{"id":6729,"date":"2013-11-17T19:47:57","date_gmt":"2013-11-17T17:47:57","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.marciszewski.eu\/?p=6729"},"modified":"2025-09-23T10:57:00","modified_gmt":"2025-09-23T08:57:00","slug":"o-swiatopogladzie-informatycznym-cz-i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=6729","title":{"rendered":"O \u015bwiatopogl\u0105dzie informatycznym (cz. I: Podstawy)"},"content":{"rendered":"<p>Osoby zagl\u0105daj\u0105ce do naszego blogu dowiaduj\u0105 si\u0119 na \u201edzie\u0144 dobry\u201d, \u017ce prowadzi si\u0119 w nim rozmowy o \u015bwiatopogl\u0105dzie informatycznym.<br \/>\nC\u00f3\u017c to jednak znaczy?<br \/>\nI czy \u00f3w informatyczny \u015bwiatopogl\u0105d istnieje poza umys\u0142ami redaguj\u0105cych blog pan\u00f3w?<\/p>\n<p>Innymi s\u0142owy:<br \/>\nCzy stanowi on zjawisko powszechne, decyduj\u0105ce o rozumieniu \u015bwiata przez zwyk\u0142ych ludzi, czy mo\u017ce mniej powszechne lecz pogl\u0105do-tw\u00f3rcze, to znaczy wyst\u0119puj\u0105ce \u017cywo w spo\u0142eczno\u015bci akademickiej?<\/p>\n<p>Zanim na te pytania si\u0119 odpowie (czemu przys\u0142u\u017cy si\u0119 zapewne blogowa dyskusja), trzeba nakre\u015bli\u0107 z grubsza g\u0142\u00f3wne rysy \u015bwiatopogl\u0105du informatycznego \u2013 te przynajmniej, kt\u00f3re dostrzegaj\u0105 redaktorzy blogu.<br \/>\nTakiemu w\u0142a\u015bnie syntetycznemu opisowi zamierzam po\u015bwi\u0119ci\u0107 trzy wpisy, z kt\u00f3rych ten jest pierwszy. Ich zawarto\u015b\u0107 b\u0119dzie stanowi\u0107 podsumowanie tre\u015bci rozproszonych po r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach ksi\u0105\u017cki \u201e<a title=\"Umys\u0142-Komputer-\u015awiat\" href=\"http:\/\/www.exit.pl\/stac.htm\">Umys\u0142-Komputer-\u015awiat<\/a>\u201d, a ponadto po r\u00f3\u017cnych innych wpisach i wst\u0119pach blogowych.<\/p>\n<p>Ka\u017cdy wpis b\u0119dzie mia\u0142 identyczn\u0105 form\u0119: kr\u00f3tki wst\u0119p, zestawienie g\u0142\u00f3wnych punkt\u00f3w do dyskusji oraz odwo\u0142anie do szerszego tekstu, w kt\u00f3rym punkty te zostan\u0105 dope\u0142nione i rozwini\u0119te. W\u0142a\u015bciw\u0105 podstaw\u0119 dyskusji powinien stanowi\u0107 \u00f3w szerszy tekst.<\/p>\n<p>*****<\/p>\n<p><span style=\"color: #800080;\">Na dobry pocz\u0105tek siedem punkt\u00f3w streszczaj\u0105cych<br \/>\n<strong>PODSTAWY \u015aWIATOPOGL\u0104DU INFORMATYCZNEGO<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #800080;\"><b>1. <\/b>\u015awiatopogl\u0105d informatyczny (\u015aPI), zwany te\u017c <i>informatyzmem<\/i>, stanowi\u00a0 dojrza\u0142y wyraz <i>\u015bwiadomo\u015bci<\/i> spo\u0142ecze\u0144stwa informacyjnego, kt\u00f3re to spo\u0142ecze\u0144stwo ukszta\u0142towa\u0142o si\u0119 w epoce postindustrialnej, naznaczonej wszechobecno\u015bci\u0105 informacji i urz\u0105dze\u0144 do jej przetwarzania. Epok\u0119 t\u0119 mo\u017cemy nazwa\u0107 <i>er\u0105 informatyczn\u0105<\/i>; informatyzm za\u015b to \u015bwiatopogl\u0105d jej w\u0142a\u015bciwy.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #800080;\"><b>2.<\/b> B\u0119d\u0105ca podstaw\u0105 \u015aPI <i>\u015bwiadomo\u015b\u0107 informatyczna<\/i> (\u015bwiadomo\u015b\u0107 w\u0142a\u015bciwa erze informatycznej) ma dwie podstawowe odmiany, kt\u00f3re u konkretnych ludzi nie musz\u0105 wyst\u0119powa\u0107 \u0142\u0105cznie: (a) <i>\u015bwiadomo\u015b\u0107 technologiczn\u0105<\/i> \u2013 zwi\u0105zan\u0105 z u\u017cytkowaniem r\u00f3\u017cnych urz\u0105dze\u0144 do przetwarzania danych, g\u0142\u00f3wnie komputer\u00f3w (by\u0142by to w\u0105ski wymiar \u015bwiadomo\u015bci); oraz (b)<i> \u015bwiadomo\u015b\u0107 og\u00f3ln\u0105<\/i> \u2013 zbudowan\u0105 na wiedzy\/przekonaniu, \u017ce poj\u0119cia informacji i systemu informatycznego wykraczaj\u0105 daleko poza ludzkie artefakty\/wytwory; a dotycz\u0105 tak\u017ce organizm\u00f3w, ludzkiego umys\u0142u i r\u00f3\u017cnych struktur spo\u0142ecznych (by\u0142by to szeroki wymiar \u015bwiadomo\u015bci).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #800080;\"><b>3.<\/b> <i>Granica<\/i> mi\u0119dzy \u015bwiadomo\u015bci\u0105 informatyczn\u0105 a \u015aPI nie jest ostra: \u015bwiatopogl\u0105d ma charakter bardziej <i>ca\u0142o\u015bciowy<\/i>, dotyczy wszelkich (lub dostatecznie wielu) aspekt\u00f3w rzeczywisto\u015bci, a wymaga posiadania (przez dan\u0105 jednostk\u0119) \u015bwiadomo\u015bci zar\u00f3wno technologicznej, jak i og\u00f3lnej, obejmuj\u0105cej nadto trzy sk\u0142adniki (poznawczy, prakseologiczny i aksjologiczny).<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #800080;\"> <b>3a<\/b>. Warunek dodatkowy \u2013 mo\u017cemy go nazwa\u0107 <i>g\u0142\u0119bok\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105<\/i> informatyczn\u0105 \u2013\u00a0 to znajomo\u015b\u0107 logiczno-matematycznych podstaw wsp\u00f3\u0142czesnych technik przetwarzania danych i wynikaj\u0105ca z tej wiedzy \u015bwiadomo\u015b\u0107 ogranicze\u0144 tych\u017ce technik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #800080;\"><b>4.<\/b> Z uwagi na 3a. trzeba stwierdzi\u0107, \u017ce \u015aPI, jako dojrza\u0142y i g\u0142\u0119boki wyraz informatycznej \u015bwiadomo\u015bci, wyrasta z <i>refleksji naukowej<\/i> (zwi\u0105zanej g\u0142\u00f3wnie z matematyk\u0105, logik\u0105, informatyk\u0105, fizyk\u0105 i biologi\u0105), a ci\u0105\u017cy ku <i>filozofii<\/i> (czyli uj\u0119ciu bardziej systematycznemu i specjalistycznemu, osadzonemu nadto w historii tej dyscypliny).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #800080;\"><b>5.<\/b> Najwa\u017cniejsz\u0105 nauk\u0105, do kt\u00f3rej odwo\u0142uje si\u0119 \u015aPI, jest wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie <i>informatyka<\/i> (rozumiana i teoretycznie, i technicznie) z jej trzema naczelnymi poj\u0119ciami: <i>informacj\u0105<\/i> (<i>danymi<\/i>), <i>algorytmem<\/i> i <i>automatem<\/i>.<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #800080;\"> <b>5a.<\/b> Istot\u0105 \u015aPI w jego warstwie <i>poznawczej<\/i> jest tendencja do opisywania\/obja\u015bniania jak najwi\u0119kszej liczby zjawisk (technicznych, biologicznych, dotycz\u0105cych umys\u0142u, spo\u0142ecznych) w kategoriach trzech wymienionych poj\u0119\u0107 (a tak\u017ce im pokrewnych lub na nich nabudowanych).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #800080;\"><b>6.<\/b> W bliskim zwi\u0105zku z punktem 5a pozostaje pewien kluczowy postulat metodologiczny \u015aPI &#8211; b\u0119d\u0105cy jednocze\u015bnie prognoz\u0105 co do dalszych los\u00f3w informatyki. Zgodnie z nim powinna powsta\u0107 nowa nauka unifikuj\u0105ca, zwana <i>informatyk\u0105 og\u00f3ln\u0105<\/i>, kt\u00f3ra na odpowiednio wysokim poziomie og\u00f3lno\u015bci opisywa\u0142aby r\u00f3\u017cne systemy do przetwarzania informacji: i komputerowe, i naturalne (biologiczne), i spo\u0142eczne.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #800080;\"><b>7.<\/b> \u015aPI, jako \u015bwiatopogl\u0105d ugruntowany naukowo, mie\u015bci w sobie pewne charakterystyczne tezy (np. tak\u0105, \u017ce informacje mo\u017cna kodowa\u0107 liczbowo; o innych powiemy w kolejnym wpisie), w wi\u0119kszej mierze jednak jest okre\u015blony przez\u00a0 pewien zbi\u00f3r <i>otwartych pyta\u0144<\/i> (np. \u201e<i>Czym jest informacja<\/i>?\u201d \u2013 pytanie fundamentalne; \u201e<i>Czy wszelkie formy poznania daje si\u0119 zrealizowa\u0107 sztucznie za pomoc\u0105 cyfrowych technik przetwarzania danych<\/i>\u201d \u2013 pytanie powi\u0105zane z badaniami nad SI).<\/span><\/p>\n<p>*****<\/p>\n<p>Zach\u0119cam gor\u0105co do dyskusji.<\/p>\n<p>Jej merytoryczn\u0105 podstaw\u0119 powinien stanowi\u0107 tekst mojego autorstwa:<br \/>\n\u201e<a title=\"Podstawy_swiatopogladu_informatycznego\" href=\"http:\/\/stac.calculemus.org\/pdf\/Podstawy_swiatopogladu_informatycznego.pdf\">Podstawy \u015bwiatopogl\u0105du informatycznego<\/a>\u201d\u00a0 (rozwijaj\u0105cy powy\u017csze punkty).<\/p>\n<p>Pomocny mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 tak\u017ce tekst Paw\u0142a Polaka:<br \/>\n\u201e<a title=\"Komputery_wyobraznia_i_filozofia\" href=\"http:\/\/polak.wdfiles.com\/local--files\/filozofia-informatyki\/Komputery_wyobraznia_i_filozofia.pdf\">Komputery, wyobra\u017ania i wsp\u00f3\u0142czesna filozofia przyrody<\/a>\u201d.<\/p>\n<p>Pawe\u0142 Stacewicz. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Osoby zagl\u0105daj\u0105ce do naszego blogu dowiaduj\u0105 si\u0119 na \u201edzie\u0144 dobry\u201d, \u017ce prowadzi si\u0119 w nim rozmowy o \u015bwiatopogl\u0105dzie informatycznym. C\u00f3\u017c to jednak znaczy? I czy \u00f3w informatyczny \u015bwiatopogl\u0105d istnieje poza umys\u0142ami redaguj\u0105cych blog pan\u00f3w? Innymi s\u0142owy: Czy stanowi on zjawisko &hellip; <a href=\"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=6729\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,20,8],"tags":[],"class_list":["post-6729","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii","category-filozofia-informatyki","category-informatyzm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6729","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6729"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6729\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12695,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6729\/revisions\/12695"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6729"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6729"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6729"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}