{"id":1565,"date":"2012-03-01T21:48:09","date_gmt":"2012-03-01T21:48:09","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.marciszewski.eu\/?p=1565"},"modified":"2025-09-23T11:31:31","modified_gmt":"2025-09-23T09:31:31","slug":"o-przydatnosci-filozofii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=1565","title":{"rendered":"O przydatno\u015bci filozofii"},"content":{"rendered":"

Nawi\u0105zuj\u0105c do tytu\u0142u blogu, czyli \u201ePolemiki i rozm\u00f3wki w Cafe Aleph\u201d, trzeba powiedzie\u0107, \u017ce niniejszy wpis stanowi zach\u0119t\u0119 do rozm\u00f3wki<\/strong>. Swobodnej, niekoniecznie wielce naukowej, rozm\u00f3wki z uczestnikami MiNI-spotka\u0144. Jej temat to przydatno\u015b\u0107 filozofii dla nauk szczeg\u00f3\u0142owych. Czy jest przydatna, czy nie jest, a je\u015bli jest, to w jakim sensie?<\/p>\n

\u00a0Osoby zainteresowane szerszym om\u00f3wieniem tego tematu powinny si\u0119gn\u0105\u0107 do tekstu \u201eFilozofia i jej historia wobec nauk szczeg\u00f3\u0142owych\u201d, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 na stronie MiNI-spotka\u0144<\/strong>, w dziale II (by dotrze\u0107 do tej strony i tego\u017c dzia\u0142u, wystarczy klikn\u0105\u0107 na poziomej belce blogu przycisk \u201eFilozofia informatyki\u201d).<\/p>\n

Tymczasem za\u015b, w formie zach\u0119ty do swobodnej wymiany argument\u00f3w, podsuwam do namys\u0142u nast\u0119puj\u0105cy fragment wspomnianego tekstu.<\/p>\n

1.<\/strong> Zar\u00f3wno po\u015br\u00f3d filozof\u00f3w, jak i zwyk\u0142ych ludzi, termin \u201efilozofia\u201d budzi najprzer\u00f3\u017cniejsze odczucia<\/strong>, niekoniecznie pozytywne. B\u0119d\u0105ce wyrazem tych odczu\u0107 pogl\u0105dy s\u0105 niezwykle zr\u00f3\u017cnicowane, a granice ich wyznaczaj\u0105 dwa stanowiska skrajne<\/strong>.<\/p>\n

1a.<\/strong> \u00a0Zgodnie z pogl\u0105dem skrajnie negatywnym<\/strong> filozofia stanowi nic-nie-znacz\u0105cy, a wi\u0119c zb\u0119dny, dodatek<\/strong> do dzia\u0142alno\u015bci konkretnej. Oto typowa pr\u00f3bka takiego nastawienia: \u201eo ile in\u017cynier zajmuje si\u0119 czym\u015b konkretnym i po\u017cytecznym, np. projektuje dom i okre\u015bla \u015bci\u015ble wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 jego element\u00f3w, to filozof bezu\u017cytecznie dywaguje nad zasadno\u015bci\u0105 procedur in\u017cynierskich oraz dziwacznymi pytaniami typu \u201eCzy dom w og\u00f3le istnieje?\u201d albo \u201eCzy posiadanie domu jest warunkiem koniecznym szcz\u0119\u015bcia?\u201d. Za filozoficznego patrona tego rodzaju pogl\u0105d\u00f3w uznaje si\u0119 Ludwika Wittgensteina \u2013 twierdz\u0105cego wprost, \u017ce filozofia to nic innego jak wyraz op\u0119tania umys\u0142u przez z\u0142udzenia lingwistyczne (czyli u\u017cywanie s\u0142\u00f3w niezgodnie z ich konkretnym przeznaczeniem).<\/p>\n

1b.<\/strong> Zgodnie z pogl\u0105dem skrajnie pozytywnym <\/strong>filozofia stanowi wyraz m\u0105dro\u015bci<\/strong>, kt\u00f3rej \u017ar\u00f3d\u0142a tkwi\u0105 w g\u0142\u0119bokim namy\u015ble nad \u015bwiatem, cz\u0142owiekiem i sytuacj\u0105 cz\u0142owieka w \u015bwiecie; ale tak\u017ce w znajomo\u015bci wielkich system\u00f3w filozoficznych, kt\u00f3re powstawa\u0142y od staro\u017cytno\u015bci po wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107. Pogl\u0105d \u00f3w \u017cywi wielu zwyk\u0142ych ludzi poszukuj\u0105cych w filozofii cz\u0105stkowych cho\u0107by odpowiedzi na odwieczne pytania o sens \u017cycia, natur\u0119 cz\u0142owieka, istot\u0119 szcz\u0119\u015bcia itp. Za filozoficznych m\u0119drc\u00f3w uznaje si\u0119 tzw. wielkich filozof\u00f3w, kt\u00f3rych dzie\u0142a wesz\u0142y na trwa\u0142e do ludzkiej kultury (Platona, Kartezjusza, Kanta itd.).
\n<\/strong><\/p>\n

1c.<\/strong> Mi\u0119dzy dwoma stanowiskami skrajnymi istnieje, rzecz jasna, ca\u0142a paleta pogl\u0105d\u00f3w po\u015brednich<\/strong>, chocia\u017cby taki, \u017ce filozofia \u2013 b\u0119d\u0105c wprawdzie dodatkiem do dzia\u0142alno\u015bci konkretnej \u2013 co\u015b o\u017cywczego i porz\u0105dkuj\u0105cego do niej wnosi.<\/p>\n

\u00a0(\u2026)<\/p>\n

Na dobry pocz\u0105tek niech wystarczy tyle.<\/p>\n

Zapraszam gor\u0105co do wymiany my\u015bli<\/strong>: za lub przeciw, z poszanowaniem filozofii lub nie. Nie kr\u0119pujmy si\u0119 wyrazi\u0107 swojego pogl\u0105du \u2013 nawet je\u015bli mieliby\u015bmy (podobnie jak Wittgenstein, kt\u00f3ry by\u0142 przecie\u017c zawodowym filozofem) \u0142aja\u0107 filozofi\u0119 za jej nieprzydatno\u015b\u0107 i szkodliwo\u015b\u0107. Ale z drugiej strony, nie b\u00f3jmy si\u0119 ceni\u0107 filozofii i filozof\u00f3w\u2026<\/p>\n

Jakie zatem jest Pa\u0144stwa zdanie ?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nawi\u0105zuj\u0105c do tytu\u0142u blogu, czyli \u201ePolemiki i rozm\u00f3wki w Cafe Aleph\u201d, trzeba powiedzie\u0107, \u017ce niniejszy wpis stanowi zach\u0119t\u0119 do rozm\u00f3wki. Swobodnej, niekoniecznie wielce naukowej, rozm\u00f3wki z uczestnikami MiNI-spotka\u0144. Jej temat to przydatno\u015b\u0107 filozofii dla nauk szczeg\u00f3\u0142owych. Czy jest przydatna, czy … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-1565","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-filozofia-informatyki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1565","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1565"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1565\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12795,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1565\/revisions\/12795"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1565"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1565"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1565"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}