{"id":6364,"date":"2013-09-07T11:21:09","date_gmt":"2013-09-07T09:21:09","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.marciszewski.eu\/?p=6364"},"modified":"2025-09-23T10:59:35","modified_gmt":"2025-09-23T08:59:35","slug":"komputacjomizm-ii-kwestia-obliczalnosci-umysludemon-laplacea-wobec-matematyki-xx-wieku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=6364","title":{"rendered":"Neokomputacjonizm II. Je\u015bli umys\u0142 jest obliczalny, to czy potrafi go oblicza\u0107 Demon Laplace’a?"},"content":{"rendered":"

W ekstremalnie trudnych sytuacjach cz\u0142owiek pierwotny ucieka\u0142 si\u0119 do wzywania na pomoc demon\u00f3w. W moim odczuciu problem obliczalno\u015bci umys\u0142u jest skrajnie trudny,  i st\u0105d to przywo\u0142ywanie Demona Laplace’a.  Jest to demon obdarzony moc\u0105 nieograniczonego  niczym przewidywania —  opartego na obliczeniach<\/em> algorytmicznych<\/em> — w odniesieniu do proces\u00f3w fizycznych. Umys\u0142owe nie zdaj\u0105 si\u0119 le\u017ce\u0107 w jego kompetencji, sk\u0105d rodz\u0105 si\u0119 takie oto pytania.<\/p>\n

(1)  Czy  uto\u017csami\u0107 umys\u0142 z m\u00f3zgiem i tym samym umie\u015bci\u0107 go w domenie Demona Laplace’a, co zdaje si\u0119 czyni\u0107  Dyskutant  km  w swych komentarzach do odcinka „Neokomputacjonizm I”?<\/p>\n

(2) Czy odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do jakiego\u015b pot\u0119\u017cniejszego demona, kt\u00f3ry w w zdolno\u015bci przewidywania proces\u00f3w fizycznych mia\u0142by moc tak\u0105 jak ten od Laplace’a,  a ponadto r\u00f3wnie uniwersaln\u0105 moc przewidywania (w drodze oblicze\u0144 algorytmicznych) wszelkich proces\u00f3w umys\u0142owych? Nazwijmy go Demonem Turinga-50<\/em> (od  g\u0142o\u015bnego  artyku\u0142u z roku 1950).<\/p>\n

(3) Czy mo\u017ce istnieje demon jeszcze pot\u0119\u017cniejszy,  maj\u0105cy moce obu wymienionych,  a ponadto  zdolno\u015b\u0107 znajdowania warto\u015bci funkcji nieobliczalnych, kt\u00f3re by charakteryzowa\u0142y pewne procesy fizyczne lub umys\u0142owe?  By\u0142aby to zdolno\u015bc obliczania super-algorytmicznego<0 beTen zas\u0142u\u017cy\u0142by na imi\u0119: Demon Turinga-39<\/em>, od (znanej tylko nielicznym specjalistom)  rozprawy z roku 1939, w kt\u00f3rej Turing wprowadza jestestwo nazwane  przeze\u0144 wyroczni\u0105<\/em> (oracle), zdolne do operacji na liczbach nieobliczalnych.<\/p>\n

Przypu\u015b\u0107my, \u017ce s\u0142uszna jest  (1) teza o fizykalilistycznej  redukowalno\u015bci  umys\u0142u do m\u00f3zgu, oraz (2) komputacjonizm, kt\u00f3ry nazywam tu algorytmizmem<\/em>, w wersji  m\u00f3zg = maszyna Turinga<\/em>. To podw\u00f3jne twierdzenie okre\u015blam jako  algorytmizm fizykalistyczny. <\/em>Natomiast algorytmizm mentalistyczny<\/em> opiera si\u0119 na r\u00f3wnaniu umys\u0142=maszyna Turinga<\/em>. Om\u00f3wi\u0119 je kolejno, a tematem trzeciego punktu jest superalgorytmizm<\/em> z jego tez\u0105, \u017ce istniej\u0105 czynno\u015bci poznawcze, w szczeg\u00f3lno\u015bci rozwi\u0105zywanie problem\u00f3w matematycznych drog\u0105 tw\u00f3rczej dedukcji  — tj. dowodzenia z wcze\u015bniej nie znanych aksjomat\u00f3w lub za pomoc\u0105 wcze\u015bniej nie znanych regu\u0142. Do takich czynno\u015bci zdolny jest tw\u00f3rczy umys\u0142, a nie jest zdolna maszyna Turinga, poniewa\u017c  algorytmiczno\u015b\u0107 wyklucza tw\u00f3rczo\u015b\u0107. Ale gdy dow\u00f3d zosta\u0142 ju\u017c odkryty,  mechaniczne  jego wykonanie  mo\u017cna powierzy\u0107 maszynie, o ile uzupe\u0142ni si\u0119 jej baz\u0119 danych o  nowe (wynalezione przez umys\u0142)  aksjomaty lub regu\u0142y, a jej zbi\u00f3r instrukcji  uzupe\u0142ni si\u0119 odpowiednim algorytmem (programem).  Tak przebiega proces ewolucji maszyn Turinga poszerzaj\u0105cy zasi\u0119g  ich mo\u017cliwo\u015bci, czyli zasi\u0119g  sztucznej inteligencji typu algorytmicznego. St\u0105d okre\u015blenie: superkomputacjonizm ewolucyjny.<\/em><\/p>\n

Co ma demon Laplace’a do matematyki XX wieku? Demon  ten ma  m.in. wgl\u0105d we wszystkie stany fizyczne  \u015bwiata, a wi\u0119c tak\u017ce m\u00f3zg\u00f3w matematyk\u00f3w. Powiedzmy, \u017ce kiedy\u015b dokona\u0142 takiej rejestracji w czasach Pitagorasa,  odnotowuj\u0105c po\u0142o\u017cenia i ruchy cz\u0105stek materii koduj\u0105cych w m\u00f3zgach \u00f3wczesny stan  wiedzy matematyk\u00f3w. Poniewa\u017c wed\u0142ug  materializmu wszystkie zdarzenia s\u0105 jednoznacznie zdeterminowane przez prawa fizyki, znaj\u0105c te prawa oraz  stany pocz\u0105tkowe m\u00f3zg\u00f3w w czasach Pitagorasa, Demon potrafi przewidzie\u0107 ca\u0142y przysz\u0142y rozw\u00f3j matematyki (czyli stan\u00f3w fizycznych w m\u00f3zgach matematyk\u00f3w)  m.in. po czas  Cantora, Peano, G\u00f6dla, Turinga etc.  A wtedy, c\u00f3\u017c  dla\u0144 prostszego ni\u017c odczyta\u0107 z tych stan\u00f3w zakodowane w moleku\u0142ach bia\u0142ka czy w jakich\u015b atomach   problemy i s\u0105dy matematyczne, np. stan, kt\u00f3rym jest odr\u00f3\u017cnianie zbioru przeliczalnego od continuum?<\/p>\n

Powy\u017csza przypowie\u015b\u0107 ma si\u0119 przyczyni\u0107 do utworzenia skali obliczalno\u015bci umys\u0142u. By\u0142by on obliczalny w stopniu maksymalnym,  je\u015bliby (1) umys\u0142 uto\u017csamia\u0142 si\u0119 z m\u00f3zgiem, (2) m\u00f3zg by\u0142 maszyna Turinga,  oraz (3) wiedza o tej  tak zawrotnie z\u0142o\u017conej maszynie by\u0142a tak  kompletna, jak ta przypisywana Demonowi Laplace’a.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W ekstremalnie trudnych sytuacjach cz\u0142owiek pierwotny ucieka\u0142 si\u0119 do wzywania na pomoc demon\u00f3w. W moim odczuciu problem obliczalno\u015bci umys\u0142u jest skrajnie trudny,  i st\u0105d to przywo\u0142ywanie Demona Laplace’a.  Jest to demon obdarzony moc\u0105 nieograniczonego  niczym przewidywania —  opartego na obliczeniach … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-6364","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-informatyzm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6364","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6364"}],"version-history":[{"count":30,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6364\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12704,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6364\/revisions\/12704"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6364"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6364"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6364"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}