{"id":8234,"date":"2015-04-04T10:22:42","date_gmt":"2015-04-04T08:22:42","guid":{"rendered":"http:\/\/marciszewski.eu\/?p=8234"},"modified":"2025-09-23T03:39:39","modified_gmt":"2025-09-23T01:39:39","slug":"sila-algorytmow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=8234","title":{"rendered":"Si\u0142a algorytm\u00f3w?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Obecny wpis utworzy\u0142em z intencj\u0105 wywo\u0142ania dyskusji w\u015br\u00f3d student\u00f3w PW (g\u0142\u00f3wnie informatyk\u00f3w i elektronik\u00f3w) na temat si\u0142y i ogranicze\u0144 algorytm\u00f3w. Do rozmowy zapraszam oczywi\u015bcie inne osoby, r\u00f3wnie\u017c sta\u0142ych bywalc\u00f3w blogu. Zach\u0119cam wst\u0119pnie do przeczytania kr\u00f3tkiego tekstu o algorytmach, kt\u00f3ry o\u015bwietli temat z szerszej perspektywy ni\u017c tylko programistyczna.<\/p>\n<p>Oto link do tekstu: <a title=\"Algorytmy.Uwagi_metodologiczne\" href=\"http:\/\/stac.calculemus.org\/pdf\/Algorytmy.Uwagi%20z pogranicza matematyki i metodologii nauk.pdf\">Algorytmy. Uwagi z pogranicza informatyki i metodologii nauk.<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zacznijmy od oczywistego faktu, \u017ce algorytmami zajmuj\u0105 si\u0119 przede wszystkim informatycy i to oni zapisuj\u0105 je najbardziej precyzyjnie (co wymusza niejako specyfika j\u0119zyk\u00f3w programowania oraz przysz\u0142a implementacja na okre\u015blonego typu maszynach).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mimo to proponuj\u0119 wykroczy\u0107 poza informatyk\u0119 i rozwa\u017cy\u0107 taki oto punkt widzenia, zgodnie z kt\u00f3rym algorytm jest pewn\u0105 sformalizowan\u0105, schematyczn\u0105 i mo\u017cliw\u0105 do zautomatyzowania <strong>metod\u0105 zdobywania wiedzy naukowej<\/strong>. (M\u00f3wi\u0105c pedantycznie \u201ejest opisem takiej metody\u201d, ale poniewa\u017c \u00f3w opis okre\u015bla precyzyjnie kolejne czynno\u015bci do wykonania, mo\u017cna go uto\u017csami\u0107 z metod\u0105).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Szeroko poj\u0119t\u0105 metod\u0119 algorytmiczn\u0105 stosuje zatem i matematyk \u2013 realizuj\u0105c precyzyjnie regu\u0142y pewnego rachunku (np. ca\u0142kowego), i chemik \u2013 syntetyzuj\u0105c zwi\u0105zki chemiczne zgodnie z regu\u0142ami swojej dyscypliny (s\u0105 tam np. precyzyjne wzory okre\u015blaj\u0105ce proporcje poszczeg\u00f3lnych sk\u0142adnik\u00f3w), i fizyk \u2013 wyznaczaj\u0105c przysz\u0142e stany uk\u0142ad\u00f3w fizycznych (np. uk\u0142ad\u00f3w planetarnych) na podstawie praw przyrody.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kontynuuj\u0105c dyskusj\u0119 rozpocz\u0119t\u0105 na zaj\u0119ciach, zastan\u00f3wmy si\u0119, jakie s\u0105 plusy i minusy powy\u017cszej metody. Nie ignorujmy oczywi\u015bcie pewnych ustale\u0144 samych informatyk\u00f3w.<\/p>\n<p>Na dobry pocz\u0105tek proponuj\u0119 rozwa\u017cy\u0107 taki oto zestaw plus\u00f3w:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1) <em>ekonomia poznawcza<\/em>: jeden uniwersalny schemat (algorytm w\u0142a\u015bnie) reprezentuje niesko\u0144czon\u0105 liczb\u0119 rozwi\u0105za\u0144 problem\u00f3w okre\u015blonego typu; rozwi\u0105zania te uzyskujemy, stosuj\u0105c algorytm do odpowiednich danych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2) <em>intersubiektywno\u015b\u0107 i powtarzalno\u015b\u0107<\/em>: ka\u017cda osoba\u00a0\u2013\u00a0 niezale\u017cnie od swoich osobistych pogl\u0105d\u00f3w, przyzwyczaje\u0144, nastroj\u00f3w etc\u00a0\u2013 stosuj\u0105c ten sam algorytm do tych samych danych, dojdzie do tego samego wyniku.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">3) <em>mo\u017cliwo\u015b\u0107 automatyzacji<\/em>: ka\u017cdy algorytm mo\u017cna zakodowa\u0107 w spos\u00f3b mo\u017cliwy do realizacji na niezawodnej i szybszej od cz\u0142owieka maszynie; uzyskujemy w ten spos\u00f3b istotne wzmocnienie naszych zdolno\u015bci poznawczych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">4) <em>wiedzo-tw\u00f3rczo\u015b\u0107<\/em>, kt\u00f3ra przejawia si\u0119 na dw\u00f3ch poziomach:<br \/>\na) ka\u017cde zastosowanie algorytmu do nowych danych skutkuje now\u0105 wiedz\u0105 (rozwi\u0105zaniem nowego problemu),<br \/>\nb) trafnie dobrany zbi\u00f3r algorytm\u00f3w u\u0142atwia penetracj\u0119 danej dziedziny na nowym jako\u015bciowo poziomie (na ni\u017cszym poziomie dokona\u0142a si\u0119 ju\u017c automatyzacja).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po stronie minus\u00f3w \u2013 w pewnym sensie symetrycznych wzgl\u0119dem wypunktowanych plus\u00f3w \u2013 proponuj\u0119 zapisa\u0107, co nast\u0119puje:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">5) <em>niepe\u0142no\u015b\u0107<\/em> (albo: niewystarczalno\u015b\u0107): z ustale\u0144 teoretyk\u00f3w\u00a0\u2013 zajmuj\u0105cych si\u0119 teori\u0105 oblicze\u0144\u00a0\u2013 wynika, \u017ce nawet w dziedzinie zagadnie\u0144 dobrze okre\u015blonych istniej\u0105 problemy algorytmicznie nierozwi\u0105zywalne (inaczej: nieobliczalne), np. problem stopu maszyny Turinga czy problem komiwoja\u017cera (jest on nierozwi\u0105zywalny praktycznie). Wydaje si\u0119 nadto, \u017ce niekt\u00f3rych zagadnie\u0144 w og\u00f3le nie da si\u0119 u\u015bci\u015bli\u0107 dla potrzeb algorytmicznego rozwi\u0105zania.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">6)\u00a0\u00a0 <em>mechaniczno\u015b\u0107<\/em>: realizacja algorytmu nie wymaga rozumienia \u2013 ani rozumienia rozwi\u0105zywanego problemu, ani istoty wykonywanych czynno\u015bci; ponadto, realizacja algorytmu mo\u017ce przebiega\u0107 bez udzia\u0142u \u015bwiadomo\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">7)\u00a0\u00a0 <em>nie-tw\u00f3rczo\u015b\u0107<\/em>: system dzia\u0142aj\u0105cy algorytmicznie jest odtw\u00f3rczy; realizuje skrupulatnie to, co zaplanowa\u0142 jego tw\u00f3rca.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Powy\u017csze punkty s\u0105 oczywi\u015bcie dyskusyjne, a niekt\u00f3re nawet przeciwstawne (np. z jednej strony wiedzo-tw\u00f3rczo\u015b\u0107, a z drugiej odtw\u00f3rczo\u015b\u0107).<br \/>\nMam nadziej\u0119, \u017ce formu\u0142a taka b\u0119dzie sprzyja\u0107 o\u017cywionej wymianie zda\u0144\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Obecny wpis utworzy\u0142em z intencj\u0105 wywo\u0142ania dyskusji w\u015br\u00f3d student\u00f3w PW (g\u0142\u00f3wnie informatyk\u00f3w i elektronik\u00f3w) na temat si\u0142y i ogranicze\u0144 algorytm\u00f3w. Do rozmowy zapraszam oczywi\u015bcie inne osoby, r\u00f3wnie\u017c sta\u0142ych bywalc\u00f3w blogu. Zach\u0119cam wst\u0119pnie do przeczytania kr\u00f3tkiego tekstu o algorytmach, kt\u00f3ry o\u015bwietli &hellip; <a href=\"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=8234\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,46,20,50,8],"tags":[],"class_list":["post-8234","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii","category-dydaktyka","category-filozofia-informatyki","category-logika","category-informatyzm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8234","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8234"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8234\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12634,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8234\/revisions\/12634"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8234"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8234"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8234"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}