{"id":2740,"date":"2012-12-24T19:54:18","date_gmt":"2012-12-24T19:54:18","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.marciszewski.eu\/?p=2740"},"modified":"2025-09-23T11:14:46","modified_gmt":"2025-09-23T09:14:46","slug":"w-kwestii-horror-infiniti-w-wigilie-bozego-narodzenia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=2740","title":{"rendered":"W sprawie „Horror Infiniti” — w Bo\u017ce Narodzenie"},"content":{"rendered":"

\u017beby nastr\u00f3j \u015bwi\u0105teczny pojawi\u0142 si\u0119 te\u017c na tym blogu, komentuj\u0119 tekst Paw\u0142a Stacewicza<\/a> nie na spos\u00f3b komentarza lecz na zasadzie wpisu maj\u0105cego prawo do w\u0142asnego tytu\u0142u, w kt\u00f3rym pojawi si\u0119 zwrot „Bo\u017ce Narodzenie”. Jest to \u015bwi\u0119to, kt\u00f3re podpowiada temat niesko\u0144czono\u015bci s\u0142owami „MA GRANICE NIESKO\u0143CZONY” w najbardziej filozoficznej kol\u0119dzie — „B\u00f3g si\u0119 rodzi”. Daje do my\u015blenia fakt, \u017ce w intencji autora mia\u0142a to by\u0107 figura poetycka w typie paradoksu, w kontek\u015bcie innych metafor paradoksalnych, jak „blask ciemnieje” etc. Tymczasem, je\u015bli ma to by\u0107 metafora wzi\u0119ta z matematyki, to jest chybiona, bo przecie\u017c nie ma nic paradoksalnego w tym, \u017ce ci\u0105g niesko\u0144czony ma granic\u0119. W tym poetyckim potkni\u0119ciu potwierdza si\u0119 diagnoza Paw\u0142a Stacewicza o s\u0142abym jakby oswojeniu si\u0119 og\u00f3\u0142u ludzi z ide\u0105 niesko\u0144czono\u015bci.<\/p>\n

A skoro jest taka \u015bwi\u0105teczna okazja do teologicznych spekulacji, to warto podnie\u015b\u0107 kwesti\u0119 powa\u017cniejsz\u0105, kt\u00f3r\u0105 zdarza\u0142o mi si\u0119 zadawa\u0107 teologom, ale nie udawa\u0142o mi si\u0119 uzyska\u0107 odpowiedzi. Je\u015bli o tym, kt\u00f3rego narodziny oznajmia kol\u0119da m\u00f3wi si\u0119 „Nieko\u0144czony”, to jak\u00a0 to rozumie\u0107 w \u015bwietle\u00a0 Cantorowskiego aksjomatu\u00a0 zbioru pot\u0119gowego?\u00a0 Po pierwsze, czy jest sens, by teologia\u00a0 przyswaja\u0142a sobie matematyczne\u00a0 poj\u0119cie niesko\u0144czono\u015bci? Owszem, czynili tak np. Augustyn i Leibniz, ale mo\u017ce wsp\u00f3\u0142czesna teologia powinna by rzecz przemy\u015ble\u0107 od nowa — na gruncie aktualnego stanu matematyki?\u00a0 A je\u015bli\u00a0 jednak pos\u0142u\u017cy si\u0119 matematyk\u0105 w kwestii niesko\u0144czono\u015bci Boga, to stanie przed\u00a0 zadaniem zmodernizowania my\u015bli Augustyna, kt\u00f3ry uwa\u017ca\u0142, \u017ce cech\u0105 umys\u0142u Boskiego\u00a0 jest operowanie zbiorem liczb — niesko\u0144czonym w sensie\u00a0 niesko\u0144czono\u015bci aktualnej.\u00a0 Je\u015bli tak, to\u00a0 dzisiaj trzeba sprecyzowa\u0107 (czego nie potrafiono do czas\u00f3w Cantora i Dedekinda) czy jest to zbi\u00f3r przeliczalny, czy kontinuum, czy zbi\u00f3r pot\u0119gowy zbioru o mocy kontinuum itd.?\u00a0 Sam Cantor dawa\u0142 na to\u00a0 odpowied\u017a, ale sformu\u0142owan\u0105 na tak zawrotnym szczeblu teorii mnogo\u015bci, \u017ce nie potrafi\u0119 zacytowa\u0107 tego ze zrozumieniem.<\/p>\n

Kwestii tej mo\u017cna da\u0107 form\u0119 eksperymentu my\u015blowego, zapytuj\u0105c, czy do stworzenia \u015bwiata wystarczy\u0142aby Stw\u00f3rcy (je\u015bliby istnia\u0142) sko\u0144czona, cho\u0107 kolosalna, moc obliczeniowa (tak uwa\u017ca np. Ed\u00a0 Fredkin), czy potrzebowa\u0142by mocy niesko\u0144czonej przeliczalnej (Frank Tippler), czy kontinuum (Freeman Dyson), czy jeszcze wy\u017cszej?\u00a0 Pytanie to pozostaje tak\u017ce wtedy, gdy w wersji laickiej\u00a0 pominiemy posta\u0107 Stw\u00f3rcy,\u00a0 mianowicie jako pytanie o to,\u00a0 jaka jest moc wszech\u015bwiata jako zbioru element\u00f3w.<\/p>\n

Oto par\u0119 temat\u00f3w do \u015bwi\u0105tecznej\u00a0 medytacji, co daje obecnemu autorowi okazj\u0119 \u017cyczy\u0107\u00a0 Czytelnikom, \u017ceby to by\u0142a medytacja owocna i przynosz\u0105ca jak najwi\u0119cej ukontentowania i ukojenia\u00a0 intelektualnego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u017beby nastr\u00f3j \u015bwi\u0105teczny pojawi\u0142 si\u0119 te\u017c na tym blogu, komentuj\u0119 tekst Paw\u0142a Stacewicza nie na spos\u00f3b komentarza lecz na zasadzie wpisu maj\u0105cego prawo do w\u0142asnego tytu\u0142u, w kt\u00f3rym pojawi si\u0119 zwrot „Bo\u017ce Narodzenie”. Jest to \u015bwi\u0119to, kt\u00f3re podpowiada temat niesko\u0144czono\u015bci … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[41,8],"tags":[],"class_list":["post-2740","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-epistemologia","category-informatyzm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2740","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2740"}],"version-history":[{"count":38,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2740\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12757,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2740\/revisions\/12757"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2740"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2740"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2740"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}