{"id":8745,"date":"2016-11-05T09:49:16","date_gmt":"2016-11-05T07:49:16","guid":{"rendered":"http:\/\/marciszewski.eu\/?p=8745"},"modified":"2025-09-23T03:21:47","modified_gmt":"2025-09-23T01:21:47","slug":"obliczenia-naturalne-i-quasi-naturalne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=8745","title":{"rendered":"Obliczenia naturalne i quasi-naturalne"},"content":{"rendered":"

Niniejszym wpisem chcia\u0142bym wywo\u0142a\u0107 dyskusj\u0119 nad zagadnieniem oblicze\u0144 naturalnych<\/strong>. Zagadnienie to sytuuje si\u0119 na pograniczu informatyki (badaj\u0105cej r\u00f3\u017cne modele i\/lub implementacje oblicze\u0144) oraz nauk przyrodniczych (badaj\u0105cych natur\u0119, w obr\u0119bie kt\u00f3rej zachodz\u0105 pewne procesy obliczeniowe).<\/p>\n

Nie jest to oczywi\u015bcie zagadnienie sztuczne ( :-)).
\nOd dobrych kilkunastu lat tocz\u0105 si\u0119 realne badania nad natural computing<\/em>, kt\u00f3rych dwoist\u0105 natur\u0119 streszcza nast\u0119puj\u0105ca uwaga specjalisty:
\n\u201eNatural computing has taught us to think \u2018naturally\u2019 about computation and also to think computationally about nature<\/em>\u201d
\n(L.N. de Castro 2007, przytaczam za przygotowanym do publikacji tekstem P. Polaka).<\/p>\n

———–<\/p>\n

Podstaw\u0105 naszej dyskusji proponuj\u0119 uczyni\u0107 tekst przegl\u0105dowy G. Rosenberga i L. Kari \u201eThe Many Facets of Natural Computing<\/em><\/a>\u201d, a tak\u017ce \u00a0moje robocze slajdy<\/a>, kt\u00f3re do tego tekstu cz\u0119\u015bciowo nawi\u0105zuj\u0105.<\/p>\n

Chcia\u0142bym si\u0119 skupi\u0107 na nast\u0119puj\u0105cych kwestiach (w kolejnych punktach zestawiam pytania g\u0142\u00f3wne, a pod nimi pytania sugeruj\u0105ce pewne kierunki odpowiedzi):<\/p>\n

1)<\/strong> \u00a0Czym s\u0105 w og\u00f3le obliczenia i obliczanie (ang. computing)?<\/em><\/p>\n

— \u00a0Czy mamy si\u0119 zgodzi\u0107, na to \u017ce:\u00a0 a) w sensie bardzo og\u00f3lnym \u201eoblicza\u0107\u201d to tyle co \u201eprzetwarza\u0107 dane (kody) za pomoc\u0105 pewnych dobrze okre\u015blonych regu\u0142\u201d, za\u015b b) w sensie bardzo szczeg\u00f3\u0142owym\u00a0 to tyle, co \u201erealizowa\u0107 operacje zgodne z pewnym \u015bci\u015ble okre\u015blonym, formalnym modelem oblicze\u0144 (jak uniwersalna maszyna Turinga)\u201d?<\/p>\n

2)<\/strong> \u00a0Czym s\u0105 obliczenia naturalne?<\/em><\/p>\n

— \u00a0Czy mo\u017ce nas zadowoli\u0107 taka oto tr\u00f3jznaczno\u015b\u0107: A) obliczenia sztuczne, lecz inspirowane obserwacj\u0105 natury, B) obliczenia sztuczne, lecz realizowane za pomoc\u0105 pochodz\u0105cych z natury no\u015bnik\u00f3w i\/lub proces\u00f3w, C) obliczenia wyst\u0119puj\u0105ce w naturze (czyli przyrodzie).<\/p>\n

— \u00a0Czy nie trafniej by\u0142oby nazwa\u0107 obliczenia typu A i B quasi-naturalnymi<\/em>, bo w gruncie rzeczy s\u0105 one sztuczne (projektowane przez ludzi), a ich zwi\u0105zek z natur\u0105 polega na stosowaniu zaczerpni\u0119tych z natury regu\u0142 (forma) i\/lub no\u015bnik\u00f3w (materia)?<\/p>\n

3)<\/strong> \u00a0Czy obliczenia naprawd\u0119 naturalne (typu C) naprawd\u0119 istniej\u0105, czy te\u017c to cz\u0142owiek opisuje odpowiadaj\u0105ce im procesy w kategoriach obliczeniowych?<\/em><\/p>\n

— \u00a0Czy mo\u017cemy w\u0105tpi\u0107 w to, \u017ce np. kod DNA jest pewn\u0105 paczk\u0105 danych, i \u017ce kody takie podlegaj\u0105 (w spos\u00f3b naturalny) pewnym rozpoznanym przez nas przekszta\u0142ceniom?<\/p>\n

—\u00a0 Czy za\u0142o\u017cenie o istnieniu oblicze\u0144 naprawd\u0119 naturalnych nie jest konieczne do tego, by m\u00f3c wytwarza\u0107 obliczania quasi-naturalne?<\/p>\n

4)<\/strong> \u00a0Czy ka\u017cdy proces w przyrodzie ma charakter obliczeniowy? Czy jego natura jest obliczeniowa?<\/em><\/p>\n

— \u00a0Czy nawet nie wierz\u0105c w Boga, mo\u017cemy zaakceptowa\u0107 domys\u0142 Leibniza, \u017ce \u201eCum Deus calculat, fit mundus<\/em>\u201d\u00a0\u00a0 (czyli: \u201eGdy B\u00f3g rachuje\/oblicza, staje si\u0119 \u015bwiat<\/em>\u201d)?<\/p>\n

5)<\/strong> \u00a0Czy dla skuteczno\u015bci projektowanych przez nas oblicze\u0144 quasi-naturalnych wystarczy odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do natury nieo\u017cywionej (uk\u0142ady fizyczne), czy te\u017c trzeba na\u015bladowa\u0107 lub wykorzystywa\u0107 natur\u0119 o\u017cywion\u0105 (uk\u0142ady co najmniej biologiczne)?<\/em><\/p>\n

— \u00a0Przyk\u0142adowo: czy mamy bardziej wierzy\u0107 w obliczenia kwantowe, czy bio-molekularne? (dwie wymienione kategorie nie wyczerpuj\u0105 oczywi\u015bcie dost\u0119pnej palety mo\u017cliwo\u015bci).<\/p>\n

Pozdrawiam wszystkich i zapraszam do dyskusji — Pawe\u0142 Stacewicz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Niniejszym wpisem chcia\u0142bym wywo\u0142a\u0107 dyskusj\u0119 nad zagadnieniem oblicze\u0144 naturalnych. Zagadnienie to sytuuje si\u0119 na pograniczu informatyki (badaj\u0105cej r\u00f3\u017cne modele i\/lub implementacje oblicze\u0144) oraz nauk przyrodniczych (badaj\u0105cych natur\u0119, w obr\u0119bie kt\u00f3rej zachodz\u0105 pewne procesy obliczeniowe). Nie jest to oczywi\u015bcie zagadnienie sztuczne … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20,42,8,49],"tags":[],"class_list":["post-8745","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-filozofia-informatyki","category-filoz-nauki","category-informatyzm","category-racjonalizm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8745","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8745"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8745\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12602,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8745\/revisions\/12602"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8745"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8745"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8745"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}