Dialog ten powsta\u0142 z inspiracji, jak\u0105 jest skojarzenie tytu\u0142u konferencji<\/a> „Retoryka stosowana: Teoria i praktyka argumentacji” (Warszawa, 2012) z tytu\u0142em i tre\u015bci\u0105 wyg\u0142oszonego na tej\u017ce konferencji odczytu prof. Piotra \u0141ukowskiego pt. „Jak wylansowa\u0107 Barabasza, czyli o oddzia\u0142ywaniu pozamerytorycznym”.<\/p>\n Zwrot oddzia\u0142ywanie pozamerytoryczne<\/em> rozumiem jako zr\u0119czny eufemizm dla nazwania zjawiska, kt\u00f3re bardziej potocznie (a mniej kurtuazyjnie) nazywa si\u0119 manipulacj\u0105<\/em> (o ile\u00a0 si\u0119 myl\u0119, prosz\u0119 Autora o sprostowanie, a na razie trzymam si\u0119 tej interpretacji). \u00a0 Je\u015bli przyj\u0105\u0107, \u017ce ten temat istotnie si\u0119 mie\u015bci w problematyce konferencji, to Organizatorom i Autorowi nale\u017cy przypisa\u0107 pogl\u0105d, \u017ce manipulacja jest jedn\u0105 z dopuszczalnych strategii retorycznych i argumentacyjnych.\u00a0 Dopuszczalnych? W jakim sensie? Moralnym? Ale czy retoryka powinna bra\u0107 pod uwag\u0119 normy moralne? A mo\u017ce chodzi o dopuszczalno\u015b\u0107 logiczn\u0105? Lub jedn\u0105 i drug\u0105 \u0142\u0105cznie?<\/p>\n Pr\u00f3buj\u0119 wy\u015bwietli\u0107 te sprawy w poni\u017cszym dialogu. Jego stronami s\u0105 osoby, kt\u00f3re ze wzgl\u0119d\u00f3w mnemotechnicznych ochrzci\u0142em imionami: Adam i Norman.\u00a0 „Adam”, \u017ceby podw\u00f3jne „a” w tym s\u0142owie skojarzy\u0107 z dwiema negacjami w pogl\u0105dzie A<\/strong>da<\/strong>ma, mianowicie, \u017ce retoryka ma prawo by\u0107 a-moralna<\/em> oraz a-logiczna.\u00a0 „Norman”\u00a0 za\u015b urabiam od s\u0142owa „norma”,\u00a0 jako \u017ce posiadacz tego imienia wymaga od retoryki respektowania norm, tak moralnych\u00a0 jak\u00a0 i logicznych. \u00a0 Zanim oddam g\u0142os obu rozm\u00f3wcom, wyjawi\u0119, \u017ce w tym dyskursie moim „alter ego” (inaczej m\u00f3wi\u0105c, „awatarem”) jest Norman.\u00a0 Dlatego wyr\u0119cz\u0119 go w poddaniu tonu jego wywod\u00f3w za pomoc\u0105 motta z Jana Gersona (1363-1429),\u00a0 kanclerza Sorbony, jednego z najbardziej prominentnych my\u015blicieli \u015bredniowiecza.<\/p>\n Gerson m\u00f3wi\u00a0 w pewnym wyk\u0142adzie „o dwojakiej logice (de duplici logica<\/em>), z kt\u00f3rych jedna, ta teoretyczna czyli formalna, stosuje si\u0119 do nauk teoretycznych (est pro<\/em> speculativis scientiis<\/em>), a druga zwana retoryk\u0105<\/strong> (quae rhetorica nominatur<\/em>) — do nauk\u00a0 praktycznych (est de moralibus<\/em>)”,\u00a0 a tym samym do praktycznego \u017cycia. Zadaniem pierwszej jest dowodzenie<\/strong> (demonstratio<\/em>), a drugiej\u00a0 — przekonywanie<\/strong> (persuasio<\/em>).<\/p>\n Podpisuj\u0119 si\u0119\u00a0 pod tez\u0105, \u017ce sztuka przekonywania powinna by\u0107 domen\u0105 logiki, a nie jakiej\u015b psychologicznej\u00a0 technologii obr\u00f3bki pogl\u0105d\u00f3w. Przemawia za tym nie tylko\u00a0 liczenie si\u0119 z wielk\u0105 tradycj\u0105 tysi\u0105cleci, od Grecji i Rzymu po Renesans i dalej, lecz tak\u017ce wzgl\u0105d na skuteczno\u015b\u0107 przekonywania.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dialog ten powsta\u0142 z inspiracji, jak\u0105 jest skojarzenie tytu\u0142u konferencji „Retoryka stosowana: Teoria i praktyka argumentacji” (Warszawa, 2012) z tytu\u0142em i tre\u015bci\u0105 wyg\u0142oszonego na tej\u017ce konferencji odczytu prof. Piotra \u0141ukowskiego pt. „Jak wylansowa\u0107 Barabasza, czyli o oddzia\u0142ywaniu pozamerytorycznym”. Zwrot oddzia\u0142ywanie … Czytaj dalej