Niniejszy wpis ma charakter prowizoryczny. Zdecydowa\u0142em si\u0119 go jednak umie\u015bci\u0107 ze wzgl\u0119du na jutrzejsz\u0105 prezentacj\u0119 i blogu, i \u015bwiatopogl\u0105du informatycznego na zebraniu w PW.<\/p>\n
Wpis ten stanowi kontynuacj\u0119\u00a0 ju\u017c dyskutowanej pierwszej cz\u0119\u015bci cyklu „O \u015bwiatopogl\u0105dzie informatycznym”. Mia\u0142em zamiar zebra\u0107 w nim wszystkie wa\u017cniejsze tezy \u015aPI, „nabudowane” na pewnych podstawowych (wywiedzonych z informatyki) poj\u0119ciach. Na razie jednak uda\u0142o mi si\u0119 opracowa\u0107 tylko cz\u0119\u015b\u0107 poj\u0119ciow\u0105, dotycz\u0105c\u0105 tez o umy\u015ble i jego informatycznych modelach.<\/p>\n
Oto g\u0142\u00f3wne punkty tekstu, kt\u00f3rego ca\u0142o\u015b\u0107 mo\u017cna przeczyta\u0107 tutaj<\/a>. *****<\/span><\/p>\n POJ\u0118CIA I WYBRANE TEZY<\/strong><\/span><\/p>\n 1. <\/b>Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 poj\u0119\u0107 opisuj\u0105cych \u015bwiatopogl\u0105d informatyczny (\u015aPI) wywodzi si\u0119 z informatyki teoretycznej<\/i>, w ramach kt\u00f3rej definiuje si\u0119 je \u015bci\u015ble, w odniesieniu do konstrukcji matematyczno-in\u017cynierskich (jak maszyna Turinga). Specyfika \u015aPI polega jednak na maksymalnie szerokiej interpretacji tych\u017ce poj\u0119\u0107 (np. w odniesieniu do umys\u0142u rozumianego jako system do przetwarzania informacji).<\/span><\/p>\n 2.<\/b> Najwa\u017cniejsze poj\u0119cia informatyczne<\/i>, kt\u00f3re le\u017c\u0105 u podstaw \u015aPI, s\u0105 powi\u0105zane ze sob\u0105 siatk\u0105 nast\u0119puj\u0105cych znacze\u0144:<\/span><\/p>\n a.<\/b> System informatyczny<\/i> jest pewnym automatem<\/i>, kt\u00f3ry przetwarza dane<\/i> w spos\u00f3b algorytmiczny<\/i> (czyli zaprogramowany).<\/span><\/p>\n b.<\/b> Dane<\/i> s\u0105 to informacje zakodowane<\/i> w spos\u00f3b adekwatny do mo\u017cliwo\u015bci przetwarzaj\u0105cego je automatu<\/i> (np. cyfrowo lub analogowo).<\/span> c.<\/b> Informatyczne kody<\/i> maj\u0105 moc sprawcz\u0105<\/i>, co rozumie si\u0119 tak, \u017ce odpowiednie sekwencje symboli kodowych powoduj\u0105 (ze wzgl\u0119du na \u00a0konstrukcj\u0119 automatu) odpowiednie akcje automatu.<\/span> d.<\/b> Algorytm<\/i> jest to schemat operacji mo\u017cliwych do wykonania przez pewn\u0105 maszyn\u0119<\/i> informatyczn\u0105: d1) uniwersaln\u0105 maszyn\u0119 Turinga UMT (algorytm rozumiany w\u0105sko, cho\u0107 najbardziej precyzyjnie); d2) jak\u0105kolwiek maszyn\u0119 (algorytm rozumiany szerzej).<\/span><\/p>\n e.<\/b> Algorytmy \u2013 s\u0142u\u017c\u0105ce do rozwi\u0105zywania okre\u015blonych klas problem\u00f3w \u2013 maj\u0105 r\u00f3\u017cn\u0105 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107<\/i> (czasow\u0105 i pami\u0119ciow\u0105), kt\u00f3ra jest miar\u0105 ich efektywno\u015bci<\/i>. Cech\u0119 z\u0142o\u017cono\u015bci przypisuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c samym problemom: z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 problemu P jest to z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 najbardziej efektywnego (czyli najmniej z\u0142o\u017conego) spo\u015br\u00f3d wszystkich algorytm\u00f3w rozwi\u0105zuj\u0105cych problem P.<\/span><\/p>\n f.<\/b> Nawet w dziedzinie problem\u00f3w jasno okre\u015blonych (a tylko te s\u0105 domen\u0105 informatyki) istniej\u0105 problemy algorytmicznie nierozwi\u0105zywalne<\/i>:<\/span> g.<\/b> Zale\u017cnie od przyj\u0119tego modelu oblicze\u0144\/algorytmizacji<\/i> (np. turingowskiego lub innego) m\u00f3wi si\u0119 o r\u00f3\u017cnych rodzajach obliczalno\u015bci<\/i> (i nieobliczalno\u015bci). Problemy rozwi\u0105zywalne za pomoc\u0105 UMT nazywa si\u0119 t-obliczalnymi<\/i>, obliczalne za pomoc\u0105 innego rodzaju maszyn: nt-obliczalnymi<\/i>.<\/span><\/p>\n h.<\/b> Moc obliczeniowa<\/i> maszyny okre\u015blonego typu (np. cyfrowej; typ maszyny zale\u017cy od przypisanego jej modelu oblicze\u0144) jest to zakres\u00a0 rozwi\u0105zywalnych przez ni\u0105 problem\u00f3w<\/i>.<\/span><\/p>\n 3.<\/b> Typowa dla \u015aPI szeroka<\/i> interpretacja poj\u0119\u0107 technicznych (zob. 2a do 2h), prowadzi do r\u00f3\u017cnorodnych tez i pyta\u0144<\/i>, kt\u00f3re dotycz\u0105 umys\u0142u i \u015bwiata.<\/span> 4.<\/b> Zgodnie z kolejno\u015bci\u0105 za\u0142o\u017ce\u0144 wymienionych w punkcie 3 w centrum \u015aPI sytuuje si\u0119 zagadka ludzkiego umys\u0142u<\/i>, kt\u00f3ry z jednej strony przypomina sztuczne systemy do przetwarzania danych (komputery), a z drugiej strony, ma nad nimi poznawcz\u0105 (szerzej: \u017cyciow\u0105) przewag\u0119.<\/span><\/p>\n 5.<\/b> Z og\u00f3lno-naukowego punktu widzenia najlepszy wgl\u0105d w zagadk\u0119 umys\u0142u daje konstrukcja i analiza (naukowych) modeli umys\u0142u<\/i>.<\/span> 6. <\/b>Metodologiczna zaleta informatycznych modeli umys\u0142u polega na tym, \u017ce opisuj\u0105 one dobrze bardzo wa\u017cn\u0105, je\u015bli nie najwa\u017cniejsz\u0105, funkcj\u0119 umys\u0142u, jak\u0105 jest rozwi\u0105zywanie problem\u00f3w<\/i> (systemy informatyczne s\u0142u\u017c\u0105 w\u0142a\u015bnie rozwi\u0105zywaniu odpowiednio kodowanych problem\u00f3w).<\/span><\/p>\n 7. <\/b>Dzi\u0119ki konstrukcjom i modelom informatycznym uda\u0142o si\u0119 uzyska\u0107 precyzyjn\u0105 wiedz\u0119 o r\u00f3\u017cnych poziomach (klasach) z\u0142o\u017cono\u015bci problem\u00f3w<\/i>, przed kt\u00f3rym staje ludzki umys\u0142 (nierzadko wspomagany komputerem). Uda\u0142o si\u0119 tak\u017ce zidentyfikowa\u0107 problemy algorytmicznie nierozwi\u0105zywalne lub trudno-rozwi\u0105zywalne (zwane nieobliczalnymi; zob. pkt 2f).<\/span> 8.<\/b> Z perspektywy rozwa\u017ca\u0144 o z\u0142o\u017cono\u015bci problem\u00f3w staj\u0105 si\u0119 widoczne dwa, sprz\u0119\u017cone ze sob\u0105, zjawiska kulturowe: (a) z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 problem\u00f3w we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie ustawicznie ro\u015bnie; jednocze\u015bnie jednak (b) nieustannie wzrasta moc obliczeniowa system\u00f3w informatycznych (kt\u00f3re wspomagaj\u0105 ludzi w rozwi\u0105zywaniu tych\u017ce problem\u00f3w).<\/span><\/p>\n 9. <\/b>Rozumiej\u0105c i\/lub modeluj\u0105c umys\u0142 informatycznie, zak\u0142ada si\u0119 w spos\u00f3b konieczny, \u017ce wype\u0142niaj\u0105ce umys\u0142 informacje s\u0105 w okre\u015blony spos\u00f3b kodowane<\/i>. Przyjmuje si\u0119 zatem istnienie wewn\u0105trz-umys\u0142owego kodu<\/i> (WUK) \u2013 kt\u00f3ry podobnie jak kody dla maszyn informatycznych jest kodem steruj\u0105cym, a ponadto mo\u017ce zosta\u0107 (co najmniej w pewnym przybli\u017ceniu) odzwierciedlony w liczbach.<\/span><\/p>\n *****<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Niniejszy wpis ma charakter prowizoryczny. Zdecydowa\u0142em si\u0119 go jednak umie\u015bci\u0107 ze wzgl\u0119du na jutrzejsz\u0105 prezentacj\u0119 i blogu, i \u015bwiatopogl\u0105du informatycznego na zebraniu w PW. Wpis ten stanowi kontynuacj\u0119\u00a0 ju\u017c dyskutowanej pierwszej cz\u0119\u015bci cyklu „O \u015bwiatopogl\u0105dzie informatycznym”. Mia\u0142em zamiar zebra\u0107 w … Czytaj dalej
\n(Zar\u00f3wno niniejszy wpis, jak i sprz\u0119\u017cony z nim tekst, zostan\u0105 niebawem przeredagowane)<\/p>\n
\n Kr\u00f3cej: dane s\u0105 tworzywem<\/i> system\u00f3w informatycznych.<\/span><\/p>\n
\n Kr\u00f3cej: informatyczny kod jest kodem steruj\u0105cym<\/i>.<\/span><\/p>\n
\n f1) bezwzgl\u0119dnie<\/i> \u2013 gdy nie istnieje (w sensie obiektywnym) algorytm rozwi\u0105zuj\u0105cy wszystkie szczeg\u00f3lne przypadki danego problemu; lub<\/span>
\n f2) praktycznie<\/i> \u2013 gdy dla danego problemu nie istnieje algorytm o dostatecznie niskiej z\u0142o\u017cono\u015bci czasowej.<\/span>
\n Problemy nierozwi\u0105zywalne bezwzgl\u0119dnie nazywa si\u0119 nieobliczalnymi<\/i>.<\/span><\/p>\n
\n Staj\u0105 si\u0119 one sensowne (i zrozumia\u0142e) pod warunkiem, \u017ce za\u0142o\u017cymy wst\u0119pnie, i\u017c: (a) umys\u0142 stanowi pewien system do przetwarzania informacji, (b) pewne fragmenty \u015bwiata (lub nawet ca\u0142y \u015bwiat) maj\u0105 okre\u015blon\u0105 zawarto\u015b\u0107 informacyjn\u0105 \u2013\u00a0 warunkuj\u0105c\u0105\u00a0 ich struktur\u0119 i dzia\u0142anie.<\/span><\/p>\n
\n Z w\u0119\u017cszego, tj. informatycznego, punktu widzenia (kt\u00f3ry jest istot\u0105 \u015aPI) za najbardziej adekwatn\u0105 strategi\u0119 modelowania umys\u0142u uznaje si\u0119 strategi\u0119 informatyczn\u0105<\/i> \u2013\u00a0 zgodnie z ni\u0105 umys\u0142 modeluje si\u0119 jako taki czy inny system do przetwarzania danych (np. cyfrowy i logicystyczny zarazem).<\/span><\/p>\n
\n 7a.<\/b> Istnienie problem\u00f3w nieobliczalnych, a wi\u0119c istnienie formalnych ogranicze\u0144 technik informatycznych, mo\u017ce sk\u0142ania\u0107 do\u00a0 przyj\u0119cia tezy o ponadmaszynowej mocy ludzkiego umys\u0142u<\/i> \u2013 kt\u00f3ry potrafi ograniczenia takie pokonywa\u0107, a przynajmniej identyfikowa\u0107.<\/span><\/p>\n