{"id":8663,"date":"2016-09-16T21:07:53","date_gmt":"2016-09-16T19:07:53","guid":{"rendered":"http:\/\/marciszewski.eu\/?p=8663"},"modified":"2025-09-23T03:22:35","modified_gmt":"2025-09-23T01:22:35","slug":"turingowskie-modele-umyslu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=8663","title":{"rendered":"Turingowskie modele umys\u0142u"},"content":{"rendered":"

W dniach 22-24 wrze\u015bnia br. odb\u0119dzie si\u0119 w Bia\u0142ymstoku XI Zjazd Polskiego Towarzystwa Kognitywistycznego, w ramach kt\u00f3rego wyg\u0142osz\u0119 referat pt. \u201eCzy turingowskie modele umys\u0142u s\u0105 jeszcze interesuj\u0105ce?<\/em>\u201d.\u00a0 Ju\u017c sam tytu\u0142 podpowiada, \u017ce b\u0119dzie to temat mocno powi\u0105zany z dyskusjami, kt\u00f3re wiedli\u015bmy na tym blogu, chocia\u017cby z dyskusj\u0105 nt. \u201eCo to znaczy, \u017ce umys\u0142 jest maszyn\u0105 Turinga?<\/a>\u201d.<\/p>\n

Poniewa\u017c do Zjazdu pozosta\u0142o kilka dni, a ja wci\u0105\u017c pracuj\u0119 nad tekstem i slajdami, chcia\u0142bym podda\u0107 pod rozwag\u0119 blogowicz\u00f3w kilka punkt\u00f3w przygotowanego wcze\u015bniej streszczenia.
\nBy\u0107 mo\u017ce sk\u0142oni\u0105 one kogo\u015b do wst\u0119pnej refleksji, kt\u00f3ra mnie z kolei zainspiruje.
\nB\u0119d\u0119 wdzi\u0119czny za ka\u017cde pytanie, dopowiedzenie, uwag\u0119 etc\u2026
\nDyskusj\u0119 b\u0119dziemy mogli kontynuowa\u0107 tak\u017ce po wyg\u0142oszeniu przeze mnie referatu.<\/p>\n

A oto wspomniany tekst streszczenia.<\/p>\n

Czy turingowskie modele umys\u0142u s\u0105 jeszcze interesuj\u0105ce?<\/strong><\/span><\/p>\n

1.<\/strong> \u00a0Mianem turingowskiego modelu umys\u0142u (TMU) okre\u015blam ka\u017cdy model informatyczny<\/em>, polegaj\u0105cy na przyr\u00f3wnaniu umys\u0142u<\/em> (a dok\u0142adniej: pewnego zbioru struktur i czynno\u015bci umys\u0142owych) do pewnego systemu informatycznego<\/em>, kt\u00f3ry \u00a0na odpowiednio niskim poziomie opisu jest r\u00f3wnowa\u017cny pewnej\u00a0 maszynie Turinga<\/em>.<\/span><\/p>\n

2.<\/strong>\u00a0 Chocia\u017c koncepcje konkretnych i uniwersalnych maszyn Turinga powsta\u0142y w 1-ej po\u0142owie XX wieku, to po dzi\u015b dzie\u0144 wyznaczaj\u0105 one teoretyczne standardy oblicze\u0144 cyfrowych<\/em> (realizowanych przez zdecydowan\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnych komputer\u00f3w). Ich stosunkowo proste za\u0142o\u017cenia pozwalaj\u0105 tak\u017ce okre\u015bli\u0107 nieprzekraczalne granice<\/em> technik cyfrowych (zwi\u0105zane z problemami cyfrowo nieobliczalnymi, jak np. problem r\u00f3wna\u0144 diofantycznych).<\/span><\/p>\n

3.<\/strong>\u00a0 Z punktu widzenia kognitywistyki modele TMU wydaj\u0105 si\u0119 interesuj\u0105ce z dw\u00f3ch przeciwstawnych powod\u00f3w.<\/span>
\n Po pierwsze, za ich pomoc\u0105, to znaczy nie neguj\u0105c \u017cadnej z cech konstytutywnych oblicze\u0144 turingowskich, daje si\u0119 opisywa\u0107 umys\u0142 na r\u00f3\u017cnych poziomach<\/em> i pod r\u00f3\u017cnymi, wci\u0105\u017c nowymi, wzgl\u0119dami<\/em>. Z faktem tym wsp\u00f3\u0142gra niezwykle bogactwo program\u00f3w komputerowych (niekiedy modeluj\u0105cych umys\u0142), kt\u00f3re s\u0105 turingowskie w tym sensie, i\u017c daje si\u0119 je prze\u0142o\u017cy\u0107 na programy uniwersalnej maszyny Turinga.<\/span>
\n Po drugie jednak, modele TMU stanowi\u0105 dobrze okre\u015blony teoretyczny punkt wyj\u015bcia do formu\u0142owania modeli alternatywnych<\/em>, osadzonych w teorii tzw. hiperoblicze\u0144<\/em> (tj. oblicze\u0144, kt\u00f3re z teoretycznego punktu widzenia pozwalaj\u0105 rozwi\u0105zywa\u0107 niekt\u00f3re problemy nieobliczalne dla maszyn Turinga).<\/span><\/p>\n

4.<\/strong>\u00a0 Modele alternatywne<\/em> wzgl\u0119dem TMU uzyskuje si\u0119 poprzez takie poszerzanie<\/em> modelu turingowskiego, kt\u00f3re polega na modyfikowaniu co najmniej jednej z jego kluczowych cech: a) dyskretno\u015bci<\/em> (cyfrowo\u015bci), b) sko\u0144czono\u015bci<\/em> (sko\u0144czona liczba operacji wykonywanych w sko\u0144czonym czasie), oraz b) determinizmu<\/em> (\u015bci\u015ble okre\u015blony schemat przetwarzania danych).<\/span>
\n Modyfikacja jednej z w\/w cech prowadzi odpowiednio do modelu: a\u2019) analogowego<\/em>, b\u2019) infinitystycznego<\/em>, c\u2019) niedeterministycznego<\/em> (modyfikacja wi\u0119kszej liczby cech do modeli mieszanych).<\/span><\/p>\n

5<\/strong>.\u00a0 Z uwagi na uzasadnione w\u0105tpliwo\u015bci co do praktycznej realizowalno\u015bci<\/em> (niekt\u00f3rych) hiperoblicze\u0144, a tak\u017ce wci\u0105\u017c nie rozpoznan\u0105 relacj\u0119 mi\u0119dzy obliczeniami cyfrowymi i hiperobliczeniami (czy te drugie s\u0105 praktycznie sprowadzalne do tych pierwszych?), modele TMU s\u0105 wci\u0105\u017c proponowane i analizowane.<\/span><\/p>\n

Pozdrawiam wszystkich \u2013 Pawe\u0142 Stacewicz.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W dniach 22-24 wrze\u015bnia br. odb\u0119dzie si\u0119 w Bia\u0142ymstoku XI Zjazd Polskiego Towarzystwa Kognitywistycznego, w ramach kt\u00f3rego wyg\u0142osz\u0119 referat pt. \u201eCzy turingowskie modele umys\u0142u s\u0105 jeszcze interesuj\u0105ce?\u201d.\u00a0 Ju\u017c sam tytu\u0142 podpowiada, \u017ce b\u0119dzie to temat mocno powi\u0105zany z dyskusjami, kt\u00f3re … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20,42,8],"tags":[],"class_list":["post-8663","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-filozofia-informatyki","category-filoz-nauki","category-informatyzm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8663","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8663"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8663\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12606,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8663\/revisions\/12606"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}