{"id":6748,"date":"2013-11-23T08:44:37","date_gmt":"2013-11-23T06:44:37","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.marciszewski.eu\/?p=6748"},"modified":"2025-09-23T03:56:47","modified_gmt":"2025-09-23T01:56:47","slug":"kurzweiler-i-klub-rzymski-plytkie-dogmatyzmy-jako-impuls-dla-glebszego-rozumienia-postepu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=6748","title":{"rendered":"Jak maj\u0105 si\u0119 do siebie wzajem <br> obliczanie i przetwarzanie informacji?"},"content":{"rendered":"<p>Niniejszy wpis podejmuje dyskusj\u0119 z kluczow\u0105 tez\u0105 ksi\u0105\u017cki dra Marcina Mi\u0142kowskiego &#8222;Explaining the Computational Mind&#8221; (the MIT Press 2013), do kt\u00f3rej odnosz\u0119 si\u0119 dalej skr\u00f3tem <strong>ECM<\/strong>, rzeczon\u0105 za\u015b tez\u0119 okre\u015blam skr\u00f3towo jako KRM &#8212; Kluczowa R\u00f3wnowa\u017cno\u015b\u0107 Mi\u0142kowskiego.<\/p>\n<p><strong>KRM.<\/strong>\u00a0 <em>Proponuj\u0119, \u017ceby poj\u0119cia przetwarzania informacji i obliczania traktowa\u0107 jako zamienne.\u00a0 Dzi\u0119ki temu wszelkie wypowiedzi dotycz\u0105ce przetwarzania informacji mo\u017cna b\u0119dzie przek\u0142ada\u0107 na precyzyjne terminy obliczeniowe.<\/em><\/p>\n<p>Jest to przek\u0142ad nast\u0119puj\u0105cego tekstu ko\u0144cz\u0105cego rozdzia\u0142 1 (str.24).<br \/>\n<span style=\"font-size: small;\">I propose that the notions of computation and information processing be<\/span> <span style=\"font-size: small;\">used interchangeably. This will allow us to translate all talk of<\/span> <span style=\"font-size: small;\">information processing into clear computational terms.<\/span><\/p>\n<p>Jako czytelnik ECM stara\u0142em si\u0119 t\u0119 tez\u0119 dobrze zrozumie\u0107, dostrzegaj\u0105c jej podstawow\u0105 w ksi\u0105\u017cce rol\u0119. Z tych pr\u00f3b zrozumienia zrodzi\u0142y si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce pytania, kt\u00f3re odr\u00f3\u017cniam numerami poprzedzanymi znakiem \u00a7.<\/p>\n<p><strong>\u00a71.\u00a0<\/strong> Czy zgodne jest z intencj\u0105 Autora rozumienie terminu &#8222;zamiennie&#8221; jako wskazuj\u0105cego na stosunek r\u00f3wnozakresowo\u015bci (a nie np.\u00a0 r\u00f3wnoznaczno\u015bci)?<\/p>\n<p><strong>\u00a72.1.\u00a0<\/strong>\u00a0 Je\u015bli tak, to sk\u0105d wiadomo, \u017ce te poj\u0119cia s\u0105 r\u00f3wnozakresowe? R\u00f3wnozakresowo\u015b\u0107 rozumiem tu w my\u015bl nast\u0119puj\u0105cej parafrazy propozycji KRM (gwiazdka wskazuje, \u017ce jest to parafraza).<\/p>\n<p><strong>KRM*.<em>\u00a0<\/em><em> x<\/em> jest procesem Przetwarzania INformacji (PIN)\u00a0<em> m<\/em> w informacj\u0119<em> n <\/em>wtedy<\/strong> <strong>i tylko, gdy <em>x<\/em> jest procesem OBLiczania (OBL) funkcji<em> n=f(m)<\/em>.<\/strong><\/p>\n<p>Widz\u0119 dwie mo\u017cliwe odpowiedzi (A,B) na pytanie, jak uzasadni\u0107 r\u00f3wnozakresowo\u015b\u0107.<\/p>\n<p><strong>(A)<\/strong> Przyjmuje si\u0119 KRM* jako postulat znaczeniowy.<br \/>\n<strong>(B)<\/strong> Dowodzi si\u0119 na podstawie okre\u015blonych za\u0142o\u017ce\u0144, \u017ce z ka\u017cdej ze stron r\u00f3wnowa\u017cno\u015bci KRM* wynika druga strona.<\/p>\n<p><strong>\u00a72.2.<\/strong>\u00a0 Czy parafraza KRM* oddaje intencje KRM?<\/p>\n<p><strong>\u00a72.3.\u00a0<\/strong> Poprawna jest odpowied\u017a A czy B?<\/p>\n<p><strong>\u00a72.4.\u00a0<\/strong> Je\u015bli A, to czy jest ten postulat definicj\u0105 sprawozdawcz\u0105, projektuj\u0105c\u0105 czy reguluj\u0105c\u0105?<\/p>\n<p><strong>\u00a72.5.<\/strong>\u00a0 Je\u015bli B, to z jakich za\u0142o\u017ce\u0144 wynika ka\u017cda z implikacji:<br \/>\n<em>PIN(x)=&gt;OBL(x)<\/em>\u00a0 oraz\u00a0 <em>OBL(x)=&gt;PIN(x)<\/em>?<\/p>\n<p><strong>\u00a73.1.\u00a0<\/strong> Zar\u00f3wno przy odpowiedzi A jak i B powstaje pytanie: w jakim sensie brany jest predykat OBL?\u00a0 Odr\u00f3\u017cnijmy nast\u0119puj\u0105ce znaczenia:<\/p>\n<p><strong>OB\/T<\/strong> <strong>(OBliczanie w sensie Turinga): obliczy\u0107 = znale\u017a\u0107 warto\u015b\u0107 funkcji obliczalnej w sensie Turinga 1936, czyli przez zastosowanie jakiego\u015b algorytmu.<\/strong><\/p>\n<p><strong>OB\/S<\/strong> <strong>(OBliczanie w sensie Szerszym):\u00a0 obliczy\u0107 = (a) znale\u017a\u0107 warto\u015b\u0107 funkcji obliczalnej lub (b) funkcji nieobliczalnej lub (c) wykaza\u0107, \u017ce r\u00f3wnanie wyra\u017caj\u0105ce dan\u0105 funkcj\u0119 nie ma rozwi\u0105zania.<\/strong><\/p>\n<p>Co si\u0119 tyczy punktu\u00a0<strong> b,<\/strong> Turing 1939\u00a0 (&#8222;Systems of Logic Based on Ordinals&#8221;) okre\u015bla\u0142 metaforycznie takie &#8222;obliczanie&#8221;\u00a0 jako czynno\u015b\u0107<em> wyroczni<\/em> (<em>oracle<\/em>); w zwyczajowym idiomie matematycznym m\u00f3wi si\u0119 w tym przypadku o post\u0119powaniu intuicyjnym. Jako osiagni\u0119cie wyroczni podawa\u0142 Turing przyk\u0142adowo rozumowanie prowadz\u0105ce do znalezienia liczby b\u0119d\u0105cej numerem zdania g\u00f6dlowskiego.<\/p>\n<p><span style=\"font-size: small;\">Jako inny znacz\u0105cy przyk\u0142ad post\u0119powania intuicyjnego poda\u0142bym Andrew Wilesa<\/span> <span style=\"font-size: small;\">s\u0142ynny dow\u00f3d Wielkiego Twierdzenia Fermata (1995), o kt\u00f3rym wiemy na pewno,<\/span> <span style=\"font-size: small;\">\u017ce ten 200-stronicowy tekst nie jest dowodem sformalizowanym, a wi\u0119c jest<\/span> <span style=\"font-size: small;\">obliczaniem w sensie szerszym &#8212; dopuszczaj\u0105cym post\u0119powanie, kt\u00f3re nie jest<\/span> <span style=\"font-size: small;\">algorytmiczne (mamy tu przypadek c z definicji OB\/S).\u00a0 Pozostaje spraw\u0105<\/span> <span style=\"font-size: small;\">otwart\u0105, czy problem Fermata jest rozstrzygalny na drodze algorytmicznej<\/span> <span style=\"font-size: small;\">(tj.\u00a0 w sensie OB\/T); to jest, czy da si\u0119 skonstruowa\u0107 program, kt\u00f3ry<\/span> <span style=\"font-size: small;\">umo\u017cliwi\u0142by komputerowi samodzielne (tj.\u00a0 bez wspomagania heurystykami)<\/span> <span style=\"font-size: small;\">wykonanie tego dowodu, poczynaj\u0105c od punktu, z kt\u00f3rego startowa\u0142 Wiles.<\/span><\/p>\n<p><strong>\u00a73.2.<\/strong>\u00a0 Czy przy takiej interpretacji OB\/S zgodne b\u0119dzie z intencj\u0105 Autora domniemywa\u0107, \u017ce w KTM* przyjmuje on szerokie poj\u0119cie obliczania (OB\/S)? Opiera\u0142bym to domniemanie na deklarowanym przez Autora <em>pluralistycznym<\/em> ujmowaniu kognitywistyki, przy czym \u00f3w pluralizm mie\u015bci w sobie <em>hiperkomptacjonizm<\/em> (por.str.49, gdzie dopuszcza si\u0119 <em>hyper-Turing functions<\/em>). Ten za\u015b polega (je\u015bli dobrze rozumiem) na uwzgl\u0119dnianiu funkcji nieobliczalnych jako jednego z mo\u017cliwych przedmiot\u00f3w poznania, mianowicie poznania intuicyjnego w matematyce.<\/p>\n<p><strong>\u00a74.\u00a0<\/strong> Nawet przy tak szerokim poj\u0119ciu obliczania, uto\u017csamienie go z wszelkim przetwarzaniem informacji zdaje si\u0119 napotyka\u0107 na kontrprzyk\u0142ady, kt\u00f3re s\u0105 mo\u017ce do uchylenia, ale pod warunkiem dodatkowych wyja\u015bnie\u0144.\u00a0 Wprawdzie przy rozumieniu szerokim mo\u017cemy zaliczy\u0107 do oblicze\u0144 takie procesy przetwarzania informacji, jak tw\u00f3rcze pomys\u0142y, nie maj\u0105ce wsparcia w \u017cadnym algorytmie. Wtedy, stwierdzaj\u0105c, \u017ce nie jest to obliczanie Turingowskie, mo\u017cna domniemywa\u0107, \u017ce mamy tu obliczanie jakiej\u015b &#8222;hyper-Turing function&#8221; (por.3.2 wy\u017cej).<\/p>\n<p>Jak jednak b\u0119dziemy kwalifikowa\u0107 np.\u00a0 marzenia senne? W potocznym rozumieniu s\u0105 to jakie\u015b przetworzenia informacji,\u00a0 gdy np.\u00a0 przechowane w pami\u0119ci realistyczne obrazy z minionego dnia przekszta\u0142caj\u0105 si\u0119 w jakie\u015b zwidy surrealistyczne.\u00a0 Jest to czy nie jest przekszta\u0142canie?\u00a0 Je\u015bli jest, a przy tym nie ma powodu, \u017ceby taki proces uzna\u0107 za obliczanie w jakimkolwiek sensie, to b\u0119dziemy mie\u0107 wyra\u017any kontrprzyk\u0142ad do KRM*.<\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie, mo\u017cna zdecydowa\u0107, \u017ce sny itp. procesy przekszta\u0142cania obraz\u00f3w i my\u015bli w wyniku przygodnych asocjacji (np.\u00a0 w lu\u017anej pogaw\u0119dce) nie nale\u017c\u0105 do kategorii &#8222;information processing, nawet je\u015bli przemawiaj\u0105 za tym nawyki j\u0119zyka potocznego.\u00a0 Wolno tak postanowi\u0107, o ile czyni si\u0119 to \u015bwiadomie i z odpowiedni\u0105 motywacj\u0105.<\/p>\n<p>Czy taka jest w\u0142a\u015bnie strategia Autora?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Niniejszy wpis podejmuje dyskusj\u0119 z kluczow\u0105 tez\u0105 ksi\u0105\u017cki dra Marcina Mi\u0142kowskiego &#8222;Explaining the Computational Mind&#8221; (the MIT Press 2013), do kt\u00f3rej odnosz\u0119 si\u0119 dalej skr\u00f3tem ECM, rzeczon\u0105 za\u015b tez\u0119 okre\u015blam skr\u00f3towo jako KRM &#8212; Kluczowa R\u00f3wnowa\u017cno\u015b\u0107 Mi\u0142kowskiego. KRM.\u00a0 Proponuj\u0119, \u017ceby &hellip; <a href=\"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=6748\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48,20,8],"tags":[],"class_list":["post-6748","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dialog-recenzyjny","category-filozofia-informatyki","category-informatyzm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6748","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6748"}],"version-history":[{"count":26,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6748\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12684,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6748\/revisions\/12684"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6748"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6748"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6748"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}