{"id":8898,"date":"2016-11-25T14:19:50","date_gmt":"2016-11-25T13:19:50","guid":{"rendered":"http:\/\/marciszewski.eu\/?p=8898"},"modified":"2025-09-23T03:20:41","modified_gmt":"2025-09-23T01:20:41","slug":"czy-warto-byc-racjonalista-a-nie-irracjonalista","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=8898","title":{"rendered":"Czy warto by\u0107 racjonalist\u0105 (a nie irracjonalist\u0105)?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Obecny wpis jest pomy\u015blany jako wst\u0119p do dyskusji na temat szeroko poj\u0119tego racjonalizmu &#8211; rozumianego po trosze filozoficznie, a po trosze jako postawa \u015bwiatopogl\u0105dowa. Racjonalizm uj\u0119ty szeroko przeciwstawia si\u0119 irracjonalizmowi &#8211; a wi\u0119c filozofii\/postawie, kt\u00f3ra docenia poznawcz\u0105 i \u017cyciow\u0105 war to\u015b\u0107 czynnik\u00f3w pozarozumowych (takich jak uczucia, emocje czy akty intuicji). Zwa\u017cywszy na utrwalony w naszej kulturze zwyczaj j\u0119zykowy, irracjonalizm wydaje si\u0119 by\u0107 w g\u0142\u0119bokiej defensywie. Wszak 'irracjonalny&#8217; (np. argument) to tyle co absurdalny, bezsensowny, wzi\u0119ty z sufitu, g\u0142upi. Dyskutuj\u0105c jednak, nie musimy si\u0119 przejmowa\u0107 tym powierzchownym znaczeniem. Si\u0119gnijmy raczej do bogatej tradycji filozoficznej, gdzie powa\u017cnych argument\u00f3w za irracjonalizmem (a przynajmniej pewnym irracjonalnym dope\u0142nieniem racjonalizmu) nie brakuje. Znajdziemy je na przyk\u0142ad u Pascala&#8230;<\/p>\n<p>Swoje argumenty &#8222;za&#8221; i &#8222;przeciw&#8221; racjonalizmowi nades\u0142ali studenci wydzia\u0142u WAiNS PW (kt\u00f3rzy w najbli\u017cszy czwartek b\u0119d\u0105 dyskutowa\u0107 na \u017cywo, w trakcie zaj\u0119\u0107 z przedmiotu &#8222;Nauka a \u015bwiatopogl\u0105d&#8221;).<\/p>\n<p>\u2666\u00a0\u00a0 Oto te<a href=\"http:\/\/stac.calculemus.org\/pdf\/Na\u015a-2016\/Racjonalizm-dyskusja-argumenty-student\u00f3w.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> ARGUMENTY<\/a> (dost\u0119pne w pliku pdf)<\/p>\n<p>W dyskusji mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 przydatne r\u00f3wnie\u017c:<\/p>\n<p>\u2666\u00a0\u00a0 Kr\u00f3tki <a href=\"http:\/\/stac.calculemus.org\/pdf\/Na\u015a-2016\/Ajdukiewicz-Racjonalizm-ZKF.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">fragment ksi\u0105\u017cki<\/a> polskiego filozofia i logika, Kazimierza Ajdukiewicza.<br \/>\n\u2666\u00a0\u00a0 Po\u015bwi\u0119cone racjonalizmowi <a href=\"http:\/\/stac.calculemus.org\/pdf\/Na\u015a-2016\/Racjonalizm.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">slajdy<\/a> z ostatniego wyk\u0142adu.<\/p>\n<p>Dyskusj\u0119 nasz\u0105 proponuj\u0119 ukierunkowa\u0107 na poszukiwanie &#8222;z\u0142otego \u015brodka&#8221;.<br \/>\nMianowicie: 1) <em>Co pozytywnego irracjonalizm mo\u017ce doda\u0107 do postawy racjonalnej<\/em>?<br \/>\nI na odwr\u00f3t: 2) <em>Czym racjonalizm mo\u017ce si\u0119 przys\u0142u\u017cy\u0107 postawie irracjonalnej<\/em>?<\/p>\n<p>Gor\u0105co zapraszam do debaty &#8212; Pawe\u0142 Stacewicz<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Obecny wpis jest pomy\u015blany jako wst\u0119p do dyskusji na temat szeroko poj\u0119tego racjonalizmu &#8211; rozumianego po trosze filozoficznie, a po trosze jako postawa \u015bwiatopogl\u0105dowa. Racjonalizm uj\u0119ty szeroko przeciwstawia si\u0119 irracjonalizmowi &#8211; a wi\u0119c filozofii\/postawie, kt\u00f3ra docenia poznawcz\u0105 i \u017cyciow\u0105 war &hellip; <a href=\"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=8898\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-8898","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dydaktyka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8898","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8898"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8898\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12598,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8898\/revisions\/12598"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8898"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8898"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8898"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}