{"id":5121,"date":"2013-07-20T06:44:34","date_gmt":"2013-07-20T04:44:34","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.marciszewski.eu\/?p=5121"},"modified":"2025-09-23T11:05:38","modified_gmt":"2025-09-23T09:05:38","slug":"czy-umt-wystarczy-by-symulowac-przetwarzanie-informaccji-w-organizmie-blyszczki-i-w-mozgu-peano","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=5121","title":{"rendered":"Czy podpisa\u0107 si\u0119 pod radykalnym mechanicyzmem?"},"content":{"rendered":"

\u00a71<\/strong>.   Kwestie wst\u0119pne. <\/strong> Przygotowuj\u0105 one do podj\u0119cia  tytu\u0142owego pytania.  Nie jest to z mojej strony pytanie retoryczne. Wyra\u017ca ono autentyczn\u0105 niewiedz\u0119 i ciekawo\u015b\u0107 pytaj\u0105cego, kt\u00f3ry prywatnie jest sk\u0142onny odpowiedzie\u0107 przecz\u0105co, ale nie ma do\u015b\u0107 argument\u00f3w, by tego zaprzeczenia broni\u0107 publicznie.  Pomocy b\u0119d\u0119 szuka\u0142  w ksi\u0105\u017cce Marcina Mi\u0142kowskiego „Explaining the Computational Mind” (MIT Press 2013).  Zaczn\u0119 od pewnych  kwestii przygotowawczych, z kt\u00f3rych dwie dotycz\u0105 g\u0142\u00f3wnej tezy ksi\u0105\u017cki, a trzecia jej tytu\u0142u.  Pytania oznaczam liter\u0105 Q z kolejnymi cyframi, stosowanymi w granicach danego odcinka.<\/p>\n

Q1. <\/strong> Sw\u0105 tez\u0119 nazywa Autor komputacjonizmem.<\/em>  Pod tym s\u0142owem cz\u0119sto rozumie si\u0119  w literaturze  pogl\u0105d, \u017ce  ludzkie osoby s\u0105 maszynami Turinga (the view that human persons are Turing Machines – zob. cytowanego w \u00a72 Stanneta, s.10, odc.2.1).  Wiele miejsc w ksi\u0105\u017cce \u015bwiadczy, \u017ce Autor si\u0119 z takim ograniczeniem nie zgadza i postuluje w tej kwestii pluralizm, kt\u00f3ry nazywa te\u017c, nieco metaforycznie — ekumenizmem. Pod skrzyd\u0142a ekumenicznego komputacjonizmu zagarnia Autor takie stanowiska, jak: biorobotyczne, cybernetyczne, konekcjonistyczne, dynamiczne (tj.  bior\u0105ce m.in.  pod uwag\u0119 procesy przyczynowo-skutkowe),  neurokomputacyjne,  symboliczne (to ostatnie pokrywa si\u0119  chyba z podej\u015bciem w kategorii maszyn Turinga, skoro na s.9  nazywa si\u0119 je tradycyjnym).   Do tej listy do\u0142\u0105cza Autor na innych stronach (24, 47)  przetwarzanie informacji, czyli  obliczanie,  analogowe<\/i>,  a tak\u017ce to z gatunku „hypercomputational” (s.47). Tego drugiego terminu nie wyja\u015bnia, ale w literaturze mamy dobrze  po\u015bwiadczone nazywanie w ten spos\u00f3b oblicze\u0144,  kt\u00f3re wykraczaj\u0105 poza mo\u017cliwo\u015bci maszyny Turinga. Tak czyni np.  Mike Stanett: „The Case for Supercomputation” <\/a> w  „Applied Mathematics and Computation” 178 (2006) 8-24,  gdzie czytamy na wst\u0119pie, co nast\u0119puje:<\/p>\n

Hypercomputation refers to the idea that formal systems can be constructed, and physical systems identified, designed, constructed or exploited, that have capabilities beyond those of the Turing machine. Hypercomputation typically refers to systems that can compute non-recursive functions.<\/em><\/p>\n

Tak dochodzimy do nast\u0119puj\u0105cego pytania. Czy hiper-komputacjonizm dotyczy zbioru proces\u00f3w roz\u0142\u0105cznego wzgl\u0119dem innych (z w\/w  listy)? <\/em>Czy mo\u017ce nazwa ta oznacza zbi\u00f3r proces\u00f3w nadrz\u0119dny wzgl\u0119dem jakiej\u015b innej klasy proces\u00f3w obliczeniowych,  lub przecinaj\u0105cy si\u0119 z jak\u0105\u015b klas\u0105? Np.  klas\u0105 proces\u00f3w  analogowych? Albo neurokomputacyjnych? Oczywi\u015bcie,   uprawnione mo\u017ce si\u0119 te\u017c okaza\u0107 wyja\u015bnienie, \u017ce obecny stan nauki  nie daje podstaw do  takich odpowiedzi.<\/p>\n

Q2. <\/strong> Sw\u0105  g\u0142\u00f3wn\u0105 tez\u0119 nazywa te\u017c Autor mechanicyzmem. <\/em> St\u0105d pytanie: Czy zbi\u00f3r mechanistycznych wyja\u015bnie\u0144 proces\u00f3w poznawczych pokrywa si\u0119 ze zbiorem wyja\u015bnie\u0144 komputacjonistycznych? <\/em>  W ka\u017cdym razie, mechanicyzm jest przez Autora podobnie jako komputacjonizm ceniony,  o czym \u015bwiadczy m.in.  wypowied\u017a: „the mechanistic account of explanation fits the practice of cognitive science much better than do the competing accounts.” Czy s\u0105 to zatem nazwy  jednego, czy te\u017c mo\u017ce  dw\u00f3ch  podej\u015b\u0107 maj\u0105cych to wsp\u00f3lne, \u017ce oba nale\u017c\u0105 do g\u0142\u00f3wnych tez i s\u0105  podobnie silnie akceptowane?  W odpowiedzi trzeba by si\u0119 odnie\u015b\u0107 do standardowej koncepcji mechanicyzmu, kt\u00f3ra nie zdaje si\u0119 by\u0107 po my\u015bli Autora, skoro wbrew jego pluralizmowi przyznaje monopol wyja\u015bnieniom w kategoriach maszyny Turinga, jak ta w monografii J.C.Webba „Mechanism, Mentalism, and Metamathematics” (Reidel 1980, Synthese Library). Webb okre\u015bla mechanicyzm  jako pogl\u0105d, \u017ce maszyna Turinga jest adekwatnym modelem cz\u0142owieka<\/em> (s. ix u Webba).  Ta koncepcja jest nie do pogodzenia z hiper-komputacjonizmem,  kt\u00f3ry dobrze si\u0119 odnajduje w pluralistycznym spektrum Mi\u0142kowskiego, musi on wi\u0119c mie\u0107 na uwadze jakiej\u015b okre\u015blenie spoza powy\u017cszego standardu.<\/p>\n

Prekursorem hiper-komputacjonizmu by\u0142 Alan Turing w okresie, kiedy pod oficjaln\u0105 kuratel\u0105 A.Churcha (1938-39) pisa\u0142  w Princeton rozpraw\u0119 doktorsk\u0105 pt. „Systems of logic defined by ordinals” (Proc. Lond. Math. Soc., Ser. 2, 45: 161-228).  Turing rozwa\u017ca tam urz\u0105dzenie zdolne do znajdowania warto\u015bci funkcji nieobliczalnych,  a wi\u0119c urz\u0105dzenie przewy\u017cszaj\u0105ce maszyn\u0119 Turinga czyli (w po\u017aniejszej terminologii)  hiper-komputacyjne. Nazywa je wyroczni\u0105 i stwierdza stanowczo,  \u017ce nie jest ono maszyn\u0105.  (zob. art. A.Hodgesa w encyklopedycznym<\/a> artykule o Turingu.)  Jak wida\u0107, standardowe rozumienie terminu „maszyna” i ode\u0144 pochodnych, obecne u Webba, wywodzi si\u0119 od samego Turinga, z czym nale\u017ca\u0142oby si\u0119 liczy\u0107, projektuj\u0105c znaczenie dla wyrazu „mechanicyzm”.<\/p>\n

Q3.<\/strong> Czemu Autor, b\u0119d\u0105c mechanicyst\u0105, nie zatytu\u0142owa\u0142 swej  ksi\u0105\u017cki „Explaining the Computational Brain”? Czy uwa\u017ca, i\u017c istnieje umys\u0142 jako co\u015b r\u00f3\u017cnego od m\u00f3zgu i \u017ce to co\u015b tak\u017ce (nie tylko m\u00f3zg) jest maszyn\u0105? W takim razie dystansowa\u0142by si\u0119 od stanowiska, kt\u00f3re G\u00f6del okre\u015bla jako neuralism<\/em>, definiuj\u0105c je s\u0142owami: „the thesis that the brain suffices for the explanation of mental phenomena” (s.183)?   Je\u015bli si\u0119 nie przyjmuje neuralizmu,  powiada dalej G\u00f6del, to problem komputacjonizmu rozdziela si\u0119 na dwie kwestie, z kt\u00f3rych jedna dotycz\u0105cy zjawisk neuronowych (neural), druga za\u015b umys\u0142owych (mental).  Mo\u017ce nasz Autor uznaje za zasadne obie te kwestie,  przy czym mechaniczno\u015b\u0107 m\u00f3zgu uznaje za oczywist\u0105, i dlatego zajmuje si\u0119 tylko mechaniczno\u015bci\u0105 (czyli charakterem obliczeniowym, je\u015bli te dwie cechy uto\u017csami\u0107) ludzkiego umys\u0142u? To kolejne pytanie oczekuj\u0105ce na odpowied\u017a.<\/p>\n

\u00a72. Co g\u0142osi mechanicyzm radykalny i w czym r\u00f3\u017cni si\u0119 ode\u0144 ekumeniczny? <\/strong><\/p>\n

Proponuj\u0119 nast\u0119puj\u0105cy podzia\u0142 pracy: podstawie znanej mi literatury spr\u00f3buj\u0119 odpowiedzie\u0107 na pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tego pytania,  za\u015b odpowied\u017a na drug\u0105 by\u0142aby zadaniem Autora „Explaining[…]” jako rzecznika stanowiska,  kt\u00f3re okre\u015bla jako ekumeniczne, to znaczy dopuszczaj\u0105ce wersje mechanicyzmu nie b\u0119d\u0105cego radykalnym.  Poni\u017csza lista twierdze\u0144 radykalnego mechanicyzmu (MR) nie pretenduje do pewno\u015bci, ale powinna wystarczy\u0107, \u017ceby ustosunkowuj\u0105c si\u0119 do nich, nasz Autor okre\u015bli\u0142  t\u0105 drog\u0105 tre\u015b\u0107 mechanicyzmu ekumenicznego (ME).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a71.   Kwestie wst\u0119pne.  Przygotowuj\u0105 one do podj\u0119cia  tytu\u0142owego pytania.  Nie jest to z mojej strony pytanie retoryczne. Wyra\u017ca ono autentyczn\u0105 niewiedz\u0119 i ciekawo\u015b\u0107 pytaj\u0105cego, kt\u00f3ry prywatnie jest sk\u0142onny odpowiedzie\u0107 przecz\u0105co, ale nie ma do\u015b\u0107 argument\u00f3w, by tego zaprzeczenia broni\u0107 publicznie.  … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[41,8],"tags":[],"class_list":["post-5121","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-epistemologia","category-informatyzm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5121","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5121"}],"version-history":[{"count":138,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5121\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12726,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5121\/revisions\/12726"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5121"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}