{"id":4651,"date":"2013-04-21T17:43:38","date_gmt":"2013-04-21T17:43:38","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.marciszewski.eu\/?p=4651"},"modified":"2025-09-23T11:08:44","modified_gmt":"2025-09-23T09:08:44","slug":"o-informatycznym-i-ogolnym-pojeciu-informacji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=4651","title":{"rendered":"O informatycznym i og\u00f3lnym poj\u0119ciu informacji"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Niniejszym wpisem chcia\u0142bym zach\u0119ci\u0107 uczestnik\u00f3w MiNI-spotka\u0144 do uwa\u017cnego przeczytania dw\u00f3ch tekst\u00f3w, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w zbiorze lektur pomocniczych do wyk\u0142adu (oczywi\u015bcie polecam je r\u00f3wnie\u017c innym czytelnikom blogu).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u0105 to nast\u0119puj\u0105ce teksty:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"Dyskusja o poj\u0119ciu informacji\" href=\"http:\/\/stac.calculemus.org\/pdf\/Dyskusja_o_informacji.pdf\"><i>O poj\u0119ciu informacji<\/i><\/a> \u2013 w tym tek\u015bcie znajdziemy fikcyjn\u0105 dyskusj\u0119 mi\u0119dzy kilkoma naukowcami, kt\u00f3rzy prezentuj\u0105 w\u0142a\u015bciwe swoim specjalno\u015bciom sposoby rozumienia terminu \u201einformacja\u201d.<br \/>\n<a href=\"http:\/\/stac.calculemus.org\/pdf\/UaMMU_inf_alg_aut.pdf\"><i>Informacja, algorytm, automat<\/i><\/a> \u2013 w tym tek\u015bcie znajdziemy w miar\u0119 systematyczne om\u00f3wienie poj\u0119cia danych (a wi\u0119c informacji w kontek\u015bcie informatycznym) na tle dw\u00f3ch innych, kluczowych poj\u0119\u0107 informatyki, tj. algorytmu i automatu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ciekaw jestem Pa\u0144stwa spostrze\u017ce\u0144, uwag i polemik. Mog\u0105 one \u00a0\u00a0stanowi\u0107 rozwini\u0119cie \u2013 czy te\u017c po prostu przed\u0142u\u017cenie \u2013 \u00a0dyskusji zainicjowanej w tek\u015bcie pierwszym.<br \/>\nNa dobry pocz\u0105tek zamieszczam ni\u017cej pocz\u0105tkowy fragment tego tekstu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0******<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #800080;\">\u2026 Ca\u0142a trudno\u015b\u0107 polega wi\u0119c na tym, \u017ce og\u00f3lne poj\u0119cie informacji \u2013\u00a0 b\u0119d\u0105ce obiektem j\u0119zykowym i kulturowym zarazem \u2013 trzeba dopiero wyabstrahowa\u0107 z rozmaitych dziedzin i kontekst\u00f3w, w obr\u0119bie kt\u00f3rych bywa u\u017cywane. A s\u0105 to konteksty i dziedziny bardzo r\u00f3\u017cnorodne; ich naukowy horyzont rozci\u0105ga si\u0119 od fizyki i biologii, przez informatyk\u0119 i cybernetyk\u0119, a\u017c do metodologii nauk i filozofii.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #800080;\">Wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce tak szeroki badawczy front powinien dawno ju\u017c zako\u0144czy\u0107 poj\u0119ciowy b\u00f3j o informacj\u0119. Dzieje si\u0119 jednak wr\u0119cz przeciwnie. Badania nad informacj\u0105 s\u0105 tak rozproszone i tak wyspecjalizowane, \u017ce niezmiernie trudno wyodr\u0119bni\u0107 z nich poszczeg\u00f3lne wymiary informacji, a jeszcze trudniej ogarn\u0105\u0107 obraz ca\u0142o\u015bci. B\u00f3j zatem trwa,\u00a0 a razem z nim toczy si\u0119 dyskusja anga\u017cuj\u0105ca przedstawicieli r\u00f3\u017cnych nauk.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #800080;\">Skoro wspomnieli\u015bmy o trudno\u015bciach, a zaraz potem o koniecznej do ich pokonania dyskusji, to przekujmy s\u0142owa w czyn i zorganizujmy ju\u017c tutaj, na kartach niniejszego eseju, roboczy panel w gronie specjalist\u00f3w. Przywo\u0142ajmy uczestnik\u00f3w zwi\u0119z\u0142ym has\u0142em przewodnim \u201e<i>Czym jest informacja?<\/i>\u201d oraz dodatkowym zaleceniem, by starali si\u0119 m\u00f3wi\u0107 j\u0119zykiem zrozumia\u0142ym dla og\u00f3\u0142u. Otw\u00f3rzmy dyskusj\u0119 g\u0142osem J\u0119zykoznawcy:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #800080;\">\u00a0\u2013 Szanowni Pa\u0144stwo! \u2013 zwraca si\u0119 do wszystkich pierwszy dyskutant \u2013 Proponuj\u0119 zacz\u0105\u0107 od spraw j\u0119zykowych, kt\u00f3re nie s\u0105 by\u0107 mo\u017ce pasjonuj\u0105ce (zw\u0142aszcza dla praktyk\u00f3w), mog\u0105 jednak wnie\u015b\u0107 do naszej rozmowy pewien porz\u0105dek. Ot\u00f3\u017c termin \u201einformacja&#8221; \u2013 brzmi\u0105cy podobnie w wielu j\u0119zykach europejskich \u2013 wywodzi si\u0119 od\u00a0 \u0142aci\u0144skiego czasownika \u201einformare\u201d, kt\u00f3ry oznacza, po pierwsze, czynno\u015b\u0107 kszta\u0142towania czy te\u017c nadawania formy, a po drugie, czynno\u015b\u0107 wyobra\u017cania sobie lub przedstawiania czego\u015b. \u0141\u0105cz\u0105c te dwa znaczenia w jednym syntetycznym okre\u015bleniu, mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce \u201einformacj\u0105 jest przedstawienie czego\u015b w okre\u015blonej formie, kt\u00f3r\u0105 kto\u015b owemu przedstawieniu nada\u0142\u201d.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #800080;\">Chcia\u0142bym zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na zwi\u0105zek informacji z poj\u0119ciem <i>formy<\/i> (nawiasem m\u00f3wi\u0105c, termin \u201eforma\u201d zawiera si\u0119 w terminie \u201ein-forma-cja\u201d). Ot\u00f3\u017c informujemy, gdy nadajemy czemu\u015b pewien kszta\u0142t czyli form\u0119. Wytwarzamy informacj\u0119, gdy \u0142\u0105czymy sk\u0142adniki w z\u0142o\u017con\u0105 struktur\u0119; najlepiej tak\u0105, kt\u00f3ra kryje w sobie pewien sens. Dam prosty, wr\u0119cz dziecinnie prosty,\u00a0 przyk\u0142ad. Kiedy dzieci bawi\u0105 si\u0119 w podchody, grupa podchodzona (tj. ukrywaj\u0105ca si\u0119) uk\u0142ada na ziemi strza\u0142ki z\u0142o\u017cone z trzech patyk\u00f3w, to znaczy \u0142\u0105czy te patyki w bardziej z\u0142o\u017con\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra dla drugiej grupy (podchodz\u0105cej czyli poszukiwawczej) ma okre\u015blony sens; wskazuje bowiem kierunek dalszych poszukiwa\u0144.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #800080;\">\u00a0\u2013 Ot\u00f3\u017c to! \u2013 odzywa si\u0119 z kolei Specjalista od Komunikacji \u2013 Informacj\u0105 trzeba nazwa\u0107, przynajmniej z mojego punktu widzenia, <i>tre\u015b\u0107 pewnego przekazu<\/i>. Wyobra\u017amy sobie, \u017ce osoba A wysy\u0142a do osoby B wiadomo\u015b\u0107 e-mail z zaproszeniem na urodziny. Do wiadomo\u015bci do\u0142\u0105cza mapk\u0119 dojazdow\u0105 (obrazek) i ustne obja\u015bnienia (plik d\u017awi\u0119kowy). Osoba A informuje w ten spos\u00f3b osob\u0119\u00a0 B o imprezie urodzinowej (jej miejscu, czasie, trasie dojazdu itp.). Przekazywana przez ni\u0105 informacja ma nadto trojak\u0105 form\u0119: tekstow\u0105, graficzn\u0105 i d\u017awi\u0119kow\u0105. I tym w\u0142a\u015bnie jest dla mnie informacja:\u00a0 tre\u015bci\u0105 przekazu o takiej czy innej formie\u2026<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #800080;\">\u00a0\u2013 Ale zaraz, zaraz \u2013 przerywa Metodolog \u2013 Nie mo\u017ce Pan nazwa\u0107 informacj\u0105 tre\u015bci przekazu, kt\u00f3ra <i>nie wzbogaca wiedzy odbiorcy<\/i>. Przekazywana tre\u015b\u0107 staje si\u0119 informacj\u0105 pod warunkiem, \u017ce dostarcza komu\u015b nowej wiedzy lub wzmacnia jego przekonanie co do wiedzy ju\u017c posiadanej (dostarczaj\u0105c jakich\u015b nowych uzasadnie\u0144). Na przyk\u0142ad: je\u015bli kto\u015b m\u00f3wi do mnie tyko po to, by pobudzi\u0107 mnie emocjonalnie, chocia\u017cby roz\u015bmieszy\u0107, nie przekazuje informacji.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #800080;\">\u00a0\u2013 Przyznam si\u0119, \u017ce nie do ko\u0144ca mnie to przekonuje \u2013 wtr\u0105ca Filozof \u2013 Wydaje mi si\u0119, \u017ce informacj\u0105 trzeba nazwa\u0107 ka\u017cd\u0105 tre\u015b\u0107 przekazu, niezale\u017cnie od tego, jakie skutki wywo\u0142uje u odbiorcy. Proponuj\u0119 przyj\u0105\u0107, \u017ce jedne informacje oddzia\u0142uj\u0105 poznawczo, inne emocjonalnie, jeszcze inne motywuj\u0105co; pe\u0142ni\u0105 po prostu r\u00f3\u017cne funkcje, zale\u017cnie od tego, na jaki ich aspekt zwraca uwag\u0119 odbiorca. Jedno jednak jest pewne i tu zgadzam si\u0119 po cz\u0119\u015bci z panem Metodologiem: <i>informacj\u0119 nale\u017cy odr\u00f3\u017cni\u0107 od wiedzy<\/i>. Nawet informacja interpretowana poznawczo nie zawsze jest wiedz\u0105, poniewa\u017c tej ostatniej musi przys\u0142ugiwa\u0107 cecha dobrego uzasadnienia lub prawdziwo\u015bci. Informacja staje si\u0119 wiedz\u0105 dopiero wtedy, gdy j\u0105 cz\u0119\u015bciowo cho\u0107by zweryfikujemy.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #800080;\">Ciag dalszy &#8211; w anonsowanym wy\u017cej tek\u015bcie&#8230;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">*****<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Niniejszym wpisem chcia\u0142bym zach\u0119ci\u0107 uczestnik\u00f3w MiNI-spotka\u0144 do uwa\u017cnego przeczytania dw\u00f3ch tekst\u00f3w, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w zbiorze lektur pomocniczych do wyk\u0142adu (oczywi\u015bcie polecam je r\u00f3wnie\u017c innym czytelnikom blogu). S\u0105 to nast\u0119puj\u0105ce teksty: O poj\u0119ciu informacji \u2013 w tym tek\u015bcie znajdziemy fikcyjn\u0105 &hellip; <a href=\"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=4651\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,46,20,8],"tags":[],"class_list":["post-4651","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii","category-dydaktyka","category-filozofia-informatyki","category-informatyzm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4651","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4651"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4651\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12738,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4651\/revisions\/12738"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4651"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4651"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4651"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}