{"id":8365,"date":"2015-11-21T21:05:28","date_gmt":"2015-11-21T19:05:28","guid":{"rendered":"http:\/\/marciszewski.eu\/?p=8365"},"modified":"2025-09-23T03:28:40","modified_gmt":"2025-09-23T01:28:40","slug":"analogowosc-analogicznosc-ciaglosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=8365","title":{"rendered":"Analogowo\u015b\u0107, analogiczno\u015b\u0107, ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"<p>Obecny wpis jest pomy\u015blany jako kr\u00f3tkie wprowadzenie do tematu nast\u0119pnego seminarium na PW, kt\u00f3re b\u0119dzie po\u015bwi\u0119cone urz\u0105dzeniom\/komputerom analogowym (w odr\u00f3\u017cnieniu od cyfrowych).<\/p>\n<p>W ramach tego wprowadzenia chcia\u0142bym:<\/p>\n<p>1) po pierwsze, przypomnie\u0107 slajdy z poprzedniego posiedzenia seminaryjnego pt. <a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/stac.calculemus.org\/pdf\/Analogowo\u015b\u0107_i_cyfrowo\u015b\u0107_na_semin_22_10_15.pdf\">Cyfrowo\u015b\u0107 i analogowo\u015b\u0107<\/a> (by je obejrze\u0107, prosz\u0119 klikn\u0105\u0107 w link obok),<\/p>\n<p>2) po drugie, poczyni\u0107 pewne dopowiedzenie do wspomnianych wy\u017cej slajd\u00f3w, kt\u00f3re dotyczy wieloznaczno\u015bci terminu <em>analogowo\u015b\u0107<\/em> (i termin\u00f3w pochodnych, jak: <em>obliczenia analogowe<\/em> czy <em>maszyny\/komputery analogowe<\/em>).<\/p>\n<p>Rozwijaj\u0105c punkt 2) skupi\u0119 si\u0119 na pewnych technikach (metodach) rozwi\u0105zywania problem\u00f3w, kt\u00f3re z punktu widzenia ich informatycznej (szerzej: sztucznej) realizacji mo\u017cna rozumie\u0107 jako techniki przetwarzania danych (a nie tylko: zapisu czy transmisji).<\/p>\n<p>Po\u015br\u00f3d og\u00f3\u0142u wspomnianych wy\u017cej technik wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 grup\u0119 <strong>technik analogowych<\/strong>, czyli takich, kt\u00f3rych cech\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105 jest analogowo\u015b\u0107.<br \/>\nJak jednak rozumie si\u0119 ow\u0105 analogowo\u015b\u0107? Na jeden spos\u00f3b czy kilka?<br \/>\nOt\u00f3\u017c wydaje mi si\u0119, \u017ce m\u00f3wi\u0105c og\u00f3lnie o technikach analogowych, ma si\u0119 na my\u015bli co najmniej trzy ich rodzaje (kt\u00f3re dopiero po bli\u017cszym zbadaniu mog\u0105, pod pewnymi warunkami, zosta\u0107 uznane za podobne).<\/p>\n<p>S\u0105 to:<\/p>\n<p>a) <strong>analogowe techniki nieobliczeniowe<\/strong> \u2013 oparte na bezpo\u015brednim modelowaniu\/symulowaniu badanego zjawiska fizycznego Z przez bardzo podobne, cho\u0107 \u0142atwiej obserwowalne, zjawisko ZP. Zjawisko ZP mo\u017cna nazwa\u0107 <em>analogonem<\/em> (inaczej: modelem realnym lub fizycznym) zjawiska Z. Na przyk\u0142ad: gdy uk\u0142ad planetarny UP, modeluje si\u0119 za pomoc\u0105 analogicznego do\u0144 miniaturowego uk\u0142adu fizycznego UF, to pewne problemy dotycz\u0105ce UP rozwi\u0105zuje si\u0119 poprzez fizyczn\u0105 manipulacj\u0119 modelem UF i (realn\u0105) obserwacj\u0119 jego zachowania.<\/p>\n<p>b) <strong>analogowe techniki obliczeniowe<\/strong> \u2013 czyli takie metody rozwi\u0105zywania problem\u00f3w, kt\u00f3re wymagaj\u0105 wst\u0119pnego opisu danego problemu za pomoc\u0105 liczb (szerzej: obiekt\u00f3w matematycznych), a nast\u0119pnie wykonania odpowiednich operacji na tych liczbach (szerzej: obiektach matematycznych).<\/p>\n<p>Nazywaj\u0105c obliczenia realizowane w przypadku b) <em>analogowymi<\/em>, nie unikamy kolejnej dwuznaczno\u015bci, kt\u00f3ra polega na braku wskazania, o jaki typ oblicze\u0144 chodzi.<\/p>\n<p>Mo\u017cemy bowiem mie\u0107 na my\u015bli:<br \/>\nb1) <strong>obliczenia ci\u0105g\u0142e<\/strong> (w odr\u00f3\u017cnieniu od dyskretnych), niekoniecznie jednak analogiczne<br \/>\nalbo<br \/>\nb2) <strong>obliczenia naturalne i analogiczne<\/strong> zarazem (bez przes\u0105dzania o ich ci\u0105g\u0142o\u015bci)<\/p>\n<p>W przypadku b1) mamy do czynienia z dzia\u0142aniami na ci\u0105g\u0142ych wielko\u015bciach fizycznych (ich teoretycznym odpowiednikiem s\u0105 liczby rzeczywiste, ewentualnie: funkcje zmiennej rzeczywistej), kt\u00f3re daj\u0105 w wyniku inne ci\u0105g\u0142e wielko\u015bci fizyczne. Obliczenia tego typu definiuje si\u0119 w ramach r\u00f3\u017cnych modeli uniwersalnych komputer\u00f3w analogowych (np. GPAC czy BSS), kt\u00f3re maj\u0105 okre\u015blon\u0105 architektur\u0119 (np. obejmuj\u0105 integrator i wzmacniacz), a ponadto s\u0105 programowalne (program okre\u015bla odpowiedni\u0105 sekwencj\u0119 operacji podstawowych, przypisanych do odpowiednich element\u00f3w architektury). Do wykonania oblicze\u0144 jest zatem potrzebny kod.<br \/>\nCechami szczeg\u00f3lnymi oblicze\u0144 typu b1) s\u0105 zatem: <strong>ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107<\/strong> (gwarantowana na poziomie modelu teoretycznego) i <strong>fizyczno\u015b\u0107<\/strong> rozumiana w spos\u00f3b ci\u0105g\u0142y (przetwarzane wielko\u015bci fizyczne rozumie si\u0119 jako ci\u0105g\u0142e).<\/p>\n<p>W przypadku b2) z kolei mamy do czynienia z fizyczn\u0105 realizacj\u0105 oblicze\u0144 za pomoc\u0105 naturalnych proces\u00f3w fizycznych, kt\u00f3re s\u0105 odpowiednikami (analogonami) okre\u015blonych operacji matematycznych. Na przyk\u0142ad: je\u015bli obliczenie polega na rozwi\u0105zywaniu uk\u0142adu r\u00f3wna\u0144 liniowych, to z uk\u0142adem r\u00f3wna\u0144 mo\u017cna zwi\u0105za\u0107 wst\u0119pnie pewien uk\u0142ad cia\u0142 i wi\u0105\u017c\u0105cych je si\u0142, a procedur\u0119 rozwi\u0105zywania uk\u0142adu zaimplementowa\u0107 jako proces ustalania si\u0119 r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy cia\u0142ami po wcze\u015bniejszej zmianie ich konfiguracji.<br \/>\nObliczenia typu b2) realizuje si\u0119 zwykle za pomoc\u0105 wyspecjalizowanych urz\u0105dze\u0144 i maszyn analogowych (a nie komputer\u00f3w rozumianych jako uniwersalne maszyny analogowe). Maszyny takie dzia\u0142aj\u0105 na zasadzie analogii: ich wewn\u0119trzne operacje s\u0105 bowiem fizycznymi odpowiednikami (analogonami) przeprowadzanych oblicze\u0144 (np. operacji ca\u0142kowania czy r\u00f3\u017cniczkowania). Nie jest tu potrzebny \u017caden kod steruj\u0105cy sekwencj\u0105 oblicze\u0144, gdy\u017c urz\u0105dzenie realizuje bezpo\u015brednio konkretny typ obliczenia.<br \/>\nCechami szczeg\u00f3lnymi analogowych oblicze\u0144 typu b2) s\u0105 zatem: <strong>fizyczno\u015b\u0107 <\/strong>(dla danego typu oblicze\u0144 szuka si\u0119 realizuj\u0105cego go bezpo\u015brednio, nie za\u015b symbolicznie, procesu) oraz <strong>analogiczno\u015b\u0107<\/strong> (\u00f3w proces jest analogonem obliczenia). Obliczeniom tego typu mo\u017ce, ale nie musi, przys\u0142ugiwa\u0107 tak\u017ce cecha <strong>ci\u0105g\u0142o\u015bci<\/strong> \u2013 przys\u0142uguje ona pod warunkiem, \u017ce realizowane fizycznie obliczenia s\u0105 obliczeniami ci\u0105g\u0142ymi (jak np. r\u00f3\u017cniczkowanie i ca\u0142kowanie), a ponadto przetwarzane wielko\u015bci fizyczne s\u0105 faktycznie ci\u0105g\u0142e.<\/p>\n<p>Z powy\u017cszych zestawie\u0144 wy\u0142ania si\u0119 do\u015b\u0107 zaskakuj\u0105ca puenta.<\/p>\n<p>1) Cech\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 opisanych wy\u017cej technik analogowych, czyli cech\u0105 konstytutywn\u0105 analogowo\u015bci w najszerszym znaczeniu, jest nie analogiczno\u015b\u0107 (co m\u00f3g\u0142by sugerowa\u0107 przymiotnik \u201eanalogowe\u201d), a tak\u017ce nie ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 (co mog\u0142yby sugerowa\u0107 modele tzw. uniwersalnych oblicze\u0144 analogowych), lecz FIZYCZNO\u015a\u0106 (w odr\u00f3\u017cnieniu od w\u0142a\u015bciwej technikom cyfrowym: SYMBOLICZNO\u015aCI).<br \/>\n[Kwesti\u0119 t\u0119 dostrzeg\u0142 na ostatnim seminarium prof. Lubacz \u2013 za co mu bardzo dzi\u0119kuj\u0119]<\/p>\n<p>2) Drug\u0105 cech\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 technik analogowych (a przynajmniej tych, kt\u00f3re nazwali\u015bmy obliczeniowymi) jest CI\u0104G\u0141O\u015a\u0106. To jednak pod warunkiem, \u017ce ci\u0105g\u0142o\u015bci przewidzianej w teoretycznym modelu oblicze\u0144 (operacje na liczbach rzeczywistych) odpowiada faktyczna ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 przetwarzanych wielko\u015bci fizycznych (no\u015bnik\u00f3w danych).<\/p>\n<p>Tyle tytu\u0142em uzupe\u0142nienia slajd\u00f3w, kt\u00f3re zalinkowa\u0142em na pocz\u0105tku wpisu.<br \/>\nZ wielk\u0105 ciekawo\u015bci\u0105 czekam na ewentualne uwagi, a tak\u017ce referat Jarka przewidziany na najbli\u017cszy czwartek.<\/p>\n<p>Podejrzewam, \u017ce b\u0119dzie on dotyczy\u0142 oblicze\u0144 typu b2.<\/p>\n<p>Pozdrawiam wszystkich \u2013 Pawe\u0142 Stacewicz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Obecny wpis jest pomy\u015blany jako kr\u00f3tkie wprowadzenie do tematu nast\u0119pnego seminarium na PW, kt\u00f3re b\u0119dzie po\u015bwi\u0119cone urz\u0105dzeniom\/komputerom analogowym (w odr\u00f3\u017cnieniu od cyfrowych). W ramach tego wprowadzenia chcia\u0142bym: 1) po pierwsze, przypomnie\u0107 slajdy z poprzedniego posiedzenia seminaryjnego pt. Cyfrowo\u015b\u0107 i analogowo\u015b\u0107 &hellip; <a href=\"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=8365\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20,42,8],"tags":[],"class_list":["post-8365","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-filozofia-informatyki","category-filoz-nauki","category-informatyzm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8365","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8365"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8365\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12621,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8365\/revisions\/12621"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8365"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8365"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}