Po\u015bwi\u0119\u0107my chwil\u0119 uwagi wyst\u0105pieniu Bronis\u0142awa Komorowskiego w ramach <\/span> „Berliner Rede”,\u00a0<\/em> 17 czerwca 2011.\u00a0 <\/span>Nie sama data decyduje o jego aktualno\u015bci, ale fakt, \u017ce my\u015bli w nim zawarte s\u0105 podstaw\u0105 aktualnej strategii politycznej urz\u0119duj\u0105cego Prezydenta.\u00a0 Adresowana do audytorium niemieckiego, mowa ta dotyczy historycznego zwrotu w stosunkach polsko-niemieckich, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 mo\u017cliwy dzi\u0119ki odzyskaniu suwerenno\u015bci przez Polsk\u0119 i dokonaniu si\u0119 zjednoczenia Niemiec oraz, oczywi\u015bcie, dzi\u0119ki silnej woli politycznej obu stron.\u00a0 Rozwa\u017cmy nast\u0119puj\u0105cy fragment, szczeg\u00f3lnie donios\u0142y dla edukacji politycznej, zas\u0142uguj\u0105cy wi\u0119c na to,\u00a0 \u017ceby wzmocni\u0107 jego wymow\u0119 gloss\u0105 tre\u015bci historycznej.<\/p>\n Proces pojednania przy\u015bpieszy\u0142 gdy Polacy i Niemcy odzyskali prawo do samostanowienia.\u00a0 To jest warunek — pojednanie mo\u017ce si\u0119 dokonywa\u0107 w pe\u0142ni wtedy, gdy jest demokratyczne otoczenie.\u00a0 Wkr\u00f3tce po pokojowej rewolucji 12 listopada 1989 roku pierwszy polski niekomunistyczny premier Tadeusz Mazowiecki spotka\u0142 si\u0119 z kanclerzem Niemiec Helmutem Kohlem na mszy pojednania w Krzy\u017cowej.\u00a0 Przekazali sobie znak pokoju – symboliczny gest, kt\u00f3ry otworzy\u0142 nowy rozdzia\u0142 w stosunkach polsko-niemieckich.\u00a0 Jest to upami\u0119tnione w Krzy\u017cowej tak\u017ce przez drugi pomnik.\u00a0 Pomnik przypominaj\u0105cy istnienie i obalenie muru berli\u0144skiego.\u00a0 To drugie po niemiecko-francuskim pojednaniu najwa\u017cniejsze wydarzenie — pojednanie polsko-niemieckie — w najnowszej historii Europy otworzy\u0142o drog\u0119 do poszerzenia procesu jednoczenia Europy.\u00a0 <\/span>Nie ma bowiem integracji europejskiej bez pojednania narod\u00f3w.\u00a0 Takie jest polskie do\u015bwiadczenie, takie jest do\u015bwiadczenie niemieckie i wielu innych narod\u00f3w naszej Europy.<\/p><\/blockquote>\n Impulsem dla obecnych rozwa\u017ca\u0144 jest zdanie wyr\u00f3\u017cnione przeze mnie kolorem.\u00a0 \u017beby\u00a0 donios\u0142o\u015b\u0107 jego doceni\u0107, trzeba przebiec my\u015bl\u0105 przesz\u0142o tysi\u0105c lat historii, poczynaj\u0105c od Karola Wielkiego<\/p>\n 1.Tysi\u0105cletnia rywalizacja niemiecko-francuska Dzieje \u015bredniowiecznej Europy zosta\u0142y ukszta\u0142towane przez syntez\u0119 dw\u00f3ch idei: mesja\u0144skiej idei Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego,\u00a0 konstytuuj\u0105cej istot\u0119 chrze\u015bcija\u0144stwa, oraz \u017cywej pami\u0119ci o \u015bwietno\u015bci i pot\u0119dze\u00a0 upad\u0142ego cesarstwa zachodnio rzymskiego.\u00a0 Doskonale zdawa\u0142y si\u0119\u00a0 tu dope\u0142nia\u0107\u00a0 Pax Christi<\/em> i Pax Romana<\/em>. Idea\u0142 ewangeliczny mia\u0142 by\u0107 wprowadzany w \u017cycie realistycznie, a wi\u0119c gdy trzeba to ostrym jak rzymski mieczem.<\/p>\n W tym duchu dzia\u0142a\u0142 Karol Wielki przybrawszy tytu\u0142 Imperator Romanorum<\/em>, z my\u015bl\u0105 o przywr\u00f3cenie w Europie dawnej \u015bwietno\u015bci Rzymu. Tym razem pod egid\u0105 chrze\u015bcija\u0144stwa i w sojuszu z papiestwem. To pozwala\u0142o wierzy\u0107, i\u017c zamiar si\u0119 urzeczywistni – dla dobra ludzi doczesnego i wiecznego –\u00a0 z niezawodn\u0105 pomoc\u0105 Opatrzno\u015bci.<\/p>\n Gdy stworzone przez Karola rozleg\u0142e pa\u0144stwo rozpad\u0142o si\u0119 po jego \u015bmierci \u00a0\u00a0 na cz\u0119\u015bci wschodni\u0105 i zachodni\u0105,\u00a0 przez wieki nie by\u0142o w centrum Europy wa\u017cniejszego problemu, jak ten, kt\u00f3ra z owych cz\u0119\u015bci jest prawym dziedzicem imperium rzymskiego, a jej w\u0142adca rzymskim imperatorem. Wygra\u0142a strona wschodnia, niemiecka. przegra\u0142a zachodnia, francuska. Ta druga wi\u0119c nie ustawa\u0142a\u00a0 w pr\u00f3bach rewan\u017cu, a\u017c zwyci\u0119ski Napoleon — w tysi\u0105c lat po dacie koronacji Karola –wymusi\u0142 na niemieckim dziedzicu tytu\u0142u jego zrzeczenie si\u0119 na zawsze.<\/p>\n To jednak nie zako\u0144czy\u0142o zaci\u0119tej\u00a0 francusko-niemieckiej rywalizacji.\u00a0 Sko\u0144czy\u0142 si\u0119 tylko sztafa\u017c ideologiczny, silnie podbudowany frazeologi\u0105 religijn\u0105, bo\u00a0 to z woli Boga — potwierdzanej koronacjami przez papie\u017cy (Niemcy wymuszali je z regu\u0142y si\u0142\u0105)\u00a0 mia\u0142 w\u0142adca Rzeszy by\u0107 zwierzchnikiem ca\u0142ej chrze\u015bcija\u0144skiej Europy.\u00a0 Realnym nap\u0119dem wrogo\u015bci by\u0142y narastaj\u0105ce z wiekami rachunki krzywd wzajem sobie wystawiane przez oba narody. Ka\u017cda kl\u0119ska zadana jednemu i odczuwane po niej poni\u017cenie by\u0142y paliwem dla woli odwetu, a gdy ten si\u0119\u00a0 uda\u0142, wtedy po drugiej stronie powstawa\u0142a jeszcze silniejsza potrzeba odegrania si\u0119 na wrogu.<\/p>\n Ta z\u0142owroga cykliczno\u015b\u0107 pojawia si\u0119\u00a0 z zadziwiaj\u0105ca regularno\u015bci\u0105. Je\u015bli j\u0105 obserwowa\u0107 od czas\u00f3w Ludwika XIV, to mamy najpierw jego wielk\u0105 inwazj\u0119 na Rzesz\u0119 i Niderlandy, kt\u00f3r\u0105 odparto po zaci\u0119tych walkach\u00a0 z waln\u0105 pomoc\u0105 posi\u0142k\u00f3w angielskich. W sto lat potem, z rewan\u017cem za tamt\u0105 przegran\u0105 wyprawia si\u0119 pe\u0142na zapa\u0142u rewolucyjna armia francuska. Jej podboje z pora\u017caj\u0105c\u0105 skuteczno\u015bci\u0105 kontynuuje Napoleon, gromi\u0105c na kolejnych polach bitew Prusak\u00f3w i Austriak\u00f3w. Ci z rosyjsk\u0105 pomoc\u0105 bior\u0105 rewan\u017c pod Lipskiem, a potem, jeszcze wsparci przez Angli\u0119 — pod Waterloo.<\/p>\n Kiedy za Napoleona III Francja zn\u00f3w si\u0119 ubiera w splendor cesarstwa,\u00a0 uros\u0142e w si\u0142\u0119 Prusy daj\u0105 do zrozumienia, kto si\u0119 bardziej w Europie\u00a0 liczy, docieraj\u0105c zbrojnym zagonem do Pary\u017ca.\u00a0 Francuzom tak si\u0119 marzy pomszczenie tamtej kl\u0119ski, \u017ce z niesamowitym entuzjazmem oddzia\u0142y francuskie wyrusz\u0105 na wojn\u0119 roku 1914. \u00a0 Wojn\u0119 Francja wygrywa, ale powod\u00f3w do dumy jest o tyle mniej, \u017ce si\u0119 nie obesz\u0142o bez\u00a0 militarnej pomocy Ameryki, a straty ludzkie s\u0105 tak straszliwe, \u017ce pozostaje po nich trauma jak po kl\u0119sce.\u00a0 Nie ga\u015bnie wi\u0119c wola odwetu i realizuje si\u0119\u00a0 w karnym na\u0142o\u017ceniu na Niemcy kolosalnych ci\u0119\u017car\u00f3w ekonomicznych,\u00a0 kt\u00f3re do cna rujnuj\u0105 i tak ju\u017c zdewastowan\u0105 przez wojn\u0119 gospodark\u0119. Maj\u0105 wi\u0119c Niemcy drugi pow\u00f3d do odwetu, pr\u00f3cz gorzkiego do\u015bwiadczenia \u00a0 kl\u0119ski militarnej, co stwarza wymarzony grunt dla puczu Hitlera i jego odwetowej agitacji.<\/p>\n W drugiej wojnie \u015bwiatowej zwyci\u0119ska w jej pocz\u0105tkach Trzecia Rzesza bierze rewan\u017c, upokarzaj\u0105c pokonanego wroga\u00a0 nie tylko przez okupacj\u0119. Tak\u017ce przez symboliczny akt podpisania kapitulacji dok\u0142adnie w tym samy miejscu,\u00a0 nawet w tym samym pomieszczeniu, w kt\u00f3rym sztab niemiecki kapitulowa\u0142 w roku 1918.<\/p>\n 2.\u00a0 Historyczny zwrot i jego motywacja humanistyczno-chrze\u015bcija\u0144ska<\/strong><\/p>\n Wnioskuj\u0105c z tysi\u0105cletniej praktyki, nale\u017ca\u0142o oczekiwa\u0107, \u017ce\u00a0 tym razem Francuzi, do\u0142\u0105czywszy mimo pocz\u0105tkowej kl\u0119ski do grona zwyci\u0119zc\u00f3w,\u00a0 motywowani wi\u0119c do odwetu podw\u00f3jnie, przez pierwotne upokorzenie i p\u00f3\u017aniejsz\u0105 si\u0142\u0119, b\u0119d\u0105 nieodparcie prze\u0107 do likwidacji Niemiec jako si\u0142y politycznej w Europie. Nareszcie, po tysi\u0105cu lat zmaga\u0144 na tej arenie!<\/p>\n Dlaczego sta\u0142o si\u0119 tak bardzo inaczej? Dlaczego Francja tak walnie si\u0119 przyczyni\u0142a do odrodzenia si\u0142y politycznej Niemiec? Nie tylko ona by\u0142a tego procesu aktorem,\u00a0 wybuch zimnej wojny z ZSRR sk\u0142ania\u0142 tak\u017ce mocarstwa anglosaskie do liczenia na gospodarczy i militarny wk\u0142ad Niemiec w zapobie\u017cenie sowieckiej agresji, a to poci\u0105ga\u0142o odzyskanie przez nie suwerenno\u015bci. Ale pe\u0142ny sukces tych plan\u00f3w by\u0142by nierealny, gdyby nadal p\u0142on\u0105\u0142 konflikt francusko-niemiecki.<\/p>\n Jakim sposobem\u00a0 tak skutecznie zosta\u0142 wygaszony? Sta\u0142a si\u0119 rzecz zaskakuj\u0105ca dla znawc\u00f3w europejskiej historii.\u00a0 Oto doktryna chrze\u015bcija\u0144ska, kt\u00f3ra przez wieki by\u0142a \u017ar\u00f3d\u0142em podzia\u0142\u00f3w, zarzewiem wojen i czystek\u00a0 religijnych, natchn\u0119\u0142a kilku francuskich i niemieckich m\u0119\u017c\u00f3w stanu do przebaczenia, pojednania i sojuszu. Zgodnie z duchem ewangelii, ale wbrew permanentnej praktyce spo\u0142eczno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skich, wbrew polityce wielce chrze\u015bcija\u0144skiego\u00a0 Ludwika XIV i kardyna\u0142a Richelieu, wbrew te\u017c polityce arcychrze\u015bcija\u0144skich cesarzy Rzeszy Niemieckiej. Tote\u017c szukaj\u0105c tytu\u0142u dla tego odcinka,\u00a0\u00a0 zmodyfikowa\u0142em przydawk\u0119 „chrze\u015bcija\u0144ska” s\u0142owem „humanistyczno”, dla odr\u00f3\u017cnienia tej tw\u00f3rczej wersji chrze\u015bcija\u0144stwa od jego wersji destruktywnej.<\/p>\n Jest to fenomen tak zdumiewaj\u0105cy i zarazem tak z\u0142o\u017cony, \u017ce aby zda\u0107 ze\u0144 spraw\u0119 i przeprowadzi\u0107 owocn\u0105 na jego temat refleksj\u0119, trzeba by osobnej opowie\u015bci.\u00a0 Tu niech wystarczy przypomnienie, \u017ce z tej humanistyczno-chrze\u015bcija\u0144skiej idei,\u00a0 fortunnie zespolonej z pragmatyzmem polityczno-ekonomicznym, zrodzi\u0142 si\u0119 byt polityczny, kt\u00f3ry po kilku transformacjach sta\u0142 si\u0119 dzisiejsz\u0105 Uni\u0105 Europejsk\u0105 (wchodz\u0105ce tu w gr\u0119 szczeg\u00f3\u0142y znale\u017a\u0107 mo\u017cna w Wikipedii, artyku\u0142 „Ojcowie integracji europejskiej”). <\/a> Tak wi\u0119c pojednanie francusko-niemieckie po drugiej wojnie \u015bwiatowej, cho\u0107 nie jest ca\u0142ym fundamentem UE, jest wmurowanym jakby w ten fundament kamieniem w\u0119gielnym.<\/p>\n 3. Jak si\u0119 rysuje na tym tle Pytaniem tym nawi\u0105zuj\u0119 do cytowanej na wst\u0119pie wypowiedzi\u00a0 Bronis\u0142awa Komorowskiego.\u00a0 Przytocz\u0119 j\u0105 jeszcze raz. „To drugie po niemiecko-francuskim pojednaniu najwa\u017cniejsze wydarzenie — pojednanie polsko-niemieckie — w najnowszej historii Europy otworzy\u0142o drog\u0119 do poszerzenia procesu jednoczenia Europy”.<\/span><\/p>\n Trudno jest robi\u0107 ranking wa\u017cno\u015bci historycznych\u00a0 zdarze\u0144. Pewne\u00a0 jest, \u017ce pojednanie polsko-niemieckie nale\u017cy do zdarze\u0144 donios\u0142ych w powojennych dziejach Europy. Na ile mamy tu analogi\u0119 do wa\u017cno\u015bci pojednania Francuz\u00f3w i Niemc\u00f3w?\u00a0 Niew\u0105tpliwa\u00a0 analogia jest w tym, \u017ce\u00a0 jedno i drugie pojednanie ko\u0144czy konflikty wynikaj\u0105ce z roszcze\u0144 terytorialnych i z pami\u0119ci krzywd.\u00a0 Mia\u0142a te\u017c pewne znaczenie, podobnie jak w przypadku francusko-niemieckim, chrze\u015bcija\u0144ska idea wybaczania krzywd, kt\u00f3ra si\u0119 pojawi\u0142a w kontaktach mi\u0119dzy ko\u015bcio\u0142ami Polski i Niemiec.<\/p>\n I jeszcze aspekt europejski.\u00a0 Zbli\u017cenie polsko-niemieckie,\u00a0 cho\u0107 nie nie tak fundamentalne dla zjednoczenia Europy,\u00a0 jak w przypadku francuskim, by\u0142o jednak do tego celu konieczne. Wiadomo, \u017ce czasem bez jednego, drobnego nawet,\u00a0 elementu mechanizm nie zaskoczy; o takim\u00a0 elemencie powiemy, \u017ce jest nieodzowny, cho\u0107by nie by\u0142 podstawowy.\u00a0 Ta konstatacja wprowadza nas w nowy\u00a0 temat: na czym owa nieodzowno\u015b\u0107 polega? A za nim idzie kolejna kwestia: co r\u00f3\u017cni przypadek polski od francuskiego? I jakie z tych r\u00f3\u017cnic p\u0142yn\u0105 wnioski dla obecnych i przysz\u0142ych relacji Polski z Niemcami, innych przecie\u017c ni\u017c stosunki francusko-niemieckie?\u00a0 To temat do osobnego zastanowienia w swoim czasie. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Po\u015bwi\u0119\u0107my chwil\u0119 uwagi wyst\u0105pieniu Bronis\u0142awa Komorowskiego w ramach „Berliner Rede”,\u00a0 17 czerwca 2011.\u00a0 Nie sama data decyduje o jego aktualno\u015bci, ale fakt, \u017ce my\u015bli w nim zawarte s\u0105 podstaw\u0105 aktualnej strategii politycznej urz\u0119duj\u0105cego Prezydenta.\u00a0 Adresowana do audytorium niemieckiego, mowa ta … Czytaj dalej
\njako dominanta dziej\u00f3w Europy<\/strong><\/p>\n
\neuropejski aspekt pojednania polsko-niemieckiego?<\/strong><\/p>\n