{"id":1636,"date":"2012-03-12T20:20:01","date_gmt":"2012-03-12T20:20:01","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.marciszewski.eu\/?p=1636"},"modified":"2025-09-23T11:30:08","modified_gmt":"2025-09-23T09:30:08","slug":"dylemat-europy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=1636","title":{"rendered":"Dylemat Europy"},"content":{"rendered":"

[stextbox id=”CafeAleph”] \u00a0 \u00a0 Pe\u0142ny tekst na ten temat<\/a> – w Czytelni „Cafe Aleph”.
\n[\/stextbox]<\/p>\n

Czy zwyci\u0119\u017canie w wy\u015bcigu ekonomicznym czyni j\u0105 przyjazn\u0105 cz\u0142owiekowi?<\/h3>\n

Wpis w blogu akademickim, z regu\u0142y, czyni autor tekstu pragn\u0105cy podda\u0107 go pod dyskusj\u0119, ale mo\u017ce go w tym wyr\u0119czy\u0107 redaktor blogu, je\u015bli s\u0105 po temu np. powody techniczne. Tak czyni\u0119 w przypadku tekstu prof. Andrzeja Paszewskiego, wyst\u0119puj\u0105c w dwojakiej roli: (1) kogo\u015b, kto referuje pewne tezy tekstu w zast\u0119pstwie Autora (ten w przypadku referowania nie do\u015b\u0107 wiernego mo\u017ce je w swym komentarzu skorygowa\u0107); (2) kogo\u015b, kto podejmuje od siebie dyskusj\u0119 z tak przedstawionymi tezami. Czyni\u0119 tak\u017ce to drugie.<\/p>\n

Za punkt centralny wywod\u00f3w prof. Paszewskiego uwa\u017cam aprobowan\u0105 przeze\u0144 definicj\u0119 ekonomii, \u017ce jest to nauka o organizowaniu si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa dla rozwi\u0105zywania problemu niedoboru.<\/em> S\u0105dz\u0119, \u017ce definicja ta trafia w sedno, ale sedno bywa niejedno. Widz\u0119 tu jeszcze dwa inne i rad bym si\u0119 dowiedzia\u0142, czy Autor si\u0119 zgadza, \u017ce istniej\u0119 r\u00f3wnie\u017c to drugie i trzecie.<\/p>\n

Definicja ta ma w intencji prof. Paszewskiego uzasadni\u0107 rezygnacj\u0119 z d\u0105\u017ce\u0144 do wzrostu produkcji, bo przy obecnym jej poziomie w Europie problem niedoboru w konsumpcji jest rozwi\u0105zany; wystarcza ona, \u017ceby Europejczykom zagwarantowa\u0107 zaspokojenie wszystkich rozs\u0105dnych potrzeb. Ale – i tu jest drugie sedno – przy takim stanie stacjonarnym, bez ci\u0105g\u0142ego wzrostu, powstaje inny niedob\u00f3r: miejsc pracy. Wszak istot\u0105 doktryny Keynesa jest postulat stymulowania popytu jako remedium przeciw bezrobociu (doskonale to oddaje \u017cartobliwy film o sporze Keynesa z Hayekiem). Nie wystarczy wi\u0119c prosta rada z gatunku „zero wzrostu” (niegdy\u015b has\u0142o Klubu Rzymskiego). Trzeba jakich\u015b wyrafinowanych pr\u00f3b optymalizacji, bior\u0105cych pod uwag\u0119, \u017ce udzia\u0142 w wy\u015bcigu ekonomicznym pod pewnym wzgl\u0119dami nie jest przyjazny cz\u0142owiekowi, a pod innymi jest.<\/p>\n

„Trzecie sedno” tylko wspomn\u0119 mimochodem, bo kryje si\u0119 za nim tak kolosalny problem aksjologiczny, \u017ce trzeba by mu po\u015bwi\u0119ci\u0107 jaki\u015b osobny projekt badawczy. Gospodarka, niezale\u017cnie od intencji jej teoretyk\u00f3w\u00a0 i jej praktyk\u00f3w, daje nap\u0119d kudzkiej ekpansji pznawczej. Gdyby ch\u0119\u0107 zysku nie doprowadzi\u0142a do powstania i upowszechnienia maszyny parowej, a p\u00f3\u017aniej innych typ\u00f3w silnik\u00f3w, a\u017c po rakiety, nie dosz\u0142oby do wypraw kosmicznych. Gdyby \u017c\u0105dza zysku u producent\u00f3w komputer\u00f3w nie rodzi\u0142a wielkiego p\u0119du do powi\u0119kszania ich mocy obliczeniowej, to nie starczy\u0142oby tej mocy na sekwencjonowanie ludzkiego genomu. Ale czy warto wyprawia\u0107 si\u0119 w kosmos i dekodowa\u0107 geny? To jest problem aksjologiczny do osobnego namys\u0142u. Je\u015bli jednak warto, to zbyt\u00a0 w\u0105skie b\u0119dzie definiowanie cel\u00f3w gospodarki jedynie w kategoriach usuwania niedobor\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[stextbox id=”CafeAleph”] \u00a0 \u00a0 Pe\u0142ny tekst na ten temat – w Czytelni „Cafe Aleph”. [\/stextbox] Czy zwyci\u0119\u017canie w wy\u015bcigu ekonomicznym czyni j\u0105 przyjazn\u0105 cz\u0142owiekowi? Wpis w blogu akademickim, z regu\u0142y, czyni autor tekstu pragn\u0105cy podda\u0107 go pod dyskusj\u0119, ale mo\u017ce … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43],"tags":[],"class_list":["post-1636","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-filoz-polit"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1636","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1636"}],"version-history":[{"count":23,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1636\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12790,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1636\/revisions\/12790"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1636"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1636"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1636"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}