To jedno s\u0142owo „nierzeczywisto\u015b\u0107” — tytu\u0142 ksi\u0105\u017cki Kazimierza Brandysa,\u00a0 wydanej\u00a0 konspiracyjnie poza cenzur\u0105, 1977 — \u00a0 najcelniej oddaje istot\u0119 komunizmu.\u00a0 W tym systemie, jak bodaj w \u017cadnym innym, wszystko by\u0142o kreowane przez pa\u0144stwo NA NIBY: okre\u015blenie ustroju\u00a0 jako demokracji,\u00a0 konstytucja gwarantuj\u0105ca wolno\u015bci jedynie na papierze, w\u0142adza ludu\u00a0 pracuj\u0105cego (gdy rz\u0105dzi\u0142 tuzin bonz\u00f3w z Biura Politycznego PZPR),\u00a0 udawana wielopartyjno\u015b\u0107 w sejmie, papierowo\u015b\u0107 jego uprawnie\u0144, \u00a0 „wolne” wybory, w kt\u00f3rych 99% g\u0142osowa\u0142o na komunist\u00f3w, osi\u0105gni\u0119cia produkcyjne tzw. przodownik\u00f3w pracy. By\u0142 te\u017c imponuj\u0105cy wska\u017anik dochodu narodowego,\u00a0 ale wydmuchiwa\u0142\u00a0 go w g\u00f3r\u0119\u00a0 nie\u00a0 wzrost produkcji dla ludzi,\u00a0 lecz presti\u017cowe a chybione inwestycje,\u00a0 w tym produkcja uzbrojenia, pokrywan\u0105\u00a0 znacz\u0105co z zachodnich kredyt\u00f3w.\u00a0 Tylko tam,\u00a0 gdzie partia, pod naciskiem spo\u0142ecze\u0144stwa, ograniczy\u0142a swe interwencje, jak w Polsce Gomu\u0142ki, pewne rzeczy stawa\u0142y si\u0119 prawdziwsze: muzyka,\u00a0 malarstwo,\u00a0 cienkie aluzje polityczne w kabaretach. Ciep\u0142e s\u0142owo nale\u017cy si\u0119 te\u017c takim instytucjom, jak Kluby Prasy i Ksi\u0105\u017cki z autentyczn\u0105 pras\u0105 zachodni\u0105, a na innym biegunie — tanie bary mleczne z\u00a0 autentycznie smakowit\u0105 kasz\u0105 gryczan\u0105 itp.\u00a0 Ale to by\u0142o wtedy gdy komunizm\u00a0 w Polsce po trochu odst\u0119powa\u0142 od swej postaci klasycznej,\u00a0 zdefiniowanej przez Marksa i Lenina.<\/p>\n
Tylko ten, kto ogarnie rozmiar i natur\u0119 owej fikcji,\u00a0 jest w stanie zrozumie\u0107, dlaczego komunizm skazany by\u0142 na upadek. I wyci\u0105gnie\u00a0 st\u0105d mora\u0142 og\u00f3lniejszy na temat praw \u017cycia spo\u0142ecznego: w jakim sposobie \u017cycia s\u0105 zarodki rozwoju, a w jakim zapowied\u017a upadku. Konstrukcja, kt\u00f3ra udaje budowle z granitu, a zbudowana jest z pomalowanej na granit tektury musi si\u0119 rozpa\u015b\u0107 pod naporem otaczaj\u0105cej j\u0105 rzeczywisto\u015bci. Ale bardzo nieliczni, nawet w\u015br\u00f3d renomowanych ekspert\u00f3w zachodnich, byli na tyle przenikliwi, by odr\u00f3\u017cnia\u0107\u00a0 tak\u0105 fikcj\u0119 od realno\u015bci.<\/p>\n
Nie b\u0119dziemy si\u0119 wi\u0119c dziwi\u0107, \u017ce taka niemo\u017cno\u015b\u0107 rozpoznania cechowa\u0142a ludzi m\u0142odych. M\u0142odo\u015b\u0107 nie ugina si\u0119 pod \u0142adunkiem wiedzy, mniej wi\u0119c ma danych do analiz politycznych ni\u017c wytrawni eksperci.\u00a0\u00a0 Zarazem, pragnie rewolucyjnych uniesie\u0144 i bunt\u00f3w, a jednocze\u015bnie potrzebuje wskaza\u0144, przeciw komu i czemu ma si\u0119 buntowa\u0107. Te mog\u0105 pochodzi\u0107 od samorodnych m\u0142odzie\u017cowych przyw\u00f3dc\u00f3w, jak te\u017c od starych graczy politycznych z demagogicznym zaci\u0119ciem.\u00a0 To drugie to by\u0142 przypadek ustroj\u00f3w prosowieckich, w tym PRL-u.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
To jedno s\u0142owo „nierzeczywisto\u015b\u0107” — tytu\u0142 ksi\u0105\u017cki Kazimierza Brandysa,\u00a0 wydanej\u00a0 konspiracyjnie poza cenzur\u0105, 1977 — \u00a0 najcelniej oddaje istot\u0119 komunizmu.\u00a0 W tym systemie, jak bodaj w \u017cadnym innym, wszystko by\u0142o kreowane przez pa\u0144stwo NA NIBY: okre\u015blenie ustroju\u00a0 jako demokracji,\u00a0 konstytucja … Czytaj dalej