{"id":8578,"date":"2016-05-12T22:35:47","date_gmt":"2016-05-12T20:35:47","guid":{"rendered":"http:\/\/marciszewski.eu\/?p=8578"},"modified":"2025-09-23T03:25:50","modified_gmt":"2025-09-23T01:25:50","slug":"turing-czy-searle","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=8578","title":{"rendered":"Turing czy Searle?"},"content":{"rendered":"

Podczas kilku ostatnich zaj\u0119\u0107 na r\u00f3\u017cnych Wydzia\u0142ach PW (zob. spis przedmiot\u00f3w<\/a>) dyskutowali\u015bmy o hipotetycznym my\u015bleniu maszyn<\/strong>. Do\u015b\u0107 nawet za\u017carcie. Odnosili\u015bmy si\u0119 przy tym do klasycznych tekst\u00f3w Alana Turinga i Johna Searle\u2019a, kt\u00f3re zalinkowa\u0142em na ko\u0144cu wpisu. Wydaje mi si\u0119, \u017ce zawarte w tych tekstach\u00a0 argumenty s\u0105 wci\u0105\u017c warte komentowania.<\/p>\n

Cho\u0107 w tym roku studenci nie garn\u0105 si\u0119 zbytnio do naszego bloga, to akurat w ramach powy\u017cszego tematu zadeklarowali wst\u0119pnie ch\u0119\u0107 porozmawiania.
\nZaczynam zatem blogow\u0105 dyskusj\u0119, a czyni\u0119 to fikcyjnymi g\u0142osami dw\u00f3ch naszych bohater\u00f3w.<\/p>\n

*********<\/p>\n

Rozmow\u0119 zaczyna SEARLE<\/strong>:<\/p>\n

– Panie Alanie, skoro mamy rozmawia\u0107 o hipotetycznym my\u015bleniu maszyn, to niech Pan okre\u015bli na pocz\u0105tek, co to w og\u00f3le znaczy – wed\u0142ug Pana –\u00a0 \u201emy\u015ble\u0107\u201d. My\u015ble\u0107 oczywi\u015bcie przez du\u017ce \u201eM\u201d, a nie na przyk\u0142ad wtedy, gdy na co\u015b instynktownie reagujemy lub wykonujemy \u015blepo czyje\u015b rozkazy.<\/p>\n

TURING<\/strong> odpowiada:<\/p>\n

– Hmm\u2026 W\u0142a\u015bciwie, to nie wiadomo, c\u00f3\u017c to znaczy. Wiadomo jednak, \u017ce istotami, kt\u00f3re my\u015bl\u0105 przez najwi\u0119ksze \u201eM\u201d s\u0105 ludzie. Ludzie za\u015b u\u017cywaj\u0105 niezwykle wyrafinowanego j\u0119zyka<\/strong>, kt\u00f3ry ze wzgl\u0119du na sk\u0142adni\u0119, bogactwo odniesie\u0144, si\u0142\u0119 wyrazu etc\u2026 nie daje \u00a0si\u0119 por\u00f3wna\u0107 z j\u0119zykiem \u017cadnego innego gatunku.
\nMaszyna my\u015bl\u0105ca zatem powinna by\u0107 zdolna do u\u017cywania naszego j\u0119zyka. Je\u015bli podczas swobodnej rozmowy z maszyn\u0105, nie b\u0119d\u0119 potrafi\u0142 odr\u00f3\u017cni\u0107 jej od cz\u0142owieka, to b\u0119d\u0119 musia\u0142 uzna\u0107 j\u0105 za my\u015bl\u0105c\u0105.<\/p>\n

SEARLE<\/strong>:<\/p>\n

– Zaraz, zaraz\u2026 Do maszyn jeszcze dojdziemy. P\u00f3ki co jednak skupmy si\u0119 na ludziach. Pan powiada, \u017ce nie za bardzo wiadomo, co to znaczy \u201emy\u015ble\u0107\u201d. Ja na to odpowiadam, \u017ce \u201edobrze wiem, kiedy my\u015bl\u0119, to znaczy, kiedy ja my\u015bl\u0119\u201d.
\nMy\u015bl\u0119, gdy rozumiem<\/strong> (ewentualnie: usi\u0142uj\u0119 zrozumie\u0107) to co robi\u0119, lub to co m\u00f3wi\u0119.
\nGdy dzia\u0142am w spos\u00f3b instynktowny, nie my\u015bl\u0119; gdy powtarzam d\u017awi\u0119ki innych jak papuga, nie my\u015bl\u0119; gdy rozwi\u0105zuj\u0119 zadanie, wykonuj\u0105c mechanicznie pewien algorytm, nie my\u015bl\u0119\u2026
\nMy\u015ble\u0107 zatem to rozumie\u0107 <\/strong>(rozum mie\u0107, :-)), a rozumie\u0107 mo\u017cna tylko przy udziale \u015bwiadomo\u015bci. \u015awiadomo\u015b\u0107 czego\u015b jest zatem warunkiem koniecznym, cho\u0107 nie wystarczaj\u0105cym, my\u015blenia.<\/p>\n

TURING<\/strong>:<\/p>\n

Uua\u2026 Polecia\u0142 Pan teraz po ma\u015ble ma\u015blanym. My\u015ble\u0107 to znaczy rozumie\u0107 (lub usi\u0142owa\u0107 rozumie\u0107), a rozumie\u0107 to by\u0107 (co najmniej) \u015bwiadomym.\u00a0 Czy w og\u00f3le potrafi Pan wyja\u015bni\u0107, czym jest rozumienie i \u015bwiadomo\u015b\u0107<\/strong>?<\/p>\n

SEARLE<\/strong>:<\/p>\n

Nie polecia\u0142em po ma\u015ble ma\u015blanym, bo poda\u0142em przyk\u0142ady. Podejrzewam, \u017ce i Pan potrafi rozpozna\u0107 \u00a0sytuacje, w kt\u00f3rych dzia\u0142a Pan ze zrozumieniem, i sytuacje, w kt\u00f3rych \u017cadnego rozumienia nie ma. W pierwszych sytuacjach Pan my\u015bli (przez du\u017ce M), w drugich \u2013 nie.
\nDlatego te\u017c, je\u015bli mamy ocenia\u0107, czy maszyna my\u015bli, czy nie \u2013 to musimy wyobrazi\u0107\u00a0 sobie, \u017ce dzia\u0142amy tak jak ona i oceni\u0107 uczciwie, czy dzia\u0142amy wtedy ze zrozumieniem. Je\u015bli widzimy, \u017ce rozumienia nie ma (i by\u0107 nie musi), to nie wolno nam uzna\u0107 maszyny za my\u015bl\u0105c\u0105. \u00a0Tak w\u0142a\u015bnie stawiam spraw\u0119 w znanej Panu argumentacji chi\u0144skiego pokoju<\/strong>.<\/p>\n

TURING<\/strong>:<\/p>\n

Panie Johnie\u2026\u00a0 Ja uwa\u017cam jednak, \u017ce odwo\u0142ywanie si\u0119 do w\u0142asnej tylko wyobra\u017ani jest nieuczciwe. W gruncie rzeczy powiada Pan, \u017ce nie mo\u017ce sobie wyobrazi\u0107, i\u017c maszyna (jedn\u0105 z nich Pan w swoim chi\u0144skim eksperymencie na\u015bladuje) posi\u0105dzie \u015bwiadomo\u015b\u0107<\/strong>.
\nRozumiem, \u017ce trudno sobie wyobrazi\u0107, jak cz\u0142owiek (kt\u00f3ry ju\u017c posiada \u015bwiadomo\u015b\u0107), wykonuj\u0105c bez ustanku jakie\u015b dziwne komputerowe operacje niskiego poziomu (przeznaczone dla zupe\u0142nie innych ni\u017c cz\u0142owiek element\u00f3w), mo\u017ce wzmocni\u0107 swoj\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 lub zyska\u0107 jak\u0105\u015b now\u0105 warstw\u0119 \u015bwiadomo\u015bci.
\nProsz\u0119 jednak pomy\u015ble\u0107 o maszynie, kt\u00f3ra pocz\u0105tkowo \u015bwiadomo\u015bci nie ma, lecz realizuje pewien bardzo z\u0142o\u017cony program<\/strong>, kt\u00f3ry rozwijaj\u0105c si\u0119 w interakcji ze \u015brodowiskiem, \u00a0wytwarza jakie\u015b pierwociny \u015bwiadomo\u015bci.\u00a0 Pierwociny, kt\u00f3re stopniowo mog\u0105 przekszta\u0142ca\u0107 si\u0119 w \u015bwiadomo\u015b\u0107 g\u0142\u0119bok\u0105 i wieloaspektow\u0105. Wed\u0142ug mnie to ca\u0142kiem realna perspektywa.
\nInnymi s\u0142owy, ja przeciwnie do Pana jestem w stanie wyobrazi\u0107 sobie, \u017ce odpowiednia z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 programu<\/strong> \u2013 programu wchodz\u0105cego w interakcje z otoczeniem (czego Pan w chi\u0144skim pokoju nie dopuszcza) \u2013 mo\u017ce da\u0107 maszynie \u015bwiadomo\u015b\u0107.
\nInna sprawa, \u017ce wcale nie wiemy, czy o skuteczno\u015bci dzia\u0142a\u0144 jakiegokolwiek uk\u0142adu w \u015bwiecie decyduje \u015bwiadomo\u015b\u0107 (nam znana z introspekcji). W to jednak nie b\u0119d\u0119 wchodzi\u0142\u2026<\/p>\n

SEARLE<\/strong>:<\/p>\n

Przypu\u015b\u0107my na pr\u00f3b\u0119, \u017ce przyjmuj\u0119 Pa\u0144skie argumenty i godz\u0119 si\u0119 na mo\u017cno\u015b\u0107 zaistnienia \u015bwiadomo\u015bci wskutek odpowiednio wysokiej z\u0142o\u017cono\u015bci programu steruj\u0105cego systemem interaktywnym.
\nCo Pan jednak na to, \u017ce ludzie posiadaj\u0105 m\u00f3zgi<\/strong>, a m\u00f3zgi s\u0105 uk\u0142adami biologicznymi<\/strong>, z\u0142o\u017conymi z materii organicznej. Nawet je\u015bli m\u00f3zgi maj\u0105 jakie\u015b z\u0142o\u017cone oprogramowanie, to \u00f3w \u201eniematerialny\u201d software jest nierozerwalnie spleciony z biologicznym hardware. Biologicznym \u2013 powtarzam. Nie krzemowym, nie mechanicznym, nie jakim\u015b zupe\u0142nie dowolnym \u2013 lecz z\u0142o\u017conym z takich a takich substancji organicznych.
\nGdyby \u015bwiadomo\u015b\u0107 by\u0142a zale\u017cna od biologii m\u00f3zgu, to z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 m\u00f3zgowego oprogramowania nie wystarcza\u0142aby do jej zaistnienia\u2026<\/p>\n

Tutaj musimy przerwa\u0107 nasz fikcyjny dialog i poprosi\u0107 czytelnik\u00f3w o jego kontynuowanie w formie komentarzy<\/strong>.\u00a0 Kontynuacja mo\u017ce polega\u0107 zar\u00f3wno na ustosunkowywaniu si\u0119 do przedstawionych argument\u00f3w, jak i formu\u0142owaniu nowych.<\/p>\n

Gor\u0105co ZAPRASZAM\u2026<\/strong><\/p>\n

A oto linki do dw\u00f3ch tekst\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych:
\n\u2666\u00a0 Alan Turing<\/em>, „Maszyny licz\u0105ce a inteligencja”<\/a>.
\n\u2666\u00a0 John Searle<\/em>, „Czy maszyny mog\u0105 my\u015ble\u0107?”<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Podczas kilku ostatnich zaj\u0119\u0107 na r\u00f3\u017cnych Wydzia\u0142ach PW (zob. spis przedmiot\u00f3w) dyskutowali\u015bmy o hipotetycznym my\u015bleniu maszyn. Do\u015b\u0107 nawet za\u017carcie. Odnosili\u015bmy si\u0119 przy tym do klasycznych tekst\u00f3w Alana Turinga i Johna Searle\u2019a, kt\u00f3re zalinkowa\u0142em na ko\u0144cu wpisu. Wydaje mi si\u0119, \u017ce … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20,8],"tags":[],"class_list":["post-8578","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-filozofia-informatyki","category-informatyzm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8578","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8578"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8578\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12614,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8578\/revisions\/12614"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8578"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8578"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}