{"id":9900,"date":"2018-10-17T19:27:47","date_gmt":"2018-10-17T17:27:47","guid":{"rendered":"http:\/\/marciszewski.eu\/?p=9900"},"modified":"2025-09-23T03:11:17","modified_gmt":"2025-09-23T01:11:17","slug":"monadologia-leibniza-w-porownaniu-z-obiektowym-paradygmatem-programowania","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=9900","title":{"rendered":"Monadologia Leibniza w por\u00f3wnaniu<br> z obiektowym paradygmatem programowania"},"content":{"rendered":"<p>Niniejszy wpis powsta\u0142 dzi\u0119ki abstraktowi do odczytu dra in\u017c. Jaros\u0142awa Strzeleckiego pt. &#8222;Czy monada mo\u017ce by\u0107 szczeg\u00f3\u0142owym przypadkiem obiektu OOP?&#8221; przewidzianego na seminarium w PW 25.X.2018.\u00a0 Zob. link do abstraktu w zawiadomieniu o referacie: <a href=\"http:\/\/marciszewski.eu\/?page_id=8381\">http:\/\/marciszewski.eu\/?page_id=8381<\/a><\/p>\n<p>Zadaniem tych uwag jest konfrontacja proponowanych\u00a0 przez Autora interpretacji\u00a0 &#8222;Monadologii&#8221; z\u00a0 odpowiednimi tekstami tego utworu. \u00a0 W tabeli zestawiaj\u0105cej tezy monadologii z zasadami projektowania obiektowego Autor zawar\u0142\u00a0 definicj\u0119 monady, rozpisuj\u0105c j\u0105 na 12 numerowanych wierszy. Cytuj\u0119 te elementy definicji wg ich numer\u00f3w, poprzedzaj\u0105c je liter\u0105 R (od &#8222;Referat&#8221;). Odpowiadaj\u0105ce im ust\u0119py z tekstu &#8222;Monadologii&#8221; oznaczam numerami ust\u0119p\u00f3w z tekstu Leibniza, poprzedzonymi\u00a0 liter\u0105 M oraz\u00a0 wyr\u00f3\u017cniam kolorem.<\/p>\n<p>R.1: &#8222;Monada jest substancj\u0105 prost\u0105, czyli bez cz\u0119\u015bci.&#8221;<br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\">M.1.\u00a0<\/span> &#8222;Monada jest substancj\u0105 prost\u0105 tzn. pozbawion\u0105 cz\u0119\u015bci.&#8221;<\/p>\n<p>R.2: &#8222;Monada\u00a0 jest elementem agregatu.&#8221;<br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\">M.66. &#8222;W najdrobniejszej cz\u0105stce materii [o\u017cywionej] istnieje \u015bwiat &#8230;<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\">entelechii&#8221;<\/span> (tj. monad,\u00a0 por.<span style=\"color: #ff0000;\"> M.18<\/span>).<\/p>\n<p>Wg Leibniza agregaty\u00a0 to obiekty z\u0142o\u017cone. S\u0105 w\u015br\u00f3d nich cia\u0142a organiczne, kt\u00f3re L. okre\u015bla jako automaty boskie, tj. nie b\u0119d\u0105ce artefaktami cz\u0142owieka (nazywa je te\u017c boskimi maszynami). Monady s\u0105 cz\u0119\u015bciami\u00a0 takich agregat\u00f3w (zob<span style=\"color: #ff0000;\">. M.66<\/span>: &#8222;w najdrobniejszej cz\u0105stce materii istnieje &#8230; \u015bwiat entelechii i dusz [tj. monad&#8221;]). Nie s\u0105 to cz\u0119\u015bci w sensie<br \/>\nmereologicznym. S\u0105 cz\u0119\u015bciami\u00a0 w sensie, kt\u00f3ry L. okre\u015bla w jednym z list\u00f3w nast\u0119puj\u0105co: (cytuj\u0119 za <a href=\"https:\/\/plato.stanford.edu\/entries\/leibniz-exoteric\/\">https:\/\/plato.stanford.edu\/entries\/leibniz-exoteric\/<\/a>, odc.6): &#8222;<em>properly speaking, matter isn&#8217;t composed of constitutive unities, but results from them &#8230; Substantial unities aren&#8217;t really parts, but the foundations of phenomena<\/em>&#8222;.<\/p>\n<p>Nasuwa si\u0119 tu interpretacja informatyczna, \u017ce monada jest cz\u0119\u015bci\u0105 organizmu jako agregatu w takim sensie, jak np. system operacyjny jest cz\u0119\u015bci\u0105 komputera. Przy takiej jednak interpretacji za\u0142amie si\u0119 postulowana w Referacie analogia z OOP, gdzie w prawym wierszu R.2 m\u00f3wi si\u0119, \u017ce OOP mo\u017ce by\u0107 agregatem. Monada za\u015b nie mo\u017ce by\u0107 agregatem, bo wtedy by\u0142aby z\u0142o\u017cona, wbrew R.1 oraz<span style=\"color: #ff0000;\"> M.1<\/span>. Wiersz wi\u0119c R2 wskazywa\u0142by na r\u00f3\u017cnic\u0119, a nie analogi\u0119.<\/p>\n<p>Jest te\u017c dwoisto\u015b\u0107 w u\u017cywaniu przez Leibniza s\u0142owa &#8222;automat&#8221;. W sensie <span style=\"color: #ff0000;\">M.64<\/span> automaty s\u0105 agregatami, a wi\u0119c s\u0105 materialne, monady za\u015b nie, ale w<span style=\"color: #ff0000;\"> M.18<\/span> pojawia si\u0119 poj\u0119cie monady jako automatu bezcielesnego w sensie bytu maj\u0105cego<span style=\"color: #ff0000;\"> &#8222;w\u0142asne czynno\u015bci<\/span> <span style=\"color: #ff0000;\">wewn\u0119trzne&#8221;<\/span>. Czy nie nale\u017ca\u0142oby wi\u0119c w Referacie odr\u00f3\u017cni\u0107 automaty bezcielesne (software?) od cielesnych (hardware?).<\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">R.4:<\/span> &#8222;Monada powstaje lub ginie za jednym zamachem&#8221;. To jest sprzeczne z nast\u0119puj\u0105c\u0105 tez\u0105 Leibniza.<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">M.73: &#8222;Nie ma ani ca\u0142kowitych narodzin ani \u015bmierci zupe\u0142nej, \u015bci\u015ble poj\u0119tej, polegaj\u0105cej na odosobnieniu duszy [monady]. A to, co my zwiemy <em>narodzinami<\/em>\u00a0 jest tylko rozwojem i wzrostem, podobnie jak to, co nazywamy <em>\u015bmierci\u0105\u00a0<\/em> jest tylko zwini\u0119ciem si\u0119 i\u00a0 zmniejszeniem.&#8221;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">M.77: &#8222;Dusza jest niezniszczalna.&#8221;\u00a0<\/span> Jak to si\u0119 ma do R.4? Jest niezniszczalna w tym sensie, \u017ce nie rozpadnie si\u0119 sama z siebie, ale mo\u017ce by\u0107 unicestwiona przez Stw\u00f3rc\u0119 (por. <span style=\"color: #ff0000;\">M.6<\/span>). O kt\u00f3ry sens chodzi w R.4?<\/p>\n<p>R.10: &#8222;Monada jest bezcielesnym automatem.&#8221;<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">M.64:<\/span> <span style=\"color: #ff0000;\">Monada nie mo\u017ce by\u0107 automatem, bo automaty czyli maszyny s\u0105 z\u0142o\u017cone z cz\u0119\u015bci fizycznyc<\/span>h. Punkt M.64 por\u00f3wnuje automaty wytworzone przez cz\u0142owieka z &#8222;divina automata&#8221;, jakimi s\u0105 \u017cywe istoty. Pierwsze s\u0105 z\u0142o\u017cone sko\u0144czenie; np. trybik w zegarku jest cz\u0119\u015bci\u0105 w danej strukturze zegarka, ale zawarte w nim atomy nie nale\u017c\u0105 do tej\u00a0 struktury, b\u0119d\u0105c bez ogranicze\u0144 wymienne. Organizmy natomiast s\u0105 podzielne w niesko\u0144czono\u015b\u0107 (nawet je\u015bli wiedza o nich wiedza za tym podzia\u0142em nie nad\u0105\u017ca, ko\u0144cz\u0105c si\u0119 po pewnej liczbie krok\u00f3w).<\/p>\n<p><em>Ten sam tekst w formacie PDF jest dost\u0119pny pod adresem:<\/em> <a href=\"http:\/\/calculemus.org\/CA\/fil-inform\/2018\/blog-sem\/10-monada.pdf\">calculemus.org\/CA\/fil-inform\/2018\/blog-sem\/10-monada.pdf<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Niniejszy wpis powsta\u0142 dzi\u0119ki abstraktowi do odczytu dra in\u017c. Jaros\u0142awa Strzeleckiego pt. &#8222;Czy monada mo\u017ce by\u0107 szczeg\u00f3\u0142owym przypadkiem obiektu OOP?&#8221; przewidzianego na seminarium w PW 25.X.2018.\u00a0 Zob. link do abstraktu w zawiadomieniu o referacie: http:\/\/marciszewski.eu\/?page_id=8381 Zadaniem tych uwag jest konfrontacja &hellip; <a href=\"https:\/\/marciszewski.eu\/?p=9900\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[41,20,8],"tags":[],"class_list":["post-9900","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-epistemologia","category-filozofia-informatyki","category-informatyzm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9900","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9900"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9900\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12568,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9900\/revisions\/12568"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9900"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9900"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marciszewski.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9900"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}