{"id":9239,"date":"2017-04-24T13:39:29","date_gmt":"2017-04-24T11:39:29","guid":{"rendered":"http:\/\/marciszewski.eu\/?p=9239"},"modified":"2025-09-23T03:17:42","modified_gmt":"2025-09-23T01:17:42","slug":"nieskonczonosc-potencjalna-w-informatyce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=9239","title":{"rendered":"Niesko\u0144czono\u015b\u0107 potencjalna w informatyce"},"content":{"rendered":"

By\u0107 mo\u017ce znajd\u0105 si\u0119 w\u015br\u00f3d czytelnik\u00f3w bloga osoby ch\u0119tne do (kolejnej ju\u017c) dyskusji o niesko\u0144czono\u015bci w informatyce<\/strong>. Dobr\u0105 okazj\u0105 po temu jest tekst, kt\u00f3ry przygotowuj\u0119 obecnie do tomu podsumowuj\u0105cego prace V Konferencji pt.\u00a0 Filozofia Matematyki i Informatyki<\/a>.<\/p>\n

W tek\u015bcie podejmuj\u0119 zagadnienie niesko\u0144czono\u015bci potencjalnej (NP), rozr\u00f3\u017cniaj\u0105c przy tym dwa jej sposoby rozumienia:
\na<\/strong>) NP w sensie matematycznym<\/strong> \u2013 przeciwstawiona aktualnej, nie istniej\u0105ca jako ca\u0142o\u015b\u0107, okre\u015blona przez pewn\u0105 precyzyjn\u0105 regu\u0142\u0119 wyznaczania kolejnych, dowolnie wielu, wielko\u015bci pewnego typu (przyk\u0142adem: nieko\u0144cz\u0105cy si\u0119 ci\u0105g liczb nieparzystych); oraz
\nb<\/strong>) NP w sensie fizycznym<\/strong> \u2013 przeciwstawiona realnej, postulowana i badana w pewnej teorii, istniej\u0105ca w \u015bwiecie fizycznym na zasadzie matematycznie opracowanej hipotezy (przyk\u0142adem: niesko\u0144czona podzielno\u015b\u0107 materii).<\/p>\n

Wspomniany tekst nosi tytu\u0142 \u201eCzy informatykom musi wystarczy\u0107 niesko\u0144czono\u015b\u0107 potencjalna?<\/em>\u201d. Poniewa\u017c nie jest jeszcze opublikowany i b\u0119dzie dopiero przedmiotem recenzji, za podstaw\u0119 blogowej \u00a0dyskusji proponuj\u0119 przyj\u0105\u0107 slajdy z Konferencji<\/a>, a ponadto pewne kr\u00f3tkie \u2013 i polemicznie brzmi\u0105ce \u2013 fragmenty samego tekstu.<\/p>\n

Oto te fragmenty<\/strong>:<\/p>\n

1.<\/strong> [ze wst\u0119pu]<\/p>\n

\u201eTytu\u0142 niniejszego tekstu sugeruje, \u017ce w informatyce istnieje praktyka pos\u0142ugiwania si\u0119 obiektami niesko\u0144czonymi. Sugestia taka mo\u017ce zaskakiwa\u0107, poniewa\u017c systemy informatyczne kojarz\u0105 si\u0119 raczej z czym\u015b sko\u0144czonym, na przyk\u0142ad ze sko\u0144czonym zbiorem instrukcji programu komputerowego czy sko\u0144czon\u0105 liczb\u0105 element\u00f3w w uk\u0142adzie scalonym. Efekt zaskoczenia ma \u0142agodzi\u0107 ostatnie s\u0142owo tytu\u0142u, kt\u00f3re wyja\u015bnia, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesnych informatyk\u00f3w interesuje raczej niesko\u0144czono\u015b\u0107 \u201es\u0142aba\u201d, zwana potencjaln\u0105 (w opozycji do aktualnej czy urzeczywistnionej).<\/span>
\n By\u0107 mo\u017ce jednak \u00a0silniejsze odwo\u0142ania do struktur i proces\u00f3w niesko\u0144czonych s\u0105 w informatyce niezb\u0119dne\u2026 Tego tytu\u0142 nie wyklucza, co sygnalizuje wie\u0144cz\u0105cy go znak zapytania.<\/span>\u201d<\/p>\n

2.<\/strong> [z zako\u0144czenia]<\/p>\n

\u201eZgodnie z deklaracj\u0105 dan\u0105 na wst\u0119pie \u2013 \u017ce niniejszy tekst jest zaproszeniem do dyskusji \u2013 chcia\u0142bym go zako\u0144czy\u0107, przywo\u0142uj\u0105c fikcyjne g\u0142osy trzech informatyk\u00f3w, reprezentuj\u0105cych trzy sposoby podej\u015bcia do zagadnienia niesko\u0144czono\u015bci w informatyce. Ich wypowiedzi nale\u017cy potraktowa\u0107 jako wst\u0119pne odpowiedzi<\/em> na pytanie tytu\u0142owe artyku\u0142u.<\/span>
\n G\u0142os pierwszy nale\u017cy do informatyka-praktyka<\/em>, kt\u00f3ry widzi spraw\u0119 nast\u0119puj\u0105co: \u201eInformatyce nie jest potrzebna<\/em> \u017cadna, nawet najs\u0142absza, forma niesko\u0144czono\u015bci \u2013 ani potencjalna w sensie matematycznym, ani potencjalna w sensie fizycznym. Maszyny i programy zawsze b\u0119d\u0105 obiektami sko\u0144czonymi<\/em>, kt\u00f3re trzeba bada\u0107 i konstruowa\u0107 na spos\u00f3b in\u017cynierski, bez anga\u017cowania matematyczno-filozoficznej kategorii niesko\u0144czono\u015bci\u201d.<\/em><\/span>
\n Inny pogl\u0105d prezentuje drugi dyskutant, kt\u00f3rego mogliby\u015bmy nazwa\u0107\u00a0 teoretykiem-realist\u0105<\/em>: \u201e<\/em>Informatyka potrzebuje<\/em> matematycznej teorii niesko\u0144czono\u015bci (potencjalnej i aktualnej), poniewa\u017c teoria ta daje wgl\u0105d w ograniczenia<\/em> informatycznych technik. W szczeg\u00f3lno\u015bci: teoria liczb nieobliczalnych wyja\u015bnia, na czym polegaj\u0105 ograniczenia technik cyfrowych, modelowanych za pomoc\u0105 uniwersalnej maszyny Turinga\u201d.<\/span>
\n Jeszcze bardziej pro-niesko\u0144czono\u015bciowe nastawienie reprezentuje teoretyk-wizjoner<\/em>, kt\u00f3ry wyra\u017ca je tak: \u201eOpr\u00f3cz matematycznych teorii niesko\u0144czono\u015bci informatyce s\u0105 potrzebne<\/em> \u2013 niejako na zapas \u2013 pewne teorie przyrodnicze, postuluj\u0105ce istnienie niesko\u0144czono\u015bci w \u015bwiecie fizycznym. By\u0107 mo\u017ce bowiem w ju\u017c niedalekiej przysz\u0142o\u015bci uda si\u0119 obliczeniowo wykorzysta\u0107<\/em> niesko\u0144czone wielko\u015bci i procesy fizyczne\u201d.<\/span>
\n Wypada zadeklarowa\u0107 na koniec, \u017ce jako autor przedstawionego tekstu staj\u0119 po stronie teoretyka-realisty, kt\u00f3ry dodatkowo, z wielk\u0105 ciekawo\u015bci\u0105 i uwag\u0105, ws\u0142uchuje si\u0119 w g\u0142osy nie obawiaj\u0105cych si\u0119 niesko\u0144czono\u015bci wizjoner\u00f3w.<\/span>\u201d<\/p>\n

Gor\u0105co zapraszam do dyskusji,
\njeszcze raz linkuj\u0105c SLAJDY<\/a>\u2026
\nPawe\u0142 Stacewicz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

By\u0107 mo\u017ce znajd\u0105 si\u0119 w\u015br\u00f3d czytelnik\u00f3w bloga osoby ch\u0119tne do (kolejnej ju\u017c) dyskusji o niesko\u0144czono\u015bci w informatyce. Dobr\u0105 okazj\u0105 po temu jest tekst, kt\u00f3ry przygotowuj\u0119 obecnie do tomu podsumowuj\u0105cego prace V Konferencji pt.\u00a0 Filozofia Matematyki i Informatyki. W tek\u015bcie podejmuj\u0119 … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46,20,42,8],"tags":[],"class_list":["post-9239","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dydaktyka","category-filozofia-informatyki","category-filoz-nauki","category-informatyzm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9239","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9239"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9239\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12587,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9239\/revisions\/12587"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9239"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9239"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}