane z jakim\u015b\u00a0 miejscem lub o\u015brodkiem naukowym, a wyznacza je program badawczy i dorobek\u00a0 wybitnego uczonego lub zgranego zespo\u0142u uczonych<\/em> (to drugie to np. przypadek polskiej szko\u0142y matematycznej w okresie mi\u0119dzywojennym,\u00a0 tak\u017ce przypadek Ko\u0142a Wiede\u0144skiego).<\/p>\n Tyle na pocz\u0105tek, jak pierwsza kostka domina.\u00a0 Trzeba z kolei dostawi\u0107 kostk\u0119, jak\u0105 jest atrybut mi\u0119dzynarodowo\u015bci (nie wydobyty w tym okre\u015bleniu wyj\u015bciowym). Nie\u00a0 chodzi o to,\u00a0 \u017ceby uczestnicy szko\u0142y musieli si\u0119 wywodzi\u0107 z wielu nacji. Mog\u0105 by\u0107 z jednej, ale maj\u0105 by\u0107 postaciami\u00a0 formatu \u015bwiatowego, gdy chodzi o\u00a0 zasi\u0119g wsp\u00f3\u0142pracy badawczej i donios\u0142o\u015b\u0107 wk\u0142adu w nauk\u0119. Dobrym na to przyk\u0142adem jest Austriacka Szko\u0142a Ekonomii\u00a0 z\u0142o\u017cona z samych Austriak\u00f3w, ale b\u0119d\u0105cych obywatelami rozleg\u0142ego \u015bwiata nauki, ws\u0142awiaj\u0105cych swym dorobkiem\u00a0 Princeton, London School of Economics\u00a0 etc.<\/p>\n Istotne jest dla szko\u0142y,\u00a0 \u017ce ma ona pewien wsp\u00f3lny program badawczy, jej tylko w\u0142a\u015bciwy, ale oddzia\u0142uj\u0105cy na szersze kr\u0119gi akademickie. Dla polskiej szko\u0142y matematycznej by\u0142 to program koncentracji na nowych, a zarazem podstawowych dzia\u0142ach matematyki, jak teoria mnogo\u015bci czy logika matematyczna.\u00a0 W Kole Wiede\u0144skim program wyra\u017ca\u0142 si\u0119 w okre\u015bleniu „empiryzm logiczny”. Natomiast Austriacy\u00a0 (jak si\u0119 ich kolokwialnie nazywa) charakteryzuj\u0105 si\u0119 pewn\u0105 oryginaln\u0105 odmian\u0105 idei wolnorynkowych, z silnym akcentem na zagadnienia metodologiczne, w tym dystans wobec zbyt uproszczonych modeli\u00a0 teoretycznych przy jednoczesnym docenianiu\u00a0 obliczalno\u015bci praktycznej.<\/p>\n Program badawczy zaczyna si\u0119 od pewnej wizji rzeczywisto\u015bci, tote\u017c u pocz\u0105tku musi by\u0107 taki wizjoner (mo\u017ce to by\u0107 posta\u0107 zbiorowa) obdarzony zarazem wielkim, dysponuj\u0105cym do wa\u017cnych wynik\u00f3w,\u00a0 uzdolnieniem badawczym, zdolno\u015bci\u0105 do pracy zespo\u0142owej i przyw\u00f3dztwa oraz\u00a0 kompetencj\u0105 organizacyjn\u0105. Dalsze warunki s\u0105 natury instytucjonalnej: trzeba mie\u0107 dla dzia\u0142alno\u015bci badawczej i komunikacji ze \u015bwiatem akademickim \u00a0 jakie\u015b ramy prawno-organizacyjne (instytut, towarzystwo naukowe etc.), wydawnictwo, \u015brodki finansowe.<\/p>\n To nie koniec listy warunk\u00f3w, ale wpis na blogu nie ma by\u0107 monografi\u0105 lecz zagajeniem dyskusji.\u00a0 My\u015bl\u0119, ze wystarcz\u0105 do tego dwa pytania. Po pierwsze: czy podana definicja szko\u0142y jest trafna sprawozdawczo (gdy idzie o uzus j\u0119zykowy), a w szczeg\u00f3lno\u015bci, czy nie jest zbyt wyg\u00f3rowana? Po drugie: je\u015bli przyj\u0105\u0107 tak\u0105 charakterystyk\u0119, jak wy\u017cej podana, to na ile si\u0119 przybli\u017ca do jej spe\u0142nienia obiekt nazwany w tytule panelu „polsk\u0105 szko\u0142\u0105 argumentacji”?<\/p>\n Nast\u0119puj\u0105ca dalej ramka niech b\u0119dzie zach\u0119t\u0105 dla organizator\u00f3w i potencjalnych uczestnik\u00f3w,\u00a0 \u017ceby j\u0105 wype\u0142ni\u0107 krytycznym do tych uwag komentarzem.<\/p>\n Witold Marciszewski.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" B\u0119d\u0105c zaproszony do panelu „Polska szko\u0142a argumentacji: wyzwania i perspektywy”,\u00a0 a nie mog\u0105c uczestniczy\u0107 w nim in persona,\u00a0 w\u0142\u0105czam si\u0119 do niego przez wypowied\u017a na blogu.\u00a0 Nie jestem obecnie w nurcie uprawianej\u00a0 w polskich \u015brodowiskach\u00a0 problematyki argumentacji, tote\u017c brak mi … Czytaj dalej